དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།
སའི་གོ་ལའི་སློབ་ཆེན་ཐོག་མ།
༡] རིག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནཱལེནྡྲའི་ཆོས་འབྱུང་།
རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན། རང་རེ་ནང་པའི་ཤེས་རིག་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཆེས་ངོམས་རུང་བའི་སློབ་གླིང་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། དཔལ་ནཱལེནྡྲའི་དགོན་པ་ཡིན། དགོན་སྡེ་འདི་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། འཕགས་པ་ལྷ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། ཟླ་བ་གྲགས་པ། ཞི་བ་ལྷ། ཞི་བ་འཚོ། པདྨའི་ངང་ཚུལ།
ཐོགས་མེད། དབྱིག་གཉེན། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ། སེངྒེ་བཟང་པོ། ཡོན་ཏན་འོད། ཤཱཀྱ་འོད། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོ། བཱིར་ཝ་པ་སོགས་གནམ་གྱིས་ས་བཀབ་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་ཆེན་མང་དུ་བྱོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་འདིར་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུར་མཛད།
ནཱལེནྡྲ་དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱིན་རླབས་བོད་དུ་ཡང་དར་ཏེ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཅེས་གྲགས་པ་བྱུང་ཞིང་། དེར་བརྟེན་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ང་ཚོ་ནི་དཔལ་ནཱལེནྡྲའི་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་ཐུགས་སྤོབས་མཐོན་པོས་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་གང་སར་ཡང་ཡང་བསྒྲགས་དོན་ཡང་དེ་ཡིན།
རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡང་ནང་ཆོས་དགོན་པ་འདི་ནས་དར་བ་ཐང་གི་བཙུན་པ་ཚོའི་རྣམ་ཐར་མཇལ་ན་ཤེས། དེ་བཞིན་དུ་བལ་པོ། ཀོ་རི་ཡ་དང་། ཉི་ཧོང་། ཝེ་ཏི་ནམ་སོགས་ཕྱིའི་ཁབ་མང་པོར་དར་རྒྱས་བྱུང་། བྱུང་རབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཚེ། ནཱལེནྡྲར་རྒྱའི་སློབ་གཉེར་བ་ཐོག་མ་བཙུན་པ་ཧྥ་ཤཱན་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་བཞིན། རང་རེ་བོད་ལ་མཚོན་ན་ཡང་ཆེས་ཐོག་མ་དེ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊར་ངོས་བཟུང་ན་ཆོག་ལས་ཆེ། ལར་ནས་རང་རེས་དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོར་བརྩི་ནའང་། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ནཱལེནྡྲ་དགོན་པའི་སྐོར་ལ་རྒྱ་ནག་གི་བཙུན་པ་ཚོ་ནང་བཞིན་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་བཀོད་པ་ཉུང་། མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ལྷག་གི་རིང་ནཱལེནྡྲའི་རིག་གནས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་ཚད་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ནས་མཁས་པ་མང་པོ་བྱོན་ནའང་། ནཱལེནྡྲའི་མཁན་པོ་མ་ཟད་དགེ་རྒན་གནང་མྱོང་མཁན་ཡང་ཕལ་ཆེར་མེད། སློབ་གླིང་འདི་དར་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཅིག་པུ་ནས་སློབ་གཉེར་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཛོམས་ཚུལ་ (རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བའི་ཐང་གི་བཙུན་པ།) ཞེས་པའི་དེབ་ཐེར་ནང་གསལ།
རང་རེའི་མཁས་པར་མཚོན་ན་ཡང་ནཱལེནྡྲའི་སྐོར་འབྲི་མཁན་འགའ་རེ་བྱུང་ཡོད་དེ། ཆག་ལོའི་ལམ་ཡིག་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས། དགེ་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཡིག ཉེ་ལམ་སྒོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནཱལེནྡྲའི་རིག་གནས་སྙིང་སྟོབས་སོགས་ཡོད་པས་ཤེས་འདོད་ཅན་དག་གིས་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་པར་འཚལ།
༢] མཁས་པའི་འབྱུང་གནས་ནཱལེནྡྲའི་ཆག་འཇིག
དགེ་ཆོས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ཡིག་རྙིང་འཚོལ་མཁན་ར་ཧུལ་སོགས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཁྲོམ་བསྒྲགས་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་བ་དེས། ནཱལེནྡྲ་གཙོས་པའི་རྒྱ་གར་ནང་བསྟན་པའི་གནས་བབ་ལ་ཆག་འཇིག་བྱུང་ཚུལ་གླེང་མཁན་ཡོད་པ་ཡང་རྦད་དེ་ནོར་བ་མིན་ལས་ཆེ་སྟེ། གསང་དགོས་པ་ཞིག་མ་གསང་ན་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་དོན་མེད་པའང་ཆོས་ཉིད་ལོས་ཡིན།
