དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

བཞི། བར་གྱི་ངལ་གསོ་བ།   དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་དག་གི་ཚིག་ལྷུག་གི་ལེའུ་དང་། སརྒ་དང་། སྐབས་དང་གནས་སོགས་རེ་རེའི་བར་མཚམས་རྣམས་སུ་ངལ་གསོའི་སྙན་ཚིག་སྤེལ་བའི་ཚིགས་བཅད་ལ་བརྗོད་ཅིང་། རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ (1357-1419) མཛད་པའི་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་ལས[1]། འདིར་སྨྲས་པ། དྲི་མེད་རིགས་པས་རང་གཞན་གཞུང་ལུགས་ཀྱི། ། ལེགས་ཉེས་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཕྱེད་ཅིང་། །

གསུམ། སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་སྐུལ་བ།   སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་སྐུལ་བ་ནི། སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་དེར་འཆད་ཉན་འཇུག་པའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་ཕྱིར་མྱུར་བ་མྱུར་དུ་གསན་པར་སྐུལ་བ་ཡིན། ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར་ (1759-1831) གྱིས་མཛད་པའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལས[1]། སྣོད་རུང་མཉན་པར་སྐུལ་བའི་སྲོལ་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་དགོངས་པ་ནི་རྩོམ་པ་པོས་བརྩེ་བས་འདོམས་པ་དང་།

༡༽ དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི།   དེ་ཡང་ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ (1182-1251) གྱིས་མཛད་པའི་མཁས་འཇུག་ལས[1]། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མར་དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་བཀོད་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་དམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །སྟོན་པས་ཐོག་མར་དགོས་པ་བསྟན། ། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་དེ་མཐོང་ན། །དཔྱོད་པ་ལ་ཡང་ཅིས་མི་འཇུག ། དགོས་འབྲེལ་གྱི་ངག་ཀླད་དུ་བཀོད་པ་ལ་དགོས་པ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། ཚིག་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་དགོས་པ་ནི། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས[2]།

གཉིས། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ།   བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་སྒོ་ཡན་ལག་གཉིས་པ་ནི། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། རྩོམ་པ་པོ་གང་གིས་ལས་གང་ཞིག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཆད་པ་སོགས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གོང་ནས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡིན་པ་ཇི་བཞིན་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་སྲོལ་འདི་ཡང་རྒྱབ་རྟེན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་བཅོལ་ཏེ་ཕྱི་མོར་མཛད་ཅིང་དཔེར་བལྟས་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཏེ།

༣༽ ཕྱག་འཚལ་བ།   དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ (310-390) ཀྱིས་མཛད་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས[1]། བསྟན་བཅོས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འདོད་པའི་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ལ་གུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའི་སྟོན་པ་དང་། དོན་ལ་གུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་དོན་སྟོན་པ་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ། །

༢༽ མཆོད་པ་བརྗོད་པ།   དེ་ཡང་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ནི། རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དར་མ་རིན་ཆེན་ (1364-1432) གྱིས་མཛད་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་བཤད་སྙིང་རྒྱན་ལས[1]། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་སོགས་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་གང་བྱེད་པའི་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་བརྗོད་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་བརྗོད་ཐོག་མར་བཀོད་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ཇ༽ བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཡན་ལག་ལྔ།   ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དང་བྱེད་ལས་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཤིག་མཆིས་ཀྱང་། ཕྱིའི་རྣམ་པའི་འགོད་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་གྲུབ་ཆ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་དགེ་ཞིང་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཡན་ལག་གི་འགོད་ཚུལ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་དང་།

ཆ༽ བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་འདོགས་ཚུལ།   བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་འདོགས་ལུགས་ལ། མདོ་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས[1]། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་དང་། དཔེ་དང་། གང་ཟག་དང་། དོན་ལས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་སྡེ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས[2]། དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདིའི་མིང་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བཞིན་མདོ་སྡེའི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།

ཅ༽ རྩོམ་པ་པོར་ལྡན་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི།   དེ་ཡང་རྩོམ་པ་པོར་ལྡན་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་ནི། ༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ (1617-1682) མཛད་པའི་ཕར་ཕྱིན་བློ་བཟང་དགོངས་རྒྱན་གདོང་ལྔའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས[1]། ཁྱད་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་དམིགས་པ་དེ་བསྟན་བཅོས་རྣམ་དག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ནི་རང་གི་བཤད་བྱར་གྱུར་པའི་བཀའི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན་པ།

ང༽ བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་དྲུག   དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་དབང་དུ་བཏང་ན། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ (310-390) ཀྱིས་མཛད་པའི་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་བམ་པོ་ཉེར་གཉིས་པ་ལས[1]། བསྟན་བཅོས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་བཅོས་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དོན་མང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁ་ཅིག་འདིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་།