དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

༡༽ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། ༼ནགཱ་རྫུན།༽ ༈ དེ་ཡང་མཁའ་མཉམ་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་དེ་ཉིད་ལེགས་རྟོགས་ནས། །བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་གོ་འཕང་མཆོག་བརྙེས་ཤིང༌། །བསྟན་པ་འདི་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པར་གྲགས། །འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལས། རྒྱལ་ཡུམ་དགོངས་དོན་མཐའ་བྲལ་དེ་ཉིད་དོན། །རྟེན་འབྱུང་རིགས་ཚུལ་ཟབ་མོས་གསལ་མཁས་པ། །རྒྱལ་བའི་ལུང་བཞིན་ཐེག་མཆོག་དབུ་མའི་སྲོལ། །བྱེད་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་སོང་རྗེས། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བེད་ཧརྦའི་ཡུལ་དུ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཡུམ་གྱིས་མཚན་མཁན་ལ་བསྟན་པས། དེས་མཚན་བཟང་མོད་ཀྱང༌། ཞག་བདུན་གྱི་ཚེ་ལས་མི་འདུག་ཟེར་བས། ཐབས་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་ན། ཕལ་པ་དང་བྲམ་ཟེ། དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་དྲངས་ན་རིམ་བཞིན་ཞག་བདུན་དང༌། ཟླ་བ་བདུན། ལོ་བདུན་འཚོ་ཐུབ། དེ་ནས་ཐབས་མེད་ཟེར་བས། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་དགུང་ལོ་བདུན་དུ་ཉེ་བ་ན། ཕ་མས་རང་གི་བུ་འཆི་བར་བལྟ་མ་ནུས་པར་གཡོག་དང་བཅས་ནགས་སུ་འཁྱམ་དུ་བཏང༌། རིམ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་ས་ར་ཧའམ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ་དང་མཇལ་བས་མཁན་པོས་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ནས། སྐུ་ཚེ་བསྲིངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང༌། ཕྱིས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་མཚན་ལ་དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གསོལ།

༄༅། །སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་གཞིར་བཞག་པཎ་ཆེན་བཅུ་བདུན་སོ་སོས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གཤམ་གསལ།   ཀ། 1. འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། Nagarjuna 1 དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ། [Prajna_nama_mulamadhyamakakarika]   Jnanagarbha (T), ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། (T), Hasumati K (R), པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས། (R) & Kanaka (R)   2. རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་བ་ཞེས་བྱ་བ། [Yuktisasthikakarika_nama] Mutitasri (T) & པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས། (T)  

༄༅། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ།   ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ནཱ་གཱ་རྫུ་ན་པྲ་ཎི་དྷཱ་ན་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བར་འཁོར་ཚེ་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ། །ཆོས་ལ་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་ནི། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང༌། །མཐོ་རིས་མི་ཡི་ལུས་སུ་སྐྱེ་བར་ཤོག །མཐོ་རིས་མི་ཡི་ལུས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང༌། །སྡིག་སྤྱོད་རྒྱལ་པོར་མ་སྐྱེ་བློན་པོ་དང༌། །དམག་དཔོན་ཞལ་ཆེ་གཅོད་པར་བདག་མ་སྐྱེ། །ཁེ་བྱེད་ཏིལ་བརྡུང་ཆང་འཚོང་རྐུན་པོ་དང༌། །བྲན་དང་བྲན་མོའི་ལུས་སུ་བདག་མ་སྐྱེ། །དགེ་སློང་གནས་ལ་དབང་བྱེད་བདག་པོ་དང༌། །གནས་བརྟན་ལས་བྱེད་པ་དང་ནང་ཁྲིམས་པ། །དགེ་སྐོས་གཙང་སྦྱོར་བ་དང་དམ་བཞག་པ། །གང་ཟག་ལས་བྱེད་རྣམས་སུ་བདག་མ་སྐྱེ། །

༣༦༽ ལོ་ཙཱ་བ་རྩ་མི་སངས་རྒྱས་གྲགས།   ལོ་ཙཱ་བ་རྩ་མི་ཆེན་པོའམ་རྩ་མི་སངས་རྒྱས་གྲགས་ནི། ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་སྨད་ཙམ་དུ་མདོ་ཁམས་མི་ཉག་གི་ཡུལ་རྩ་མི་ཞེས་བྱ་བའི་སར་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཞིག་སྟེ། ཐོག་མར་བོད་ཡུལ་ནས་སློབ་གཉེར་མཛད་ཅིང་། བསྟན་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ཏེ་འདུལ་བའི་ཆོས་གཞུང་སོགས་ལ་ཐོས་བསམ་མཛད། དེ་ནས་ཁ་ཆེ་དང་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཏེ་པཎྜི་ཏ་ཨ་བྷ་ཡ་ཀ་ར་གུཔྟ་སོགས་ལ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀར་སྦྱངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད་ཅིང་། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལ་ཡང་བྱང་ཞིང་ཆུབ་པར་བསླབས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་བསྒྱུར་བར་མཛད། རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་མེ་རྟ་ཕྱི་ལོ་ ༡༡༢༦ ལོའི་ཡས་མས་སུ་སྟེང་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་སྐབས་རྩ་མི་སངས་རྒྱས་གྲགས་པས་ཁོང་བསྟེན་ནས་ལོ་བཅུ་ཡི་རིང་སློབ་གཉེར་མཛད་པར་གྲགས་ལ། ལོ་ཙཱ་བ་འདི་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་རྣམ་ཐར་ནང་གསལ་བས་ཁོང་དང་དུས་ཐོག་ཕལ་ཆེར་མཚུངས་པར་མངོན། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀར་མཁས་པས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་དགོན་པ་དང་། ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་ཡང་མཛད་མྱོང་བར་གྲགས་ཤིང་། མཐར་རྒྱ་གར་དུ་སྐུ་གཤེགས་པར་གྲགས་སོ།།[1]

