དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ཙ༽ བསྟན་འགྱུར་སྒྲ་སྒྱུར་གནང་སའི་ཡུལ་གྲུ།   དེ་ཡང་བཀའ་བསྟན་གཉིས་ལས་བསྟན་འགྱུར་འགྱུར་བྱང་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། བསྟན་འགྱུར་སྒྲ་སྒྱུར་མཛད་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་། དགོན་གནས་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་ཀྱི་མཚན་གསལ་བ་རྣམས་ནི། ཞང་ཞུང་གི་ཐོ་ལིང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། ཆོས་འཁོར་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་། བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་། ཨག་ཅོར། ཁྲ་འབྲུག་གཙུག་ལག་ཁང་། དབེན་གནས་དཔལ་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་འཁོར། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་སྐུ་མཁར་ཉི་གཟུངས།

མ༽ བཀའ་བསྟན་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ།   དེ་ཡང་བཀའ་བསྟན་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་ཐད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་ཆེད་དུ་སྩལ་པའི་སྔོན་གླེང་ལས[1]། གངས་ལྗོངས་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ནི་ས་ཁད་མཐོ་ཞིང་། འགྲུལ་ལམ་དཀའ་བས་རྒྱལ་ཁམས་གཞན་དང་འབྲེལ་མེད་གུད་དུ་ཡུན་རིང་གནས་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་པའི་ནང་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱི་སྐབས་གསུང་རབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་པར་བརྩིས།

བ༽ ཁུངས་བཙན་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།   དེ་ཡང་། འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ (1182-1251) གྱིས་མཛད་པའི་ཐུབ་པ་དགོངས་གསལ་ལས[1]། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས། སྡུད་པ་པོས་བསྡུས། གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམས། པཎྜི་ཏས་བཤད། ལོ་ཙཱ་བས་བསྒྱུར། མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཉན་བཤད་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནང་བསྟན་འདི་ཉིད་ནི་ཐོག་མར་བཞི་བཅོམ་དྲུག་ལྡན་གྱི་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱ་སེངྒེས་གསུངས་ཤིང་།

ཕ༽ སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་གལ་གནད་དང་། མ་འོངས་པའི་དགོས་མཁོ།   བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྱུར་ལོ་ཙཱ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི། བོད་ཀྱི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རིམ་གྱི་ཁྲོད་དང་། ལྷག་པར་རིག་གནས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་གལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད་པར་མ་ཟད། མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གང་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལས་གཞི་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། བོད་མི་རིགས་ལ་མཚོན་ན་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་། སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ། བརྗོད་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།

པ༽ སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་གྲངས་འབོར་དང་། བཀའ་བསྟན་གླེགས་བམ།   དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་བསྒྱུར་བྱ་སྒྱུར་བྱེད་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀར་བྱང་ཆ་ལྡན་ཞིང་། མིང་དོན་མཚུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མིག་འབྱེད་ཤ་སྟག་བྱོན་པས། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལས་མེད་པར་མ་ཟད། བོད་ཡིག་བྱུང་ནས་ཀྱང་ལོ་ངོ་ ༡༣༠༠ ལྷག་ཙམ་ལས་ཕྱིན་མེད་ཀྱང་། དུས་ཐུང་ནང་ལོ་ཙཱ་བའི་ཞལ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་། འགྱུར་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བ། བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཚན་དང་གླེགས་བམ་གྲངས་འབོར་མང་བ་སོགས་ནི་འཛམ་གླིང་གི་སྒྲ་སྒྱུར་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ།

ན༽ མིང་བརྡ་གསར་བཟོ་དང་། ཐ་སྙད་གཅིག་གྱུར།   དེ་ཡང་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་ལས[1]། སྐད་ཀྱི་ལུགས་འདིར་བཀས་བཅད་པ་ལས་སོ་སོ་ནས་སུའང་འཆོས་ཤིང་། འོག་ཏུ་མིང་གསར་དུ་འདོགས་སུ་མི་གནང་གིས། བསྒྱུར་བ་དང་འཆད་པའི་གྲྭ་སོ་སོ་ན་སྐད་གསར་དུ་མིང་གདགས་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་། སོ་སོའི་གྲྭ་གྲྭཪ་མིང་འཆད་པར་མ་གདགས་པར་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དང་སྒྲའི་ལུགས་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་ཆོས་ལ་ཇི་སྐད་དུ་གདམས་པར་དཔྱོད་དེ།

