དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ང༽ སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཆ་ལུགས། བསྟན་པའི་གཞུང་ལུགས་སྤེལ་བའི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་སྐུའི་ཆ་ལུགས་ནི། གནས་ལྔ་རིག་པར་ནང་བྱན་ཆུད་པའི་པཎྜི་ཏ་ཡིན་པས་དབུ་ལ་པཎ་ཞྭ་དམར་པོ་དང་། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་མཚོན་དོན་དུ་སྐེད་འཆིང་གསུམ་ལྡན་གསོལ་ཞིང་། བོད་ལུགས་བྲིས་ཆར་སྐུ་མདོག་དཀར་ལ་དམར་བའི་མདངས་ཆགས་པ། རྟེན་དགེ་སློང་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྐུ་ལ་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱན་པ།

ག༽ བུདྡྷའི་སྒྲ་བཤད་ཀྱི་དོགས་དཔྱོད།   དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་ (1429-1489) མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་དཀྱུས་ཀྱི་ས་བཅད་པ་དང་གཞུང་སོ་སོའི་དཀའ་བའི་གནད་ལ་དཔྱད་པ་ལྟ་བ་ངན་སེལ་ལས[1]། རང་སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་འབྲིང་དུ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འགྲེལ་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཆར་ལའང་འཇུག་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ལ།

ཁ༽ བུདྡྷཿཔཱ་ལི་ཏའི་མཚན་དོན།   དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐད་དོད་བུདྡྷའི་སྒྲ་བཤད་ནི། གཉིད་སངས་པའམ། རྟོགས་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལའང་འཇུག་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པར་གསུངས[1]། དེ་ལྟར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་བུདྡྷཿ ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཏེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སངས་ཤིང་། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱས་པའི་གང་ཟག་གམ། ཡང་ན་མ་རིག་པའི་གཉིད་རྒྱུན་ཆད་པས་སངས་པ་སྟེ་གཉིད་སད་པ་བཞིན།

གསུམ་པ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ ༼བུདྡྷཿཔཱ་ལི་ཏ།༽ ཀྱི་རྣམ་ཐར། ཀ༽ བུདྡྷཿཔཱ་ལི་ཏའི་དག་སྡེབ་སྐོར།   ཀླུ་སྒྲུབ་དགེ་འདུན་སྲུང་བསྟེན་མཁས་པར་གྱུར། །རྣམ་བཤད་མང་མཛད་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས། ། འཇམ་དབྱངས་ཞལ་གཟིགས་རིག་འཛིན་གནས་སུ་གཤེགས། །འཇིགས་བྲལ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །

ཟ༽ སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བའི་རྣམ་ཐར་གྱི་སྙིང་པོ།   སིངྒ་ལ་རུ་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་འཁྲུངས། །འཕགས་པས་རྗེས་བཟུང་ཐེག་ཆེན་བསྟན་པ་སྤེལ། ། རྒོལ་ངན་ཚར་བཅད་འཁོར་སློབ་མང་དུ་བསྐྱངས། །མདོ་སྔགས་གཞུང་མཛད་འཕགས་པ་ལྷ་ལ་འདུད། ། ཅེས་བསྟོད་ཕྱག་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། སློབ་དཔོན་འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མཚན་ལ་ཨཱརྱ་དེ་ཝ་ (आर्यदेवः) (Aryadeva) དང་། རྒྱའི་སྐད་དུ། (聖天) བོད་སྐད་ཀྱི་མཚན་ལ་འཕགས་པ་ལྷ་ཞེས་ཞུ་ཞིང་། རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར། དུས་རབས་གཉིས་པར་སིངྒ་ལའི་རྒྱལ་པོ་པཉྩ་ཤྲི་གའི་སྲས་སུ་འཁྲུངས།

ཞ༽ པཎ་གྲུབ་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ།   དེ་ཡང་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ལྷ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མཛད་པའི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་ཆེན་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ལས[1]། དེ་སྲས་ཐུ་བོ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་མཆོག །ཕྱི་ནང་གྲུབ་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་སོན། ། ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་འཛིན་ཀུན་གྱི་གཙུག་ནོར་དཔལ། །རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པ་ལྷ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ཝ༽ འཕགས་པ་ལྷའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།   དེ་ཡང་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ (1357-1419) མཛད་པའི་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས[1]། སློབ་དཔོན་ (ཀླུ་སྒྲུབ།) འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཙོ་བོ་ནི་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ་ཡིན་ཏེ། འདིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པར་སློབ་དཔོན་གྱི་སྲོལ་འདི་རྒྱས་པར་བཀྲལ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་ཞི་བ་འཚོ་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་སུ་བྱེད་དོ། །

ཛ༽ འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས།   ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཛིན་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་བ་ལ་བསྟོད་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ལས[1]། ཞལ་གདམས་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ནི། །དང་པོ་བསོད་ནམས་མིན་བཟློག་ཆེད། །གཙང་བདེ་རྟག་འགོག་རབ་བྱེད་གསུམ། །བར་དུ་བདག་ལྟ་བཟློག་བྱེད་གཅིག །ཐ་མར་ལྟ་ངན་ཀུན་བཟློག་ཆེད། །རབ་བྱེད་ལྷག་མ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་བཞི་བརྒྱ་པ། །

ཚ༽ འཕགས་པ་ལྷའི་གསུང་གི་དོགས་དཔྱོད། ༡༽ སྒྲོན་གསལ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་དོགས་དཔྱོད། དེ་ཡང་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་ (1290-1364) ཀྱིས་མཛད་པའི་བུ་སྟོན་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། སྒྲོན་གསལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་མཛད་ཟེར་ཏེ། དུས་མཚུངས་སམ་མི་མཚུངས་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ལས་[2]ཀྱང་། སྒྲོན་མ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་བཤད། སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ཝས་མཛད་ཟེར་བ་འདི་བོད་མ་འདྲ་བར་འདུག་ནའང་སྔར་གྱི་རྣམས་ཀྱིས་བྲིས་འདུག་པས་བྲིས་སོ། །

ཙ༽ ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་མཛད་ཅིང་ཞི་བར་གཤེགས་ཚུལ། ༡༽ བཞི་བརྒྱ་པའི་མཚན་དང་གཞུང་ཚད་སྐོར།   དེ་ཡང་གཉན་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ་གསུང་རབ་ (1903-1957) པས་མཛད་པའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། དེ་ཡི་ཟབ་དོན་ལེགས་བཤད་ག་བུར་ཟེར། །སྙིང་དབུས་ཀུནྡའི་ཟེའུ་འབྲུར་སྨིན་པ་ལས། ། མ་ཁོལ་ལྟ་གྲུབ་དབང་མེད་འདོར་བ་ཡི། །ཡུམ་དོན་དྲི་བསུང་སྟེར་བའི་འཕགས་པ་ལྷ། །