ལན་རེར་ཞིབ་འདང་རེ་བྱས་ཚེ། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་སྐུ་གཤེགས་ཤིང་། གཏད་རབས་བདུན་དང་། གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞལ་མི་བཞུགས་པ་ཡང་། བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་བསམས་ན་གྱོང་ལོས་ཆེ་མོད། དུས་ཕྱིས་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཀླུ་ཐོགས་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་པ་རྣམ་དག་བསྐྱངས་ཡུལ། གདན་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་ཐོས་བསམ་གྱི་རྒྱུན་བཟང་པོ་རྒྱ་གར་རང་དུ་རྩ་འཐོར་སོང་བར་བསམས་ན་ལྷག་ཏུ་ཡིད་སྐྱོ་བ་ཞིག་ཡོད། དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པར་ཆག་ལོ་ཆོས་རྗེ་དཔལ་ཕེབས་སྐབས་སུ་ཡང་ཁ་ཆེའི་དམག་གིས་ཡང་ཡང་བཅོམ་སྟེ་དགོན་པ་འདིར་མཁན་པོ་དགྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ་དབུ་བཞུགས་ཐོག་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཕྲན་བུ་ལས་མི་བཞུགས་པར་གསལ།
ནཱལེནྡྲའི་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་རྒྱུན་ས་གནས་དེ་གར་རྩ་མེད་གཏོང་མཁན་དེ་ Muhmmad Bakhtiyar Kalji བྱ་བའི་ཁ་ཆེའི་དམག་དཔོན་གྱི་དཔུང་དམག་གིས་བཅོམ་པར་མ་ཟད། དགེ་འདུན་པའི་སྡེ་རྣམས་བསད། ཁ་ཆེའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་པོ་མེར་བསྲེགས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཉིད་རྡོ་དང་དབྱུག་པས་ཚར་བཅད་དོ།།
༣] ཉམས་ཞིབ་པའི་མིག་ནང་གི་ནཱལེནྡྲ།
དུས་ཕྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ་པས་སའི་ཆག་དབྱིབས་དང་། ས་འོག་གི་རིག་དངོས་རྙིང་པར་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལྟར་ན། དགོན་པ་འདིར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ ༦ དང་། དགོན་པ་ ༡༡ གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དེའི་ཁོར་ཡུག་ལ་སློབ་གཉེར་བའི་སྡོད་ཁང་ ༡༡ དང་། ཁང་མིག་ ༢༠༠༠ ལྷག་དང་། ཁྲོམ་པ། རུང་ཁང་། གཟིམ་ཤག་སོགས་ཧ་ཅང་མང་བར་བཤད།
སྔ་ཕྱིར་ཁ་ཆེའི་དམག་གིས་ཡང་ཡང་བཅོམས་ཤིང་། ཆེས་མཐའ་མའི་སྐབས་རིག་གཞུང་སྣ་མང་གི་དཔེ་ཆ་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བཞུགས་ཡུལ་གྱི་དགོན་པ་འདིའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་མེར་བསྲེགས་པའི་དུ་བ་གཅིག་པུ་ཟླ་བ་དྲུག་ཙམ་ལ་མ་ཡལ་བར་བསམས་ན། ད་ལྟ་རང་རེའི་མིག་ལམ་དུ་མངོན་པའི་ནཱལེནྡྲ་ནི་སྔོན་གྱི་གནའ་ཤུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེའི་ཟུར་ཙམ་ཡིན་པ་ཤེས། དུས་ཕྱིས་ས་འོག་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། འཇམ་དབྱངས། སྒྲོལ་མ། ལྷ་མོ་འོད་ཟེར་ཅན་མ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོགས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་རྙེད་ཡོད་པ་གཞུང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ན་བཞག་ཡོད།
༤] རེ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་ནཱལེནྡྲ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་ནང་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ནཱ་ལེནྡྲ་བསྐྱར་གསོ་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དེར་ (ནཱ་ལེནྡྲ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་།) ཞེས་འབོད་རྒྱུ་དང་། རྒྱ་གར་བ་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་སྐུ་ཞབས་ Amartya kumar sen ཀྱིས་འགན་བཞེས་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱུང་ཡོད། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་པོའི་དགོངས་གཞིར་ཡང་རྒྱ་གར་དུ་ནཱལེནྡྲའི་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱ་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་པའི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་ཡོད་པས། མི་འགྱངས་བར་ང་ཚོས་དེང་རབས་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་ནཱལེནྡྲ་གསར་པ་ཞིག་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་སླར་ཡང་མཇལ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱས་ཆོག་པ་ཡིན།
སྨྲས་པ།
མཁས་པའི་ཁྱུ་མཆོག་ཀླུ་ཐོགས་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐྲུན། །བཟང་པོའི་ཕུལ་གྱུར་ཞི་བ་ལྷ་ཡང་བྱོན། །
གྲུབ་བརྒྱའི་སྤྱི་མེས་བཱིར་ཝ་པ་ལ་སོགས། །མཁས་གྲུབ་སྟོང་གི་ཕ་གཞིས་ནཱལེནྡྲ། །
སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ལགས་ཀྱི་ངོ་དེབ་ལས་བཏུས་པའོ།།