ད༽ སྒྲ་སྒྱུར་བྱ་བའི་གདེང་འཇོག་གི་ཚད་གཞི།   དེ་ཡང་མི་སོ་སོའི་བློ་ཁམས་དང་ཡོན་ཚད། དམིགས་ཡུལ། དུས་རབས། ཁོར་ཡུག་སོགས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གི་ལོ་ཙཱའི་བྱ་བར་གདེང་འཇོག་གི་ཚད་གཞི་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་འཇོག་སྲིད་མོད། རིག་པའི་གནས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་འགྱུར་སྤུས་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་མ་ཡིག་ལ་བསྟུན་ཡོད་མེད་དང་། འགྱུར་མར་བརྗོད་བདེ་མིན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་བལྟོས་དགོས་ཏེ། མ་ཡིག་ལ་བསྟུན་ན་ལོ་ཙཱའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་དང་། འགྱུར་མར་བརྗོད་བདེ་མེད་ན་ལོ་ཙཱའི་དགེ་མཚན་མ་ཐོན་པ་ཡིན་ནོ།།

ཐ༽ ལོ་ཙཱ་བའི་ཆ་རྐྱེན་དང་། གཟབ་དགོས་པའི་གནད་དོན།   དེ་ཡང་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚད་ལྡན་ཞིག་བྱེད་པར་འདོད་ན། མཁས་དབང་ཨ་ལགས་དོར་ཞི་གདོང་དྲུག་སྙེམས་བློས། བསྒྱུར་བྱ་སྒྱུར་བྱེད་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀར་ལག་མི་འཐོགས། ། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཤེས་བྱའི་གཞུང་ལུགས་ཁོང་དུ་ཆུད། ། བསྒྱུར་བྱའི་ཡི་གེ་ནང་དོན་སྔོན་ལ་ངེས་ཞིབ་བྱ། ། དོན་ལ་མ་ནོར་ཚིག་ལ་ཇི་བཞིན་ཐོན་མི་དགོས། ། སྒྱུར་བྱེད་སྐད་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ལྟར་སྦྱོར་བརྡ་འཕྲོད་གནད། །

ཏ༽ བསྒྱུར་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྤོང་ཚུལ། ༡༽ སྐྱོན་ཅན་ངོས་བཟུང་བ།   དེ་ཡང་ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ (1182-1251) གྱིས་མཛད་པའི་མཁས་འཇུག་ལས[1]། བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་མི་ཤེས་པ། །ཕལ་ཆེར་ཐོས་པ་ཆུང་བའི་སྐྱོན། །འགའ་ཞིག་བསྒྱུར་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་། །ཡུལ་སྐད་དག་གིས་བསྒྲིབས་པའང་ཡོད། །འགའ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་ནོར་བ་དང་། །ལ་ལས་ས་མཚམས་འཆུགས་པ་དང་། །ལ་ལ་མུན་སྤྲུལ་གྱིས་བསླད་པས། །ལོག་པར་བསྒྱུར་བ་གོ་བ་དཀའ། །ལ་ལ་སྔོན་རབས་ལས་བྱུང་བའི། །གཏམ་རྒྱུད་ལེགས་པར་མི་ཤེས་པས། །

ཉ༽ དག་ཡིག་མཁས་པའི་འབྱུང་གནས་ལས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ།   དེ་ཡང་ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེས་ (1717-1786) མཛད་པའི་དག་ཡིག་མཁས་པའི་འབྱུང་གནས་ལས[1]། དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་ལེགས་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྒྱུར་ཚུལ་དངོས་ལ། ༡༽ གཞུང་གི་ཚིག་རྣམས་བོད་སྐད་ཀྱི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་ན་ཧོར་སྐད་ལ་གོ་བདེ་ཞིང་། དོན་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ནི་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཚིག་གོང་འོག་བསྣོར་ན་དོན་གོ་བ་གསལ་ཞིང་།