དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

སློབ་དཔོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་ཐར། སློབ་དཔོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཤེས་གཉེན(དུས་རབས་11/12པ།)། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཤེས་གཉེན་ནི། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ (1575-1634) མཛད་པའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་ཟུར་བུ་ཞེས་བྱ་བ། ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཁང་སྟེང་དུ་བསྙལ་ནས། མ་མེ་ཏོག་འཐུར་སོང་བ་ལས། བུ་ཆུང་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་ཁྱེར་ཏེ། ཡུལ་དབུས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་གནྡྷོ་ལ་ཞིག་གི་རྩེ་མོར་བཞག་གོ །པཎྜི་ཏ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བླངས་ཏེ་གསོས་ནས་ཆེར་བསྐྱེད་པ་ན་བློ་རྣོ་བར་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་བར་དུ་གྱུར། རྗེ་བཙུན་མ་འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་བསྒྲུབས་པས་དངོས་སུ་ཞལ་གཟིགས་ཤིང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཟད་མི་ཤེས་པ་བྱུང་བ་ལས། ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བཏང་བ་ན། ནམ་ཞིག་ན་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཕྱོགས་འདིར་བསྡད་ན་སློང་བ་པོ་མང་པོས་རྐང་སྟོང་སྐྱེལ་བར་གྱུར་སྙམ་སྟེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐག་རིང་པོར་བྱོན་ཏོ། །

ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་གྲུབ་ཆེན་རཱ་ཧུ་ལ་གུཔྟ་བཛྲ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་རིན་ཆེན་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ།[1] ཚོགས་གསུམ་རིན་ཆེན་རྡུལ་མང་བརྩེགས་པ་ལས། །ཡོན་ཏན་ལྷུན་པོ་གླིང་བཞིའི་དབུས་ན་མཐོ། །གྲུབ་པ་ལྷ་མཆོག་བྱེ་བས་བསྟེན་གྱུར་པ། །སྒྲ་གཅན་འཛིན་སྦས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །འཕགས་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཨེ་ལ་བྷི་ཤའི་ཡུལ། །རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་ས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན། །གྲོང་ཁྱེར་བྷི་ར་ཛི་རུ་རྒྱལ་རིགས་ནི། །སཱ་ལ་ལྟ་བུར་འཁྲུངས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དེ་ཚེ་འོད་དང་སྒྲ་སྙན་དྲི་བཟང་བཅས། །སྤྲུལ་པའི་ལྷ་བཞིས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་བསྟན། །ངོ་མཚར་དགེ་བའི་མཚན་མ་ལས་བརྩམས་ཏེ། །དེ་བ་ས་ཏྭར་གྲགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དགུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་བར་དུ་དམ་ཆོས་སྦྱངས། །ཉེར་གཅིག་དུས་སུ་རྡོ་རྗེ་ཚེར་མ་ཡི། །ཟུག་རྔུས་གདུང་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་དང༌། །ལྷ་བཞིས་བྱིན་བརླབས་སྔོན་གྱི་ལས་ངན་རྣམས། །བསྙུན་གྱིས་ཟད་ནས་ཚེ་འདིར་མཁའ་སྤྱོད་དུ། །འགྲོ་བའི་ལུང་བསྟན་ཐོབ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་འཇིགས་བྲལ་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཨཱ་བྷ་ཡཱ་ཀ་ར་གུཔྟ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཞི་བའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ།[1] ཛམྦུའི་གླིང་དུ་ཉི་ཟླ་ལྟ་བུར་གྲགས། །རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་སངས་རྒྱས་འཕྲིན་ལས་མཛད། །རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཆོག །འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ལྷོ་ཕྱོགས་ཛ་རི་ཁཎྜར་རྒྱལ་རིགས་སུ། །སྐུ་འཁྲུངས་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་སྒྲ་ཚད་དང༌། །རིག་བྱེད་ཡན་ལག་དང་བཅས་མུར་འདུག་གི །རྒྱུད་གཞུང་ཕ་རོལ་སོན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ། །མཛེས་མའི་གཟུགས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཏེ་བྷངྒ་ལར། །བྱོན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀུན་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། །སྡེ་སྣོད་འཛིན་པར་གྱུར་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་འདུལ་འཛིན་སློབ་དཔོན་མཛད། །དབང་དང་གདམས་ངག་འཕགས་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་བཙལ། །ཆོས་ཚུལ་ཀུན་དང་ཁྱད་པར་སྔགས་རྒྱུད་ལ། །མཁྱེན་རབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་དེར་གསོལ་བ་འདེབས། །

ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ཆེན་པོ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་རང་བྱུང་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ[1]། ཉི་མ་ལྟ་བུ་འགྲོ་བློའི་མུན་པ་སེལ། །ཟླ་བ་ལྟ་བུ་མཁྱེན་བརྩེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །ཐུབ་བསྟན་མངའ་བདག་རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ཆེ། །བསོད་ནམས་འབྱུང་གནས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྟོབས་འབྱོར་ཕུལ་བྱུང་འཕགས་ཡུལ་མ་ལ་བར། །མི་དགེའི་ལས་དང་ངང་གིས་མི་འགྲོགས་ཤིང༌། །གཙང་སྦྲའི་ཀུན་སྤྱོད་ལྷུར་ལེན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ། །བྱིན་རླབས་དགེ་མཚན་ཤར་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །བསྟན་པའི་དཔལ་དུ་བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་བཟུང༌། །རིགས་གཟུགས་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། །མ་ཆགས་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་བློ་གྲོས་ནི། །དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་ཕྱོགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སྲིད་པའི་བདེ་འབྱོར་རྨི་ལམ་ལྟར་གཟིགས་ནས། །ངེས་འབྱུང་བློ་ཤུགས་དུས་མཐའི་མེ་ལྟར་འབར། །ན་ལནྡ་རུ་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང༌། །ལེགས་པའི་དོན་ཀུན་གྲུབ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

༄༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོདྷི་པ་ཐ་པ་དཱི་པཾ། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་དག་དང་དེ་ཡི་ཆོས། །དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་བྱས་ཏེ། །སློབ་མ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱིས་བསྐུལ་གྱུར་པས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་སྒྲོན་མ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ། །

ངག་དབང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་པ་ཆེན་པོ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་བྱམས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས[1]། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །སྙན་པའི་གྲགས་པས་འཕགས་བོད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་བརྙེས་ཇོ་བོ་མཻ་ཏྲི་པ། །གཉིས་མེད་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལས་མུ་སྟེགས་པཎྜི་ཏ། །ནཱ་རོ་ཏཱ་པ་མཇལ་ཏེ་ནང་པར་གྱུར། །དབང་དང་གདམས་ངག་ཅི་རིགས་གསན་པ་ཡིས། །སྔོན་སྦྱངས་ལས་འཕྲོ་སད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ན་ལེནྡ་རུ་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང༌། །རྩོད་དུས་ཀུན་མཁྱེན་རིན་འབྱུང་ཞི་བ་སོགས། །མཁས་གྲུབ་མང་བསྟེན་རྩོད་བྲལ་པཎ་ཆེན་དུ། །གྲགས་པའི་བ་དན་བསྒྲེངས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རྣམ་གནོན་ཚུལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས། །བཤད་སྒྲུབ་སྤེལ་མར་མཛད་ཚེ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ། །རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིས་ཞལ་གཟིགས་ཤིང༌། །ལུང་བསྟན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ཆེས་སྔ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་སྟེ། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། དབྱི་ཐ་ལིའི་པོལ་ནཱ་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་ (博洛尼亚大学University of Bologna) དེ་ཕྱི་ལོ་ 1087 ལོར་ཚུགས་ཤིང་། ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་དགུ་བརྒྱ་སོང་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སློབ་གླིང་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡུམ་དུའང་གྲགས་ཡོད། དེའི་འཕྲོར་ཕྱི་ལོ་ 1167 ལོར་ཚུགས་པའི་དབྱིན་ཇིའི་ཉིའུ་ཅིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་ (牛津大学University of oxford) དེ་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་སྔ་བའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་གཉིས་པར་འཇོག་མོད།