༣༥༽ ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་ཐང་སན་ཙང་།   དེ་ཡང་ཐང་སན་ཙང་ (600-664) ཞེས་པའི་ཐང་ནི་ཆེན་པོ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་བྱོན་པས་ཡིན་ལ། སན་ཙང་ཞེས་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་མཚན་དང་། མཚན་དངོས་ལ་ཤོན་ཙུང་ཞེས་ཞུ། ཁོང་གི་མཚན་བོད་ཡིག་ཐོག་ཐང་ཟན་ཙང་དང༌། ཐང་སན་ཙང༌། ཐང་སིན་ཙང་། ཐང་ཛམ་ཚང་། ཐང་སན་ཛང་སོགས་འབྲི་ཚུལ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ (唐三藏) ལྟར་ན་ཐང་སན་ཙང་ཞེས་འབྲི་དགོས་པར་སེམས། སན་ཞེས་པ་གསུམ་དང༌། ཙང་ནི་སྐབས་འདིར་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཐང་སན་ཙང་ཞེས་བྲིས་ཚེ། ཆེན་པོ་ཐང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་འདི་དག་པར་མངོན་ནོ།།

ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་སྟོན་པ་ཆེན་པོ། མཐའ་ཀླས་སྐྱེ་རྒུའི་བསམ་པའི་གཙོ་འཛིན། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རླབས་ཆེན་གྱི་དགོངས་གཞི་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ཞེས་པ་ནི། སྔར་འཕགས་བོད་ཀྱི་བྱུང་རབས་ཁྲོད་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ཞེས་མ་གྲགས་ཀྱང་། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེས་མཆོག་གྲངས་ལས་འདས་པ་བྱོན་པའི་ཁྲོད་ནས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཐད་ཕྱག་རྗེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ཞེས་འབུད་དོད་དུ་གསར་གཏོད་མཛད་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལྗགས་རྩོམ་མཛད་པ་

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་གོང་སྨོས་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བློ་མིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཛད་དེ་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་ཉེ་བའི་དུས་ད་ལྟ་བར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་གཞུང་དུ་ཉམས་པ་མེད་པར་གནས་ཡོད་པས་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མི་ཕྱེད་དད་པས་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་སྨོན་ཅིང་། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་འདིར་ཚན་རིག་དང་། འཕྲུལ་ཆས་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་ཕྱིན་ཏེ་འདི་སྣང་འདུ་འཛིའི་རྣམ་གཡེང་འཁྲུག་ཆེའི་སྐབས་འདིར། རང་རེ་སངས་རྒྱས་

བི་མ་ལ་ཨུཥྣྰི་ཥའི་གཟུངས་དང་རྒྱུད་དག་པ་ལས་ཙེ་ཏྱ་དང་སྰ་ཙྪ་གདབ་པ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཨྰ་ཙྰརྱ་ངྷརྨ་ཀྰི་རྟི་དང་། བཛྲ་ཀྰིརྟི་དང་། བཛྲ་བོ་ངྷི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོས་ནས་སློབ་དཔོན་དེ་དག་གིས་ལུང་བསྟན་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བྱས་པའི་དང་པོ་མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱ་བ། མཆོད་རྟེན་གཅིག་གདབ་པའི་ཆོ་ག མཆོད་རྟེན་གཉིས་གདབ་པའི་ཆོ་ག མཆོད་རྟེན་གསུམ་གདབ་པའི་ཆོ་ག མཆོད་རྟེནབཞི་་གདབ་པའི་ཆོ་ག   མཆོད་རྟེནལྔ་གདབ་པའི་ཆོ་ག   མཆོད་རྟེན་དགུ་གདབ་པའི་ཆོ་ག        མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་གདབ་པའི་ཆོ་ག   སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་པ་རྣམས་བཙན་པོའི་ཕྱག་ནས་མཁན་པོས་བཏུས་པ། མཆོ་རྟེན་གྱི་ཆ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་