དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

པ༽ འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་གསུང་རྩོམ་གྱི་དཀར་ཆག དང་པོ། ཤེར་ཕྱིན་སྐོར།   ༡༽ ཤེར་ཕྱིན་ ༼ཀ༽ པ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཉྩ་བིཾ་ཤ་ཏི་སཱ་ཧ་སྲི་ཀ་ཨཱརྱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མིཿཏཱ་ཨུ་པ་དེ་ཤཱ་ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཤཱསྟྲ་སྱ་བྲིཏྟི། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་ཚུལ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་བཞུགས། (མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ཉི་ཁྲི་དང་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ཞེས་སུ་གྲགས།)

ན༽ ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་འཕགས་པས་མཛད་མིན།   ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་ (1527-1592) མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ལས[1]། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་སློབ་མ་ཕར་ཕྱིན་རང་ལ་མཁས་པ་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེ་ནི། གཙུག་ལག་ཁང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུ་མའི་བདག་པོ། འཕགས་པ་ཀུ་རུ་ཀུལླེའི་སྡེ་པ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་འབངས་ཀྱི་དབོན་པོ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་བསྟེན་ནས་མཁས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཉན་ནས།

ད༽ འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་གསུང་གི་སྐོར།   རྒྱ་གར་མར་གྲགས་པའི་འགྲེལ་པ་ཉེར་གཅིག་གམ་ཡོངས་གྲགས་རྒྱ་འགྲེལ་ཉེར་གཅིག་ཅེས་སུ་གྲགས་པ་ནི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་ན་འགྲེལ་པ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་། གྲགས་ཆེ་བ་ཉེར་གཅིག་ཡོད་དེ། མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་། མ་སྦྱར་བའི་འགྲེལ་པ་དགུའོ། །

ཐ༽ བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ངོ་སྤྲོད།   དེ་ཡང་ཨ་མེས་ཞབས་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ (1597-1659/1660) མཆོག་གིས་མཛད་པའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་ཅིང་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་སརྒ་བཞི་པ་ལས[1]། ཟབ་ཡངས་ཆོས་མཛོད་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་འགྲོ་ལ་གསལ་མཛད་པ། ། ས་གསུམ་མངའ་བདག་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི། ། ཞབས་པད་དྲི་མ་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཏ༽ མདོ་རྒྱན་སྦྱར་བའི་གཞུང་ཐོག་མ་མཛད་ཚུལ།   དེ་ཡང་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་ (1143-1217) མཛད་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་འབྲི་གུང་པ་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་ལས[1]། རབ་དགའི་ས་ཐོབ་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་ཞབས། ། བྱམས་པས་བྱིན་རླབས་བཙུན་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ། ། ལུང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གི་སྡེ། ། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བདག་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་རློབས། །

ཉ༽ གསན་བསམ་ཉམས་བཞེས་ཇི་ལྟར་མཛད་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེས་ (1367-1449) མཛད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པའི་རྣམ་བཤད་ཚིག་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས[1]། ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་བློ་གྲོས་སྟོན་ཀའི་ཟླ། ། ཉེར་འཚེའི་སྒྲ་གཅན་གདོང་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་། ། ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་བསིལ་བའི་འོད་བརྒྱ་པ། ། རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེ་སྨྲ་བའི་ཟླ་བར་འདུད། །

ཇ༽ དགེ་བསྙེན་ཞི་བའི་གོ་ཆས་ཉི་ཁྲི་གདན་དྲངས་ཚུལ།   དེ་ཡང་དགེ་བསྙེན་ཞི་བའི་གོ་ཆས་[1]ཉི་ཁྲི་གདན་དྲངས་ཚུལ་ནི། དགེ་བསྙེན་དེ་ནགས་ཁྲོད་ཅིག་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཚེ། ཡུལ་དེའི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གིས་བསྐུལ་ནས་པོ་ཏ་ལར་འགྲོ་བར་ཆས་ནས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་སྟེ་སོང་བ་ན། ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་སླེབས།

ཆ༽ བྱམས་པས་ལུང་བསྟན་ཚུལ་དང་། ཉི་སྣང་མཛད་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་ (1367-1449) གྱིས་མཛད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་ལ་བསྟོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་མཛེས་ལས[1]། བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་དབྱིག་གཉེན་འཇམ་དབྱངས་དང་། ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དཀོན་མཆོག་འབངས་རྣམས་ཀྱི། ། གཞུང་ལུགས་མན་ངག་ཀུན་ལ་མངའ་བརྙེས་པ། ། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཅ༽ གང་དུ་འཁྲུངས་པ་དང་། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ།   དེ་ཡང་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་ (1428-1507) གྱིས་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པའི་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་ནས་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལུང་རིགས་ཀྱི་རོལ་མཚོ་ལས[1]། འཕགས་པའི་བློ་ཡིས་མཐོང་བའི་སྤང་བྱ་ལས། ། རྣམ་གྲོལ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་དུ་མའི་བདག །

ང༽ འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་བྱོན་མིན།   དེ་ཡང་གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་ (1383-1450) མཛད་པའི་བྱམས་པའི་དགོངས་རྒྱན་ལས[1]། སྐལ་བཟང་འགྲོ་ལ་ཟབ་ལམ་མཚོན་པའི་མིག ། རྣམ་གྲོལ་རྣམ་གཉིས་མཁའ་ལ་ཉི་ཟླ་བཞིན། ། ཞེས་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་ཡུལ་གྱི་ཉི་ཟླ་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེ་དུས་ནམ་ཞིག་བྱོན་ནམ་ཞེ་ན།