དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ལེའུ་གཉིས་པ། ནཱ་ལེནྡྲ་གང་དུ་ཆགས་པའི་གནས། ཀ༽ དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ་གང་དུ་ཆགས་པའི་གནས།   དེ་ཡང་རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ (1893-1959) ཀྱིས་མཛད་པའི་ནཱ་ལེནྡྲའི་བསྟོད་པ་རབ་དགའི་དབྱངས་ལས[1]། སངས་རྒྱས་གསུང་རབ་དགྲ་བཅོམ་ཐུགས་མངའ་རྣམས། །རྒྱལ་ཚབ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་གཙོར་མཛད་པས། ། བཀའ་ཡི་བསྡུ་བ་དང་པོ་མཛད་པ་ཡི། །སྙན་པས་སྲིད་རྩེར་ཁྱབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །

ང༽ མཚན་ཐོགས་ཚུལ་དང་མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད། དེ་ཡང་ནཱལཱནྡཱ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་དང་མིང་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་སྙམ་ན། ཡིག་ཆ་གཞན་དུ་ནཱལཱནྡཱའི་སྐོར་བྲིས་ཆ་སྔ་ཤོས་དེ་རྒྱའི་བཙུན་པ་ཧྥ་ཤཱན་གྱི་ལམ་ཡིག་དབྱིན་ཡིག་ནང་བསྒྱུར་བ་ (A Record of Buddhistic Kingdoms) ཞེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་རཀ་ར་བཀྲས་མཐོང་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་ལགས་དང་།

ག༽ དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཚན་གྱི་དག་སྡེབ།   དེ་ཡང་ནཱ་ལེནྡྲ་ཞེས་པའི་མཚན་འདི་ཉིད་བོད་ཡིག་ཐོག་དག་སྡེབ་འབྲི་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། 1) ན་ལ་ད་དང་། 2) ནཱ་ལ་ད། 3) ན་ལནྡ། 4) ནཱ་ལནྡ། 5) ནཱ་ལནྡཱ། 6) ནཱལཱནྡཱ། 7) ནཱ་ལེཎྜ། 8) ན་ལནྡྲ། 9) ན་ལེནྡ། 10) ན་ལེནྡྲ། 11) ནཱལེནྡཱ། 12) ནཱལེནྡྲ། 13) ནཱ་ལེན་དྲ། 14) ན་ལེན་དྲ། 15) ནཱ་ལནྡྲཱ།

ཁ༽ ནཱ་ལེནྡྲ་དང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས།   དེ་ཡང་རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ (1893-1959) ཀྱིས་མཛད་པའི་ནཱ་ལེནྡྲའི་བསྟོད་པ་རབ་དགའི་དབྱངས་ལས[1]། ད་ལྟ་ཐ་མལ་སྣང་ངོར་སྒྱུ་མ་ཡི། །ངང་ཚུལ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་ངེས་པའི་དོན། ། འཇིག་པ་མི་མངའ་མངོན་དགའི་ཞིང་ཁམས་ཆེར། །ཆོས་སྟོན་མཛད་བཞིན་བཞུགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །

ལེའུ་དང་པོ། ནཱ་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཚན་གྱི་སྐོར། ཀ༽ དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐོག་མ།   དེ་ཡང་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ནཱ་ལེནྡྲ་ (नालंदा) དང་། དབྱིན་ཡིག་ནང་ (Nālanda) རྒྱ་སྐད་དུ་ (那烂陀) བོད་སྐད་དུ་འདམ་བུ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ། འདི་ནི་གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་མིང་ཞིག་སྟེ། དེ་ཡང་རོང་སྟོན་ཤེས་བྱ་ཀུན་གཟིགས་ (1367-1449) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཤྲཱི་ནཱ་ལེནྡྲ་ལ་བསྟོད་པ་སྙན་པའི་རྔ་སྒྲ་ལས[1]།

ནཱ་ལེནྡྲའི་བྱུང་རབས་སྲིད་ཞིའི་མཛེས་རྒྱན། སྟོད་ཆ། ༼ཀ༽ དཀར་ཆག ༡༽ རྩོམ་པ་པོའི་སྔོན་གླེང་།   ལེའུ་དང་པོ། ནཱ་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཚན་གྱི་སྐོར། ཀ༽ དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཐོག་མ། ཁ༽ ནཱ་ལེནྡྲ་དང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ག༽ དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཚན་གྱི་དག་སྡེབ། ང༽ མཚན་ཐོགས་ཚུལ་དང་མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད།

༄༅། །བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་འགྲེལ་ངག་དང་པོའི་མདོར་བསྟན་ལས་འཕྲོས་པའི་དཀའ་གནད་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ། ལྷ་རམས་པ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ། མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་གཡུ་རལ་མཁའ་རུ་འཕྱོ། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་མཆེ་སྡེར་རྣོ་ཞིང་རྒྱས། ། རབ་འབྱམས་གཞུང་ལུགས་ཀུ་མུད་ཁ་འབྱེད་པའི། །འཕགས་བོད་མཁས་མང་གདོང་ལྔའི་དབང་རྣམས་རྒྱལ། །  དེ་ལ་འདིར་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་པའི་གཞུང་དོན་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་པ་ལ་གསུམ།

གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ས་སྡེ་ལྔ་དང་སྡོམ་རྣམ་གཉིས་སོགས་མཛད་པར་གྲགས། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པ་ «འཕགས་པའི་བསྟན་པ་བསྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་» ཞེས་པ་ཞིག་ཤྱན་ཙང་གིས་བསྒྱུར་བ་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ 顯揚聖教論 (Xiǎnyáng shèngjiào lùn; T1602) ཞེས་གྲགས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད།

(ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་) རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་མེ་ལུག་ (༡༡༢༧) ལོ་ནས་རབ་བྱུང་བཞི་པའི་ཤིང་བྱ་ (༡༢༢༥) ལོ་བར་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བཞུགས། འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཁ་ཆེའི་ཡུལ་ (དེང་སང་གི་ཀསྨིར་) དུ་གྲོང་ཁྱེར་ཁྲ་ཝ་སུ་རར་ཡད་ཚོང་དཔོན་ཆེན་པོ་ས་མ་ཛ་ཡའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་ནས་བཟུང་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན།

གྲངས་མེད་བསྐལ་པ་མང་པོའི་གོང་རོལ་ནས། ། སྙིང་རྗེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དྲག་པོ་ཁུར་བཞེས་ཏེ། ། རྩོད་ལྡན་མུན་པའི་ཞིང་འདི་ཡོངས་བཟུང་བ། ། སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དགོངས་སུ་གསོལ། །