དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ཟ༽ པཎ་གྲུབ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ།   དེ་ཡང་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་གྱི་རིང་ལུགས་པ་དང་། གཉིས་སྟོང་གི་བཞེད་སྲོལ་རང་ལུགས་སུ་བཟུང་སྟེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ། སེམས་ཙམ་པ་བཅས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་གནད་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་ཆེན་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལས[1]།

ཞ༽ དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་བཟང་རྒྱ་ལས་བོད་བསྒྱུར་ཞུ་བསྡད།   དེ་ཡང་༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ (1617-1682) མཛད་པའི་སྟོན་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་བཅས་པར་པཎ་གྲུབ་དུ་མའི་ཞིང་བཀོད་ངོ་མཚར་ཐོར་བསྡུས་སྤེལ་བར་རྒྱབ་ཡིག་སྨོན་ལམ་ལས[1]། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་དབྱིག་གི་བང་མཛོད་ནས། ། ལེགས་བཤད་མཆོག་སྦྱིན་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཉེན། ། དགུ་བཅུ་གོ་དགུའི་གཙུག་ལག་དོ་ཤལ་ཕྲེང་། ། སྦུད་པའི་བསྙེམས་པ་རིང་མིན་འཕྲོག་ནུས་ཤོག །

༣༽ རྩོད་སྒྲུབ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་མིན།   དེ་ཡང་སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ་སྒྲ་པ་ཤེས་རབ་རིན་ཆེན་ (1405-?) གྱིས་མཛད་པའི་རིག་གནས་ཀུན་ཤེས་ལས[1]། ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པས་རྩོད་སྒྲུབ་སྔ་དུས་མཛད། །དེས་བསྐྱངས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་བ། །རིག་སྨྲའི་གཙོ་བོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡིས། །གཞུང་མང་མཛད་ལས་བཏུས་ནས་ཚད་མའི་མདོ། །

༢༽ གནོད་འཇོམས་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་ཡིན་མིན། ༡) ཡིན་པར་འདོད་པའི་ལུགས། དེ་ཡང་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་ (1235-1280) མཛད་པའི་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་སོགས་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་ལེགས་པར་འཁྲུངས། ། བློ་གྲོས་ཀླུ་དབང་ཐོས་པའི་ནོར་གྱིས་ཕྱུག ། ལེགས་བཤད་ཆར་གྱིས་འགྲོ་ཀུན་སྨིན་མཛད་པ། ། དབྱིག་གཉེན་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་ལ་འདུད། །

ཝ༽ སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་གསུང་གི་དོགས་དཔྱོད། ༡༽ པྲ་ཀ་ར་ཎ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སྡེ་བརྒྱད།   དེ་ཡང་རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་ (1367-1449) གྱིས་མཛད་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་གི་བསྟོད་པ་ཐར་པའི་ཐེམ་སྐས་ལས[1]། མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་སོན་ཅིང་། ། ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་བློ་གྲོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་། ། སངས་རྒྱས་གཉིས་པར་གྲགས་པ་དབྱིག་གི་གཉེན། ། མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཛ༽ དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས།   དེ་ཡང་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ (1290-1364) ཀྱིས་མཛད་པའི་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། སའི་སྟོད་འགྲེལ་ལས་[2]ཀྱང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཐུབ་པ་དཔག་བསམ་ཤིང་གྱུར་ལས། ། ཚིག་གི་ཡལ་ག་འཁྲུངས་ལས་ཡི་གེའི་མེ་ཏོག་གི ། ཆར་པས་རྣ་བརྒྱན་བློ་གཏེར་གྱུར་པ་དཔལ་ཡོན་ཅན། ། དེ་ཡི་གཅུང་པོ་དཔལ་ལྡན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཚ༽ རྗེས་འཇུག་གི་སློབ་མ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བྱོན་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཨ་མེས་ཞབས་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ (1597-1659/1660) མཆོག་གིས་མཛད་པའི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སརྒ་ལས[1]། གང་གིས་ཕྱེ་བའི་གནས་བརྒྱད་མངོན་རྟོགས་རིམ། ། བློ་བཟང་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་ལ། ། མཆོག་ཏུ་སྤེལ་མཛད་ཀུན་མཁྱེན་དབྱིག་གཉེན་ཞབས། ། རྗེས་འབྲངས་བཅས་ལ་བདག་ཡིད་དང་བས་འདུད། །

ཙ༽ སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཀུན་དགའ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོས་ (1901-1959) མཛད་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ངོ་མཚར་སྙན་ངག་གསེར་གྱི་ཉག་ཐག་ལ་བསྟར་བའི་བསྟོད་པ་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྱང་འཕྲུལ་བློ་གསལ་མགུལ་རྒྱན་ལས[1]། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་གཏིང་མཐའ་མི་མངོན་ཞིང་། ། སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་ནོར་བུའི་ཚོགས་ཀྱིས་གང་། ། རྒྱ་ཆེན་འཕྲིན་ལས་རླབས་ཕྲེང་གཡོ་བ་ཡི། ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ལ་འདུད། །

མ༽ ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་མཛད་དེ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་མཛད་ཚུལ།   དེ་ཡང་སྟག་བྲག་པཎྜི་ཏ་ངག་དབང་གསུང་རབ་མཐུ་སྟོབས་ (1874-1952) ཀྱིས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་སྦྱར་རྒྱུ་ལས[1]། བློ་གྲོས་མཚུངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས། ། དགུ་བཅུ་གོ་དགུའི་འབུམ་སྡེའི་གཞུང་ལུགས་ཀུན། ། ཚིག་དོན་མ་འདྲེས་གསལ་ལེར་ཐུགས་སུ་ཆུད། ། ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པ་མཁས་མཆོག་དབྱིག་གཉེན་ཞབས། །

བ༽ དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སེམས་ཙམ་བཀྲོལ་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རིག་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་འབྲི་གུང་པ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ (1595-1659) མཛད་པའི་འཕགས་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། དབྱིག་གི་མཆོག་གྱུར་ཐེག་པ་ཆེའི། །ནོར་བུ་དམན་པའི་འདམ་དྲི་མས། ། སྦགས་པ་གསལ་མཛད་བསྟན་པའི་བཤེས། །གཉེན་གྱུར་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །