དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

ད༽ ལོ་ཙཱ་བའི་མཛད་རྗེས་དང་། དོན་ལྡན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད།   དེ་ཡང་ཡར་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་གླིང་པས་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་ (1323-) པདྨ་བཀའ་ཐང་ལས[1]། བཻ་རོ་ཙ་ནས་སྐད་རིགས་མི་གཅིག་པ་སུམ་བརྒྱ་དང་ཡིག་རིགས་མི་གཅིག་པ་སུམ་བརྒྱ་མཁྱེན༔ སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མཁྱེན༔ ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཨུ་རྒྱན་གྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མཁྱེན༔ རྨ་རིན་ཆེན་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མཁྱེན༔ ལ་གསུམ་རྒྱལ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མ་རུ་རྩེའི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མཁྱེན༔

ཐ༽ ལོ་ཙཱ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ཁྱད་ཆོས།   དེ་ལྟར་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་ལོ་ཙཱ་སློབ་གཉེར་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལྔ་དང་། བརྟག་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚད་གཞི་ཚང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་གོ་རིམ་མ་ནོར་ཞིང་། ཆ་ལག་ཚང་བ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གསལ་ཞིང་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པའི་ནུས་པ་ཆེ་བར་མ་ཟད། བསྒྱུར་ཡིག་ཕལ་མོ་ཆེ་བོད་མི་རང་གིས་རྩོམ་འབྲི་བྱས་པ་ལས། སྐད་ཡིག་གཞན་ནས་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་ཡོད་སྟབས།

ཉ༽ བཙན་པོའི་གཟིགས་སྐྱོང་དང་། ལོ་ཙཱ་བའི་གསོལ་ཕོགས།   ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཐད་དམིགས་བསལ་གཟིགས་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་གནང་ཡོད་ཅེ་ན། སྐབས་དེར་ལོ་ཙཱ་བའི་གསོལ་ཐང་ (གསོལ་ཕོགས་) ཞེས་འཚོ་བའི་ཐོབ་ཐང་བློན་ཆེན་དང་མཉམ་པ་ཡོད། དེ་ཡང་མངའ་བདག་ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་ (1124-1192) གྱིས་མཛད་པའི་ཉང་ཆོས་འབྱུང་ལས[1]། སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དེ་ལ་གསོལ་ཐང་ནི། བློན་ཆེན་པོ་ཀུན་དང་མཉམ་མོ། །བློན་ཆེན་པོའི་ཟ་ཐང་ནི། རྒྱལ་པོས་གསོལ་བའི་གསུམ་ཆ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །

ཇ༽ ལོ་ཙཱ་སློབ་གཉེར་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལྔ་དང་། བརྟག་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔ།   དང་པོ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བསམ་ཡས་སྒྲ་སྒྱུར་གླིང་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་སློབ་མཁན་རྣམ་རིག་བཀྲ་བའི་སློབ་གཉེར་བ་ཞལ་གྲངས་ ༡༠༨ བསྡུ་བསྐོང་གནང་སྐབས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལྔ་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། ༡ གཟུགས་ཁམས་བདེ་ཐང་ཡིན་པ། ༢ དབང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ། ༣ རིག་པ་གསལ་ལ་རྣོ་བ། ༤ དྲན་ཤེས་བརྟན་པ། ༥ སྙིང་རུས་ཆེ་བ་བཅས་ཡིན་ཚུལ་པདྨ་བཀའ་ཡི་ཐང་ཡིག་ལས[1]།

ཆ༽ ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་བཀའ་འབུམ།   དེ་ཡང་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་ (1922-2013) སོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ་ལས[1]། མདོར་ན་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་རིང་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཙན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱ་སྐྱེད་པ་སོགས་བོད་མི་རིགས་དར་བའི་རྩེ་མོར་སོན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱ་གར་དང་། རྒྱ་ནག །ལི་ཡུལ། ཁ་ཆེ། བལ་པོ་སོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་།

