དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།
༢༽ ལི་ཡུལ་འཇང་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ།
དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་པདྨས་མཛད་ཅིང་། རིག་འཛིན་རྒོད་ལྡེམ་གྱིས་གཏེར་ནས་དྲངས་པའི་བརྒྱགས་བརྔན་ཆེན་མོ་ལས[1]། ལྗང་རི་སྨུག་པོ་ལ་སོགས་པའི༔ ལྗང་ཡུལ་གཞི་བདག་གཉན་པོ་བརྔན༔ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལི་ཡུལ་ནི་ལྗང་ཡུལ་ཡིན་པར་བཞེད་མཁན་འདི་ལྟར་མཆིས་ཏེ། སྟག་སྒང་མཁས་མཆོག་གུ་རུ་བཀྲ་ཤིས་ (དུས་རབས་18པ།) ཀྱིས་མཛད་པའི་གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང་ལས[2]། ལི་ཡུལ་ཞེས་པའང་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ལི་ཀྱང་ཧུ་ཞེས་པ་བསྒྱུར་བ་ལི་ཡུལ་ཏེ་ད་ལྟ་འཇང་ཡུལ་ཡིན་ལ།
ལྕང་ར་སྨུག་པོའང་འཇང་རི་སྨུག་པོ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོས་བདག་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཏའི་ལའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་རྡོ་རིང་ལ་ཡི་གེ་གསལ་བར་ཡོད་ཅེས་ཀུན་མཁྱེན་བསྟན་པའི་ཉིན་འབྱེད་གསུང་ལས་ཐོས་སོ། །ཙཱི་ནའི་སྐད་དུ་ལི་ཀྱང་ཧུ་ཞེས་པ་འཇང་གི་ཡུལ་དུ་སྔོན་ཆོས་མི་དར་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཀརྨ་པ་དམར་མཐིང་ཅོད་པན་འཛིན་པ་རྣམས་དེར་བྱོན་པས་དམ་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་བཏོད་པར་གྱུར་ཏེ། ཡུལ་འདི་རྒྱ་འོག་ཏུ་གཏོགས་པས་མཐའ་དམག་གིས་བརྫི་བར་མི་ནུས་ཤིང་། ཕྱིས་སུ་འཇམ་མགོན་སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་ཉིན་ལན་དུ་མར་ཕེབས་པས་སྔ་ཕྱིར་ས་ཐམ་འོག་མིན་གླིང་དང་། འཇང་རི་སྨུག་པོ། ཀུན་རྡོས་དར་རྒྱས་གླིང་། ལ་གཤིས་སོགས་དང་། ཁྲ་འབུར་ཕུན་ཚོགས་བསྟན་འཕེལ་གླིང་སྟེ་ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཕྲ་མང་པོ་ཚུགས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན་ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་འཇང་ཡུལ་ལ་ངོས་འཛིན་མཛད་པར་སྣང་ལ། ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ལི་ཀྱང་ཧུ་ཞེས་པར་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ན། ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་གཙང་མ་ཞིག་གམ། ཡང་ན་ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་མིན་པར་སྒྲ་རང་སོར་བཞག་པ་སྟེ། ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་བོད་པས་འཇང་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་བ་གང་ཞིག་ཡིན་དང་། གཞན་ཡང་ལི་ཡུལ་དང་། འཇང་ཡུལ། ལྕང་ར་སྨུག་པོ། འཇང་རི་སྨུག་པོ་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། ཡུལ་སྤྱི་བྱེའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་སོགས་ལའང་བསམ་གཞིག་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་ངོ་།།
དེ་བཞིན་སུམ་པ་མཁན་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་ (1704-1788) གྱིས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་བཟང་ལས[3]། རྒྱལ་པོ་བཞི་པའི་དུས་ནུབ་ཀྱི་ཁམས་རྒྱལ་ལི་ཡྭན་ཏའུ་ཞེས་པ་ངོ་ལོག་ནས་རང་ཚུགས་བཟུང་བ་ལ་ཥི་ཡ་སྟེ་བོད་ཀྱིས་ལི་རྒྱལ་ལམ་འཇང་ས་ཐམ་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ཟེར་ཞིང་། དེའི་མི་རབས་བཅུ་གཉིས་དང་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཞེ་གཉིས་སོང་དུས་ཇིར་གིར་གྱིས་བླངས། ཞེས་ཀྱང་གསལ་ལོ།།
གཞན་ཡང་སོག་པོ་ལོ་ཙཱ་བ་གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་ (དུས་རབས་18པ།) ཀྱིས་མཛད་པའི་རྒྱ་ནག་ཆོས་འབྱུང་ལས[4]། རྒྱལ་རབས་བཞི་པའི་སྐབས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁམས་རྒྱལ་ལི་ཡྭན་ཧའུ་ངོ་ལོག་ནས་རང་ཚུགས་ཐུབ་པར་བྱས། རྩ་བ་ཡུ་གུར་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལས་མཆེད་པས་ཧུ་ཝང་དྷཱིའི་གདུང་བརྒྱུད་ཡིན་པ་ལས། སྔོན་མེས་པོ་ཐོ་བྲག་ཧུ་ཝའི་ཀུའང་ཆེན་པོ་ཐང་གི་ཞབས་འདེགས་བྱས་པས་ནུབ་མཐའ་སྐྱོང་བར་དབང་བསྐུར་ཞིང་། ཐང་རང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པར་མཛད་དེ་ལི་རིགས་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་ལི་རྒྱལ་དུ་འབོད་ཅིང་། ཡུལ་ལའང་ལི་ཡུལ་ཟེར་ཡང་ངོ་མ་འཇང་ཡུལ་ལོ། །རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མིང་ནི་ཥི་ཡ་ཡིན་ལ། བོད་རྣམས་འཇང་ས་ཏམ་རྒྱལ་པོ་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གུ་རུ་བཀྲ་ཤིས་དང་། སུམ་པ་མཁན་ཆེན། གུང་མགོན་པོ་སྐྱབས་བཅས་ནས་ལི་ཡུལ་ཞེས་པ་འཇང་ཡུལ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། ལི་རྒྱལ་དང་། ལི་ཡུལ་ཞེས་པའི་མིང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོགས་པ་ཡང་གསལ་བར་གསུངས་སོ།། །།
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།
[1] བརྒྱགས་བརྔན་ཆེན་མོ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་པར་ཁང་། ༢༠༡༠ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤༩
[2] གུ་བཀྲའི་ཆོས་འབྱུང་། ཀྲུང་གོའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༨ ལོ། ཤོག་གྲངས། ༡༦༢
[3] སུམ་པ་ཆོས་འབྱུང་། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༢ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༩༢༧
[4] རྒྱ་ནག་ཆོས་འབྱུང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༣ ལོ། ཤོག་གྲང་ས ༤༥
ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་ལུང་རིགས་མཛེས་རྒྱན།། ༼ཇ༽ རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༤༧༧ ནས་ ༤༧༩ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།