དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་ལྔ་པའི་དཀྱིལ་ཙམ་ལ་ཐེག་ཆེན་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སྤུན་གཉིས་བྱུང་སྟེ། ཐོག་མར་སྤུན་གཉིས་ཀའི་མཚན་ལ་བ་སུ་བན་དྷུ་སྟེ་དབྱིག་གཉེན་ཞེས་པར་བཏགས། ཕྱིས་སུ་ཕུ་བོའི་མིང་ལ་ཨ་སང་ག་སྟེ་ཐོགས་མེད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། གཅུང་ལ་དབྱིག་གཉེན་དུ་འབོད། དེ་གཉིས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་ཡུལ་དབུས་མ་ག་དྷ་ཡིན་ལ།

སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཀུ་མ་ར་ཛི་བས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར།   དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལས[1]། སྤྱི་ལོའི་བརྒྱ་སྐོར་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་མཚམས་དེར། རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་སྤེལ་བ་ལ་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་པའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྟ་དབྱངས་ཞེས་པ་བྱུང་། ཁོང་ནི་ཐོག་མར་ཕྱི་རོལ་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཞུགས་ནས་དེའི་གཞུང་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། ལྷག་པར་རོལ་མོ་དང་སྙན་ངག་རྩོམ་པ་ལ་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་གྲགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར། རྗེས་སུ་པཱར་སི་བ་སློབ་དཔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས། སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པའི་ནང་ན་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ཉུང་བས་ཆོས་ལུགས་ཉམས་ཆེ་ཞིང་། ཆོས་བཤད་པ་དང་གདུལ་བྱ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ལ་འགོད་མཁས་ཆེས་དཀོན་པར་གྱུར་པས་ཁོང་ནས་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་བྱུང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་སུ་ཕྱི་རོལ་པ་རྩོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་། དེས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་པ་རྣམས་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པའི་བརྡ་སྦྱར་ནས་མཁས་པ་ཡོད་ན་ཁོ་དང་རྩོད་དུ་ཤོག་རྩོད་མཁན་མེད་ན་ཕམ་ཁ་ངོས་ལེན་པ་ཡིན་པས་དེང་ཕྱིན་ཆད་གྷནྜིའི་སྒྲ་ཡང་གྲག་མི་ཆོག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ། །

ཨརྱ་དེ་ཝའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཀུ་མ་ར་ཛི་བས་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར ། དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས་བོད་ཡིག་ལ་བསྒྱུར།   དེ་ཡང་ཨཱརྱ་དེ་ཝའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལས[1]། ཨརྱ་དེ་ཝ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སིང་ག་ལའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱལ་པོའི་སྲས་པོ་ཡིན་པར་གྲགས། ཆུང་དུས་ནས་རིག་ཡག་ཡིན་ལ། བྲམ་ཟེའི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར། ཁེངས་དྲེགས་ཆེ་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཕལ་ཆེར་ཁོ་བོས་མི་ཤེས་པ་མེད་མོད་གཞན་དག་གིས་མ་ཤེས་པར་འདུག་ཟེར་རོ། །ཨརྱ་དེ་ཝ་ལ་སྤྱན་གཅིག་ལས་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སིང་ག་ལ་ན་ལྷ་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་ན་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་འཇིམ་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་ཡོད་པ་རྒྱུན་དུ་མི་རྣམས་ཡོང་ནས་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་འབུལ་གྱིན་འདུག ཉིན་ཞིག་རྒྱལ་སྲས་དེ་ཝ་ལྷ་ཁང་དེར་སོང་ནས་ལྟད་མོ་ལྟ་བསམས་པ་ལ། སྒོ་གཉེར་གྱིས་སྒོར་བཀག་ནས་ལྷ་ཆེན་པོ་ནི་དྲག་ཅིང་གཏུམ་པས། གམ་དུ་བཅར་ན་ཐུགས་ཁྲོས་པས་ལྷ་ཁང་ནང་དུ་འགྲོ་མི་ཉན་ཟེར།

ཀ༽ བྱོན་པའི་དུས་དང་། ཚན་ཐོགས་ཚུལ། རིགས་ཀྱི་སྐོར།   འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལས[1]། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་གཏོད་མཁན་ཡིན། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོའི་བརྒྱ་སྐོར་དང་པོ་ནས་གཉིས་པའི་མཚམས་དེར་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལས་འཁྲུངས། ཁོང་ནི་ཀླུའི་རིགས་ཡིན་ལ་ཤིང་སྡོང་ཞིག་གི་གན་དུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས་མཚན་ལ་ནཱ་ག་ཛུ་ན་སྟེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཏུ་གྲགས། (རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཀླུ་ཡི་སྡོང་པོ་དང་ཀླུ་དཔའ་བོ་ཞེས་གཉིས་བསྒྱུར་འདུག)   ཁ༽ མཁྱུད་སྤྱད་མན་ངག་སྦྱངས་རྗེས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཚུལ།   སློབ་དཔོན་དེ་ནི་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྒོད་ཅིང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་བཏོན་པ་ལན་རེ་གཉིས་ཐོས་འཕྲལ་བློར་ཟིན་ཅིང་། ལོ་ཉི་ཤུ་པ་ཙམ་ནས་སྐར་མའི་དཔྱད་དང་། ས་དཔྱད་རྩིས་རིག་དང་བྲམ་ཟེ་སོགས་ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་པོར་སྦྱངས་ཤིང་། གོ་རྟོགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་རྒྱས། སློབ་དཔོན་ལ་ན་ཟླ་སློབ་གྲོགས་དུ་མ་ཡོད་པ་ཚང་མ་རིག་ཡག་ཤ་སྟག་ཡིན། ཉིན་ཞིག་ཚང་མ་མཉམ་དུ་འཚོགས་ནས་གྲོས་བྱས་པ། ངེད་ཅག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་དར་བའི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་འདི་མ་སྦྱངས་ཟེར་བ་མེད།

སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་རྣམ་ཐར། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ (1392-1481) གྱིས་མཛད་པའི་དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ་ལས[1]། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་ཀྱི་སྐབས། གསང་བ་འདུས་པ་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདིར་སྒོ་དུ་མ་ནས་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ནི། རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལ་མཁས་པའི་པཎྜི་ཏ་སྟེ། དེས་ཡུལ་མ་ག་དྷའི་བྱེ་བྲག་ཁ་བི་ཞེས་བྱ་བར་གྲོང་ཁྱེར་རྡོ་འཇོག་ཏུ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ། རྗེ་བཙུན་གྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་ཡང་གྲགས་པ་དེ་མཉེས་པར་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཞུང་ཡང་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་། རིགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་མཛད་ནས། སླར་ནཱ་ལེནྡྲར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྡུད་པའི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་ནས་གཞན་དག་ལ་བཤད་པ་མཛད།

སློབ་དཔོན་དཔའ་བོའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས། འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་སྟེ། རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡབ་བྲམ་ཟེ་ཆེའི་རིག་བྱེད་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་བྱང་ཆུབ་པ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་གསང་བ་དང༌། ཡུམ་རིན་ཆེན་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཆོས་རིག་བྱེད་བཞི་དང༌། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞི། ཉེ་བའི་ཡན་ལག་བཞི། ལས་དྲུག་སོགས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། ཁྱད་པར་དུ་ཡབ་ལས་གསོ་བ་རིག་པ་བསླབས་པས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན། ཕྱི་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས། གསུང་སྙན་པས་རྟ་དབྱངས་སུ་གྲགས། མུ་སྟེགས་རྟག་པ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་པའི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་དང་བརྩད་པས་རྟ་དབྱངས་རྒྱལ་ཏེ་ནང་པའི་བསྟན་པ་བསྣུབས་ནས་ཕྱི་པའི་ལུགས་སུ་བསྒྱུར་ཞིང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྩོད་པར་ཕེབས་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་འཕགས་པ་ལྷ། རྟ་དབྱངས་དང་ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ་རྩོད་པར་ཕེབས་ནས་རྟ་དབྱངས་ཚར་བཅད་དེ་ནང་པའི་རིང་ལུགས་སུ་བསྒྱུར། ཕྱིས་སུ་དཔལ་མགོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་སློབ་མ་མཛད། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་སྙན་ངག་སོགས་རིག་བྱེད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར། མཚན་དཀོན་ཅོག་འབངས་ཞེས་གྲགས། སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་བཤགས་པའི་ཆེད་དུ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་རབས་ལ་བསྟོད་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བསྟན་བཅོས་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཆེན་པོ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་འཇུག་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ། དེའི་རང་འགྲེལ་སོགས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་གཞུང་མང་དུ་མཛད་པར་གྲགས་སོ།།   (བོད་རྒྱ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་བཏུས་པའོ།།)

ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་དུ་གསལ་བའི་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར།   ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ། དེ་ལ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ནི་ས་ཕོ་རྟའི་ལོ་ལ་ཡབ་གཞོན་ནུ་དབང་ཕྱུག་དང༌། ཡུམ་ཅོག་རོ་ཀུན་བཟང་ཤེས་བརྟན་མའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། རིགས་གཡུ་རི་གཡུ་སྒྲ། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཞེས་པའི་ཚེ་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང༌། དེའི་མོད་ལ་འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ཐུགས་སུ་ཆུད།

ནཱ་རོ་པ། ནཱ་རོ་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། སྙན་གྲགས་བཟང་པོ། ནཱ་རོ་པ། ཡེ་ཤེས་དངོས་གྲུབ། རྩ་བཤད་པ་རྣམས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཞེས་གསལ་བ་སྟེ། རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་བྷཾ་ག་ལ་ན། ཤི་ན་རའི་གྲོང་ཁྱེར་འཛམ་བུ་ན་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་གོ་ཆ་དང༌། བཙུན་མོ་དཔལ་གྱི་བློ་གྲོས། བུ་མོ་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེ་བྱ་བ་ལ་སྲས་ཀྱིས་དབེན་ནས་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་སྲས་གཅིག་ཡོང་བའི་གསོལ་བ་བཏབ་པས། རྒྱལ་གྱི་ཟླ་བ་ལ་སྲས་གཅིག་བཙས་ནས་མཚན་མཁན་ལ་བསྟན་པས་མཚན་མཁན་གྱིས་འདི་ཟས་གཙང་སྲས་བཞིན་མ་འབྱུང་ཚེ། མིའི་བདག་པོར་འགྱུར་ཞེས་ལུང་བསྟན་མཚན་ལ་རྒྱལ་བུ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོར་བཏགས། དེ་ནས་ཆེར་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་བུ་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་ཡབ་ཀྱིས་མ་གནང་ཡང་མ་གསན་པར་ཁ་ཆེར་ཕེབས་ནས། རིག་གནས་ལ་མཁས་པར་བསླབས་ནས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་ནས། མཚན་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་བྱ་བར་བཏགས། པཎྜི་ཏ་བཅུ་གསུམ་བཅུ་བཞི་ཁྲིད་ནས་ཕ་མ་ཅན་དུ་འོངས་པས། ཡབ་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕ་མའི་ངག་བཅག་པས་དམ་ཆོས་མེད་དོ་ཟེར་ནས་མ་དགའ་འོ། །

ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་ (1527-1592) མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་བསྟན་པའི་པདྨ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ལས[1]། རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ནི་དགེ་བསྙེན་རིག་གནས་དུ་མ། ལྷག་པར་སྒྲ་ཚད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་འཁོར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་པཎྜི་ཏ་འགའ་དང་བཅས་ཏེ་ཡུལ་དབུས་སུ་སླེབས་པ་ན། དེར་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ་ལ་མི་མཛེས་སྙམ་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མི་འབྱིན་དྲིས་པས། མའི་འཚོ་བ་སྦྱར་བས་སོ་ཟེར། དེས་གསེར་སྲང་སུམ་ཅུ་དེ་ལ་གཏད་དེ། འདིས་མ་འཚོ་བར་གྱིས་ལ་ཅིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིག །དེར་ཤཱནྟི་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མཚན་རཏྣ་ཨཱ་ཀ་ར་གུཔྟ། དེ་དང་ནཱ་རོ་པ། གནས་བརྟན་བྱང་ཆུབ་བཟང་པོ། མར་མེ་མཛད་བཟང་པོ་སོགས་ལ་རྟེན་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་ཏེ། ཕྱིས་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བདག་མཛད་དེ་བཞུགས་པས་མཚན་རྡོ་རྗེ་གདན་པ་མངོན་ཤེས་ཅན་དུ་གྲགས།

སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་ཐར།  སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ནི། བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ (1290-1364) མཛད་པའི་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ནི། ལོ་བཅུ་བདུན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་བྱས་པས། རྨི་ལམ་དུ་བྱམས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཞེས་བཤད་ཀྱང༌། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་མཁས་པའི་འགྲེལ་པ་བཞི་ལས་རྙེད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་དེ། འགྲེལ་ཆེན་དུ། འདི་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་བྲིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེ་ཡི། །མཐུ་ཡི་དོན་མཐོང་སྒོ་ནས་ནི། །