སློབ་དཔོན་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་སྨོན་ལམ་བཞུགས་སོ། །   ༄༅། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་བླ་མ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཡི་དམ་ལྷ། །ལྷ་ཡི་དྲང་སྲོང་སྨོན་ལམ་ཅན། །ལྷག་པའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པར་ཤོག །མིར་གྱུར་ཡུལ་དབུས་སྐྱེས་པ་དང་། །དབང་པོ་ཚང་ཞིང་གནས་ལ་དད། །དེ་བཞིན་ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ། །རང་འབྱོར་ལྔ་དང་ལྡན་པར་ཤོག །སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དེས་ཆོས་གསུངས། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེའི་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བས[1]། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་དང་ལྡན་པར་ཤོག །དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་དང་། །ཚེ་རིང་ཀླ་ཀློ་ལོག་ལྟ་ཅན། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོངས་ལྐུགས་པ་སྟེ། །མི་ཁོམ་བརྒྱད་ལས་ཐར་བར་ཤོག །དད་པ་དང་ནི་གཏོང་བ་དང་། །ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་རབ་དང་། །ཁྲེལ་ཡོད་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་སྟེ། །འཕགས་ནོར་བདུན་དང་ལྡན་པར་ཤོག །

ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། ཁོང་ནི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་དུས་མཇུག་(982-1054) ཙམ་དུ་འཁྲུངས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་སོང་བའི་དུས་ཡུན་ནང་འཕགས་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དར་རྒུད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྐབས་གང་གི་མཁྱེན་རབ་དང་ཐུགས་རྗེའི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་རྒྱུན་འཛིན་ དང༌། གོང་འཕེལ། ཉམས་པ་སོར་ཆུད་ཡོང་ཕྱིར་མཛད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞེས་ཡོད།

ཚ༽ དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་གཞན་གྱི་སྐོར།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་ (1527-1592) མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ལས[1]། མཻ་ཏྲི་པས་སྔ་རྒོལ་བྱས། ཤ་བ་རིས་ཕྱི་རྒོལ་བྱས། ལྟ་བ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ། སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་བཅའ་མཛད་དེ་རིགས་པ་བཀོད། ལུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བསྟན་པས། ཁོས་མ་ཐུབ་ནས་མཻ་ཏྲི་པ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བས་རྒྱལ་བ་ཞེས་གྲགས། ཁོ་འཁོར་བཅས་རབ་ཏུ་བྱུང༌། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཤཱནྟི་པས་དེ་ལ་སྐྱོན་བྲིས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་དུས་མཆོད་ཀྱི་ཚེ་སྒོའི་ཡ་ལྕིབས་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་མཻ་ཏྲི་པས་མ་གཟིགས། དེ་ཉིན་མི་རྣམས་ན་རེ། ཤཱནྟི་པ་ལ་མཻ་ཏྲི་པས་རྩོད་མ་ནུས་ཟེར། སང་མཻ་ཏྲི་པས་ཤཱནྟི་པ་ལ་ཁ་སང་ཡི་གེ་ངས་མ་མཐོང་བ་ཡིན། དེ་རིང་ཅིས་ཀྱང་འབྱོན་པར་ཞུ་བྱས་པས་ཤཱནྟི་པ་མ་བྱོན། བང་ཆེན་ལན་བཅུ་གསུམ་གྱི་བར་བསྟུད་དེ་བཏང་བས་ཀྱང་མ་བྱོན་པར་བྲོས། དེ་ཕན་དུས་མཆོད་ཀྱི་བདག་པོ་ཁོང་གི་མཛད་པ་ལ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་མཻ་ཏྲི་པ་ལ་ཕུལ་བས་མཚན་མངའ་བདག་ཅེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མངའ་བདག་རྒྱལ་བ་མཻ་ཏྲི་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེ་དུས་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཨོ་ཏནྟ་པུ་རི། ཤྲཱི་ནཱ་ལེནྡྲ། རྡོ་རྗེ་གདན། བི་ཀྲ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་བཞི་མཆོག་ཡིན། ཕྱི་མའི་འབྱུང་བའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་བྱ་བར་བཞུགས། འཆད་ཉན་མཛད། བསྟན་བཅོས་དུ་མ་སྦྱར། ཞེས་མངའ་བདག་མཻ་ཏྲི་པའི་སྐབས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞི་པོ་དེ་དག་མཆོག་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།