དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ཅ༽ གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ། ༡༽ ཡུལ་དང་རིགས་གང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ།   ཙམ་པ་རིའི་བླ་མ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དཔལ་གྱིས་མཛད་ཅིང་། ལོ་ཙཱ་བ་སྨོན་གྲུབ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ལོ་རྒྱུས་[1]ལས[2]། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཞུགས་སོ། །གུ་རུ་ནཱ་གརྫུ་ན་སྟེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི། ཡུལ་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀཉྩི་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀ་ཧོ་ར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རིགས་བྲམ་ཟེ་དངོས་གྲུབ་སྒྲོལ་མ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།

ང༽ ཇོ་བོ་རྗེའི་གསུང་དུ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ། ༡༽ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས།   སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་གདུལ་བྱའི་སྒོ་ནས་རགས་རིམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤས་ (982-1054) མཛད་པའི་དབུ་མའི་མན་ངག་ཟ་མ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བ་ལས[1]། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲ་དང་། སློབ་དཔོན་ཤཾ་པ་ལ་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་།

ག༽ སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། ༡༽ སྟག་རྣམ་རྩེན་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དོན་བཅུ།   ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༦༨༠ ཙམ་ལ་ཕེབས་པའི་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་[1]ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་འདི་ཉིད་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕྱི་བས། ཟླ་བ་གྲགས་པ་འདས་ཟིན་པའི་རྗེས་ཙམ་ལ་ཕེབས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །དེས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལས[2]།

ཁ༽ དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གསུང་དུ་གསལ་བའི་རྣམ་ཐར། ༡༽ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་མཛད་ཚུལ།   འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་འདས་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ལ་ཕེབས་པའི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ (c.600-650) དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་སུ་ཉན་ནས་ཟབ་མོར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པས།

དང་པོ། རྒྱ་གཞུང་དུ་གསལ་བའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར། ཀ༽ ལེགས་ལྡན་གྱི་གསུང་དུ་གསལ་བའི་རྣམ་ཐར། ༡༽ དབུ་མ་རྩ་ཤེས་མཛད་ཚུལ་དང་བྱེད་ལས། འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཙམ་ལ་ཕེབས་པའི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་  (C.490-570) ཀྱི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ནི། འདིའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་ཞིག་མ་རྙེད་ཀྱང༌། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ནི་སློབ་དཔོན་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་འདི།

ལྷན་ཐབས། རྒྱ་དཀར་ནག་དང་བོད་ཀྱི་ཡིག་ཆར་ཇི་ལྟར་གསལ་ཚུལ། ༡) ཐོག་མའི་ངོ་སྤྲོད།   དེ་ཡང་རྒྱ་དཀར་ནག་བོད་དང་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་སོ་སོར་གསལ་བའི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ལས། དང་པོ། འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༢༤༠ ཙམ་ལ་ཕེབས་པ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༤༩༠ ནས་ ༥༧༠ བར་དུ་ཕེབས་པའི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དང་། འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་འདས་ནས་ལོ་ ༣༥༠ ཙམ་ལ་ཕེབས་པ་སྟེ། ཕྱི་ལོ་ ༦༠༠ ནས་ ༦༥༠ བར་དུ་ཕེབས་པའི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ།

ཛ༽ མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས། ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་ཏའི་ཡུལ་དུ་བྲམ་ཟེར་འཁྲུངས། །སྒྲ་གཅན་འཛིན་ལས་རབ་བྱུང་མཁས་པར་གྱུར། ། ཤེར་ཕྱིན་གདན་དྲངས་མདོ་སྔགས་གཞུང་བརྒྱ་མཛད། །ཤིང་རྟའི་སྲོལ་བཏོད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་འདུད། །

ཚ༽ པཎ་གྲུབ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ།   དེ་ཡང་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མཛད་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་ཆེན་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལས[1]།

ཙ༽ མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་གི་སློབ་མ།   བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པའི་དངོས་སློབ་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ (1367-1449) མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོམ་རིམ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་ལས[1]། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་གསུང་རབ་བདུད་རྩི་ཡིས། །བློ་གྲོས་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་རབ་རྒྱས་པ། ། དབུ་མའི་གཞུང་ལུགས་རིགས་སྲོལ་རྣམ་པར་འབྱེད། །ཀླུ་སྒྲུབ་རྗེས་འཇུག་བླ་མ་རྣམས་ལ་འདུད། །

༣༽ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་གཞན་ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ།   དེ་ཡང་རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་ (1367-1449) གྱིས་མཛད་པའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས[1]། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཟབ་དོན་སྙིང་པོ་བརྙེས། །ཡང་དག་རིགས་པས་དངོས་སྨྲའི་རི་དྭགས་ཀུན། ། མ་ལུས་སྐྲག་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོ་ཞེས། །འཛམ་གླིང་མཁས་པའི་གཙོ་བོར་གྱུར་ལ་འདུད། །