དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ཅ༽ ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་མིན།   སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་མིན་ནི། རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ (1575-1634) མཛད་པའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། སློབ་དཔོན་འདི་སློབ་དཔོན་དགེ་འདུན་སྲུང་བ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དུ་མ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་མནོས་ཏེ་ཞེས་དང་། ཡང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ (1575-1634) མཛད་པའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་ལས[2]། བོད་མང་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ཀྱི་སློབ་མ་དང༌།

༢༽ རྒྱ་ཡིག་ཐོག་བཞུགས་པའི་རྣམ་ཐར།   དེ་ཡང་མཁས་དབང་ཁང་དཀར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐལ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཚུར་མཐོང་སྐྱེ་བོར་སྣང་ཚུལ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཆོས་འབྱུང་ལེགས་བཤད་དཀའ་གནད་མདུད་འགྲོལ་ལས[1]། ཝེང་གི་པུ་ར་ (Vengipura) ལུང་པའི་ཉེ་འདབས་དྷཱན་ཡ་ཀ་ཊ་ཀ་ (Dhanyakataka) དང་། པཱུ་ར་ཝ་ཤི་ལ་ (Purvasaila)  དང་། ཨ་པ་ལ་ཝ་ཤི་ལ་ (Apalasaila) ཟེར་བའི་དགོན་སྡེ་གཉིས་ཡོད།

ང༽ སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ༡༽ བོད་ཡིག་ཐོག་བཞུགས་པའི་རྣམ་ཐར།   དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཆེན་པོས་ (1367-1449) མཛད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་ལ་བསྟོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་མཛེས་ལས[1]། གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མི་འཇིགས་སྤོབས་པ་ཐོབ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཞལ་ལས་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་བརྙེས། ། རིགས་ལམ་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱི་གཙུག་གི་རྒྱན། །མཁས་མཆོག་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ག༽ སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་འཁྲུངས་ཡུལ།   སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་གང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ལ་ཡ་སྟེ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་དྲི་ལྡན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེས་ (1284-1339) མཛད་པའི་དཔལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལས[1]། མ་ལ་ཡ་ཞེས་པ་ཙན་དན་ཡིན་ཏེ། ཙན་དན་གྱི་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་འདུ་བ་ལྟར། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དུས་སུ་ཡང་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་འདུ་བས། འདུ་བ་མ་ལ་ཡ་རྫར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།

ཁ༽ སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་སྐུ་ཡི་ཆ་ལུགས།   སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་སྐུའི་ཆ་ལུགས་ནི། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལས། ཡོངས་རྫོགས་པཎྜི་ཏ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གནས་ལྔ་རིག་པར་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་པཎྜི་ཏའི་ཆ་བྱད་ཅན་ཏེ་དབུ་ལ་པཎ་ཞྭ་དམར་པོ་སྐེད་འཆིང་གསུམ་ལྡན་མནབས་ཤིང་། སྐུ་མདོག་དཀར་ལ་དམར་བའི་མདངས་དང་ལྡན་ལ། རྟེན་དགེ་སློང་ཡིན་པས་སྐུ་ལ་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་གསོལ་བ།

བཞི་པ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ ༼བྷ་བྱ་ཀཱིརྟི།༽ ཀྱི་རྣམ་ཐར། ཀ༽ མཚན་གྱི་དག་སྡེབ་དང་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས།   དེ་ཡང་བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མའི་དབུ་ཤོག་ལྷ་སྐུའི་མཚན་བྱང་ལས[1]། རྒྱུད་འགྲེལ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི། །བྱེད་པོ་བྷ་བྱ་ཀཱིརྟིའི་ཞབས། ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སློབ་དཔོན་འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མཚན་ལ་ (भावविवेक) བྷ་བྱ་ཀཱིརྟི་དང་། ལེགས་སྦྱར་ཕྱི་མོ་ལྟར་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་ (Bhavya or Bhavaviveka) མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་ཞིང་།

མ༽ སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་སྙིང་པོ།   ལྷོ་རུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཐུགས་སྲས་གྱུར། ། ཐལ་འགྱུར་གཞུང་མཆོག་བུདྡྷ་པཱ་ལི་མཛད། ། འཇམ་དབྱངས་ཞལ་གཟིགས་རིལ་བུའི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས། ། གྲུབ་ཆེན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་ཞབས་ལ་འདུད། །

བ༽ པཎ་གྲུབ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ།   དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་དོན་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མཛད་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་ཆེན་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལས[1]། འཕགས་པའི་དགོངས་པ་རྟེན་འབྱུང་མཐར་ཐུག་དོན། ། བཏགས་ཡོད་མིང་རྐྱང་ཙམ་གྱི་ཟབ་མོའི་གནད། །

ཕ༽ བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ།   དེ་ཡང་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱ་འགྲེལ་གྲགས་ཅན་བརྒྱད་ནི། ༡ ག་ལས་འཇིགས་མེད་དང་། (བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་འདི་རྩ་ཤེའི་རང་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཀྱང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་དེ་མིན་པར་གསུངས།) ༢ དེ་བ་ཤརྨ།[1] (ལྷའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་དགེ་བའི་ལྷ། (དུས་རབས་ལྔ་པ་ནས་དྲུག་པ།) སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གི་སློབ་མ་དེ་བ་ཤརྨས་ཟླ་གྲགས་འགོག་པར་བསམས་ནས།

པ༽ བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ།   དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་གཞུང་བཟང་འདི་ཉིད་ལ་གཟིགས་རྟོག་མཛད་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་ཚུལ་མཛད་པ་ཡང་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ (1379-1449) མཛད་པའི་རྗེའི་གསང་བའི་རྣམ་ཐར་ལས[1]། རྒྱལ་སྲས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་གཙོ་འཁོར་ལྔ[2]། །ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གཏམ་གྱི་བགྲོ་བ་མཛད། ། དེ་ཡི་ནང་ནས་དཔལ་ལྡན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། །རྒྱ་དཔེས་བྱིན་བརླབས་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འཁྲུངས། །