ཇ༽ མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་རྣམ་ཐར།

དུས་རབས་བརྒྱད་པར་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ (༨༡༨-༧༨༥) གྱི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བོད་དུ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་། ཁྲི་སྲོང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་ལོ་ཞེ་གཉིས་ (༧༥༥-༩༧) བཞེས་པའི་རིང་ལ། དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་བོད་ལ་གདན་དྲངས་ཏེ། ཁོང་གིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པར་གྲོགས་མཛད་པ་དང་། རབ་བྱུང་གི་སྡེ་ཐོག་མར་བཙུགས་པ། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཆེ་གྲས་ཁག་གཅིག་བོད་ལ་ངོ་སྤྲོད་མཛད་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད།

ག༽ འཁྲུངས་ཡུལ་དང་འཕགས་བོད་ཀྱི་མཛད་པ།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཆེན་པོས་ (1367-1449) མཛད་པའི་སྒོམ་རིམ་དང་པོའི་འགྲེལ་པ་ཞི་ལྷག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱན་ལས[1]། ཆར་སྤྲིན་སྟུག་པོས་ཁེབས་པའི་མཚོ་བཞིན་དུ། །སྨྲ་བའི་ཆུ་མཚོ་ལེགས་བཤད་སྤྲིན་སྔོན་ལྡན། ། འཛམ་གླིང་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོག་ཏུ་བསྔགས། །པདྨའི་ངང་ཚུལ་མཆོག་དེ་རྣམ་པར་རྒྱལ། ། ཞེས་བསྟོད་པ་མཛད་ཡུལ་དང་། ལྷག་པར་རང་ཅག་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་ལ་བཀའ་དྲིན་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་མཁས་མཆོག་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སྟེ་སློབ་དཔོན་པངྨའི་ངང་ཚུལ་ཞབས་དེ་ཉིད་ནི།

བརྒྱད་པ། སློབ་དཔོན་པདྨའི་ངང་ཚུལ་ ༼ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ།༽ གྱི་རྣམ་ཐར། ཀ༽ ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་མཚན་དོན་དང་དག་སྡེབ། དེ་ཡང་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་གདན་པས་ (དུས་རབས་11པ།) མཛད་པའི་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་གསོལ་འདེབས་ལས[1]། སྒྲ་ཚད་ལུང་རིགས་བསྟན་བཅོས་མཁས། །རིག་འཛིན་ཚེ་ཡི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས། ། ཀ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །བླ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཞེས་དང་། ཆས་པ་རྒྱ་མཁར་བ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་ (1839-1905) འཁྲུངས་རབས་གསོལ་འདེབས་གསང་བའི་རྡོ་རྗེའི་ལུང་ལས[2]།

ས༽ མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས། བྷང་གལ་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས། །འཕགས་བོད་ཞིང་དུ་བསྟན་འགྲོའི་མཛད་པ་བསྐྱངས། ། མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྲུབ་དང་བྱང་སེམས་ཅན། །མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོར་འདུད། ། ཅེས་བསྟོད་ཕྱག་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། སློབ་དཔོན་འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མཚན་ལ་ཤནྟ་རཀྵི་ཏ་ (शान्ताराशिता,) (Shantarakshita) དང་། རྒྱའི་སྐད་དུ་ (靜命/寂護) ཞེས་ཞུ་ཞིང་། བོད་སྐད་དུ་ཞི་བ་འཚོ་དང་།