དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

༢༽ ག་ལས་འཇིགས་མེད་རང་འགྲེལ་ཡིན་མིན། 1) ཐོག་མའི་གླེང་གཞི།   བསྟན་འགྱུར་ནང་བཞུགས་པའི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ (150-250)[1] ཀྱིས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་དབུ་མ་རྩ་བའི་འགྲེལ་པ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ཅེས་པ་འདི་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱ་འགྲེལ་གྲགས་ཅན་བརྒྱད་ཡོད་པ་སྟེ། ༡ ག་ལས་འཇིགས་མེད། (བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་འདི་རྩ་ཤེའི་རང་འགྲེལ་དུ་གསུངས་ཀྱང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་དེ་མིན་པར་གསུངས།)

༡༽ དབུ་མ་རིགས་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་སྐོར། 1) ཐོག་མར་གླེང་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ།   དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་ཆེན་པོས་ (1349-1412) མཛད་པའི་འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་རྒྱན་དྲུག་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། བསྟན་པ་འདི་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པར་གྲགས། །འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

མ༽ སློབ་དཔོན་གྱི་གསུང་གི་མཛད་པའི་ཕྱག་རྗེས།   དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་མཛད་པ་ཀུན་གྱི་རབ་དང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་གསུང་གི་མཛད་པའི་ཕྱག་རྗེས་བླ་ན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པའི་ཚུལ་ནི། ༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ (1476-1542) མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་བསྟོད་པ་མཆོག་ཏུ་དད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས[1]།

བ༽ སློབ་དཔོན་ཀླུས་དབུ་སྦྱིན་པ་མཛད་ཚུལ།   རྒྱལ་མཁན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ (1762-1835/1837) གྱིས་མཛད་པའི་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་བསྟོད་པ་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལས[1]། བདེ་སྤྱོད་སྲས་པོ་གཞོན་ནུ་ནུས་ལྡན་གྱིས། །དབུ་བསླངས་རལ་གྲིས་མ་ཆོད་འཇག་མ་ཡིས། ། བཅད་པའི་ཚུལ་གནང་དབུ་ཡི་རྩ་བ་ལས། །བདེན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ཕ༽ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དགུང་ལོ་ཇི་ཙམ་བཞུགས་མིན།   དེ་ཡང་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ (1143-1217) ཕྱི་ཡི་བཀའ་འབུམ་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་ལས[1]། བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ། །སྟོན་པ་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་བྱུང་། །དགུང་ལོ་དྲུག་བརྒྱའི་བར་དུ་བཞུགས། །

པ༽ སློབ་དཔོན་གྱིས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་སྒྲུབ་ཚུལ།   དེ་ཡང་རྒྱལ་མཁན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ (1762-1835/1837) གྱིས་མཛད་པའི་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་བསྟོད་པ་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལས[1]། འཕགས་ཡུལ་ཤར་ཕྱོགས་ལི་ཁར་ཤིང་འཕེལ་དུ། །གསེར་འགྱུར་མཛད་དེ་དབུལ་ཕོངས་མཐའ་དག་ལ། །སྦྱིན་གཏོང་རྒྱ་ཆེར་གནང་བས་མགོན་མེད་རྣམས། །དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དེ་ཚེ་བྲམ་ཟེ་དབུལ་པོ་རྒན་ཁོག་ལ། །

ན༽ ཤེར་ཕྱིན་གདན་དྲངས་ཡུལ་གྱི་ཀླུ་ཡུལ་སྐོར།   དེ་ཡང་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ཕེབས་གསལ[1]། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ནི་མདོ་སྔགས་གང་ཐད་ནས་ཁུངས་བཅོལ་ས་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། དེ་དག་གི་རྣམ་གཞག་གསུང་སྐབས་ལུང་ཙམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་འཛིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་གནང་ཡོད། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ཀླུ་ཡུལ་ནས་གདན་དྲངས་པར་གསུངས་པ་ནི།

ད༽ ཀླུ་སྒྲུབ་མཁན་པོ་གང་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་མིན།   དེ་ཡང་རྫོགས་ཆེན་མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་རྟ་མགྲིན་ཡོན་ཏན་མགོན་པོས་ (1899-1959) མཛད་པའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་ཆུན་འཕྱང་ལས[1]། རྒྱལ་གསུང་ཆུ་གཏེར་ཆེ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས། །ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་འབར་བའི་གདེངས་ཀ་ལས། ། སྐལ་བཟང་ཡིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཀུན་སྩོལ་བའི། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀླུ་ཡི་དབང་པོར་གུས་པས་འདུད། །

ཐ༽ མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གནས་གང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་མིན།   དེ་ཡང་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱལ་ (1570-1662) གྱིས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་ཐོར་བུ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡེབས་པ་ལས[1]། ཐུབ་པའི་དབང་པོས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ལེགས་པར་བསྔགས་པ་ཡི། ། གདེངས་ཀ་ནོར་བུའི་འོད་ཆགས་སྐྱེ་དགུའི་གཉེན། །འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །[2]

ཏ༽ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསང་སྔགས་རྫུན་སྒྲིག་བྱས་མིན།   དེ་ཡང་༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོས་ (1476-1542) མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་བསྟོད་པ་མཆོག་ཏུ་དད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས[1]། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་འཇའ་ལུས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །སྒྲིབ་བྲལ་འོད་གསལ་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པ། ། ཁ་སྦྱོར་བདུན་ལྡན་གོ་འཕང་མངོན་མཛད་དེ། །ཁམས་གསུམ་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་གྱུར་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ། །