དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

༥༽ དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་གསུང་མིན་ཚུལ།   དེ་ཡང་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ (1290-1364) མཛད་པའི་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ཆེན་པོ་བམ་པོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ཡོད་པ་འདི་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་ཟེར་ཏེ་མི་བདེན་ཏེ། དེའི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་སྐབས་ནས། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་མངའ་བདག་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོ་བྱང་ཆུབ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མཛད་པའི་བཀའ་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །[2]

༤༽ ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་མཛད་ཡུལ།   དེ་ཡང་འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་དཀོན་མཆོག་རིན་ཆེན་ (1590-1654) གྱིས་མཛད་པའི་འཕགས་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་རྨད་བྱུང་བློ་གྲོས་ཀྱི་གཏེར་མཛོད་ལས[1]། མི་ཕམ་མགོན་པོའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩིའི་བཅུད། །རོ་ཡིས་ཀུན་ནས་མྱོས་ནས་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན། ། འགྲོ་ཀུན་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ལམ་བཟང་དེར། །ཐོགས་མེད་འགོད་མཛད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

༣༽ ཐོགས་མེད་ཀྱི་སྡོམ་རྣམ་གཉིས།   གཉིས་པ་སྡོམ་རྣམ་གཉིས་ནི། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་སྡོམ་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོམ་ཐེག་ཆེན་བསྡུས་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།།  །།   ༡) མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་འབྱེད་ས་གསུམ་བརྙེས་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། བརྡ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་གཞུང་མཆོག་ཅིག་སྟེ། མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ཞེས་པ་ནི།

༢༽ ཐོགས་མེད་ཀྱི་གསུང་ས་སྡེ་ལྔ།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རིག་པ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་འབྲི་གུང་པ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ (1595-1659) མཛད་པའི་འཕགས་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས། །མ་ཕམ་ཞལ་གྱི་བཅུད་གཞིབས་ནས། ། རིགས་ཁམས་སངས་རྒྱས་དངོས་བསྟན་པས། །མེད་དགག་འཇོམས་མཛད་དེར་ཕྱག་འཚལ། ། ཞེས་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པ་ལྟར། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ས་སྡེ་ལྔ་ནི། ཡར་རྗེ་ཨུ་རྒྱན་གླིང་པས་ (1323-?) གཏེར་ནས་དྲངས་པའི་བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་ལས[2]།

ཚ༽ འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས། ༡༽ རྗེ་བཙུན་གྱི་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔ།   དེ་ཡང་གཉན་དགོན་སྤྲུལ་སྐུ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་ (1903-1957) མཛད་པའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། རྒྱ་ཆེན་བརྩོན་པས་མ་ཕམ་བསྒྲུབས་པ་ལས། །སྦས་དོན་གསལ་བྱེད་ལྔ་ཕྲག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས། ། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་གསོས་སུ་འཛིན་མཁས་པའི། །འོད་བྱེད་སར་གནས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས། །

ཙ༽ ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་ཕྱེ་ཚུལ།   དེ་ཡང་རྗེ་འཇིགས་མེད་དམ་ཆོས་རྒྱ་མཚོས་ (1898-1946) མཛད་པའི་དྲང་ངེས་འཇུག་ངོགས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལས[1]། དགའ་ལྡན་ཞིང་གི་མེ་ཏོག་མ་རྙིངས་པ། །རང་གི་གཙུག་ཏོར་རྩེ་ལ་མངོན་དྲངས་པས། ། སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་གཏམ་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་མཁན། །རྣམ་རིག་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཐོགས་མེད་མཆོད། །

མ༽ ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁན་པོ་མཛད་དེ་ཆོས་སྡེ་དར་སྤེལ་མཛད་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཀུན་དགའ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་རྒྱ་མཚོས་ (1901-1959) མཛད་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ལས[1]། རྡོ་རྗེའི་མེ་ཆར་ཕོག་པས་ཨུཏྤལ་ལ། །སྔོན་པོའི་ཚལ་ལ་སོ་ཡིས་ཆར་པ་བཞིན། ། ལྟ་ངན་རལ་པའི་ཐོར་ཅོག་ངོ་ཚ་ནས། །ཐེམ་སྐས་ལྕགས་རིའི་འོག་ཏུ་ཡིབས་སམ་སྙམ། །

བ༽ འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ས་གསུམ་བརྙེས་ཚུལ།   དེ་ཡང་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་ (1143-1217) མཛད་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་འབྲི་གུང་པ་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་ལས[1]། རྒྱལ་ཚབ་ཐུགས་རྗེའི་དབང་ཕྱུག་མ་ཕམ་མགོན། །ས་གསུམ་མངའ་བདག་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས། ། ཞེས་དང་། ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ (1813-1890/1899) ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ལས་[2]ཀྱང་། ས་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་བརྙེས་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས་བྱོན་ཏེ།

ཕ༽ ཐེག་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་དར་སྤེལ་མཛད་ཚུལ།   དེ་ཡང་༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ (1617-1682) མཛད་པའི་སྟོན་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་བཅས་པར་པཎ་གྲུབ་དུ་མའི་ཞིང་བཀོད་ངོ་མཚར་ཐོར་བསྡུས་སྤེལ་བར་རྒྱབ་ཡིག་སྨོན་ལམ་ལས[1]། བཅུ་གཉིས་བགྲང་བྱར་སྤྱད་པའི་དཀའ་ཐུབ་འབྲས། །དགའ་ལྡན་གནས་སུ་ཐོགས་པ་མེད་གཤེགས་ནས། ། མ་ཕམ་གསུང་ངག་ཐེག་ཆེན་འཛམ་གླིང་འདིར། །དར་བའི་རྣམ་པར་ཐར་དེ་འཛིན་ནུས་ཤོག །

པ༽ རྒྱལ་པོ་ཟབ་མོའི་མཆོག་གིས་ཉམས་སད་ཚུལ།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོས་ (1527-1592) མཛད་པའི་སྟོན་པ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས[1]། བྱམས་མགོན་བཅུ་གཉིས་ལོར་བསྙེན་ནངས་ཀྱི་མཐར། །དངོས་ཀྱིས་རྗེས་བཟུང་ཐུབ་པའི་མདོ་ཀུན་ལས། ། ཐོགས་མེད་འདོན་འདྲི་རྩོད་མཁན་ཀུན་གྱི་དཔང་། །འོད་བྱེད་ས་ལ་གནས་པའི་ཞབས་ལ་འདུད། །