ཅ༽ དགོན་སྡེའི་ཐོག་མ་དང་། སྒྲ་སྒྱུར་ལོ་ཙཱའི་གླིང་།   དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ (1813-1899) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁྱབ་ལས[1]། འཇམ་དབྱངས་རྣམ་འཕྲུལ་མངའ་བདག་ཁྲི་ལྡེ་ཡིས། །མཁན་སློབ་སྤྱན་དྲངས་དཔལ་གྱི་བསམ་ཡས་བཞེངས། ། དམ་ཆོས་ཀུན་བསྒྱུར་བཤད་སྒྲུབ་སྡེ་ཆེན་བཙུགས། །ལྷ་སྲས་མཆེད་དང་ཁྱད་པར་ཁྲི་རལ་གྱིས། ། བསྟན་པ་བླར་སྤེལ་གསར་བཅད་ཞུས་ཆེན་མཛད། །རྒྱལ་བསྟན་གཞི་མ་དམ་ཆོས་འདུལ་བ་ནི། །

ང༽ རྒྱ་གར་སྐད་དང་། འགྱུར་ཕྱག་གི་ལམ་སྲོལ།   དེ་ཡང་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་ཆེན་པོས་ (982-1054) མཛད་པའི་དབུ་མའི་མན་ངག་གི་འབུམ་ལས[1]། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བློན་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བཀའ་བགྲོས་ནས། དགོས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་རྒྱ་གར་སྐད་ཀླད་ལ་བྲིས་པ་ཡིན། དེ་ལ་དགོས་པ་གསུམ་ནི། རྒྱ་གར་ལ་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་བྱས་དྲིན་དུ་གཟོ་བའི་དགོས་པ་དང་། ཁུངས་བཙུན་པའི་དགོས་པ་དང་། བོད་སྐད་ཅིག་ཀྱང་དོད་དུ་བྲིས་པ་དེ་སྐད་ལྡོབ་པ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་ཡིན།

ག༽ ལོ་ཙཱ་བའི་ཐོག་མ་དང་། སྒྱུར་གཞུང་གི་དང་པོ།   དེ་ཡང་ཡར་རྗེ་ཨོ་རྒྱན་གླིང་པས་ (1323-?) གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་ལས[1]། སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་སྤྲུལ་པ་ནི༔ ཡར་ཀླུངས་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར་དུ༔ ཐོ་རི་སྙན་ཤལ་རིང་ལ་བྱུང་༔ ཡིག་དྲུག་སྤང་སྐོང་ཕྱག་རྒྱ་དང་༔ གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཙིཏྟཱ་མ༔ སྐུ་ཕོར་ནམ་མཁར་བྱོན་པ་ལ༔ གང་ཡིན་མ་ཤེས་མཆོད་པ་ཕུལ༔ རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མནལ་ལམ་དུ༔ གདུང་རབས་ལྔ་ན་ཤེས་ལུང་བསྟན༔

ཁ༽ སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་རྨང་གཞི་དང་། ལོ་པཎ་བསྐོ་གཞག་མཛད་ཚུལ།   བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཐོག་མར་དར་ཚུལ་ནི། རྡོ་ཡི་དུས་རབས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལས། ཕྱི་མའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ནས་ཡི་གེའི་སྲོལ་དར་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཡང་རིམ་བཞིན་དར་འཕེལ་བྱུང་ཚུལ་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་གསལ་ཡོད། དེ་ཡང་བན་བོན་གྱི་ལུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ། གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་སུ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་ལས་དོན་སྔ་ཤོས་ནི།

བདུན་པ། ལོ་ཙཱ་བའི་བྱུང་འཕེལ་དང་སྒྲ་སྒྱུར་གྱི་རྣམ་གཞག གཅིག །ལོ་ཙཱ་བའི་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་སྐོར། ཀ༽ ལོ་ཙཱ་བའི་ཐ་སྙད་དང་། འཇིག་རྟེན་མིག་གི་གོ་དོན།   ཡང་ཨ་མྱེས་ཞབས་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ (1597-1659/1660) ཀྱིས་མཛད་པའི་རབ་གནས་དོན་གསལ་གྱི་གསལ་བྱེད་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་དགོངས་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་རབ་གནས་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་ཉིན་བྱེད་ལས[1]། ཁ་བ་རི་པའི་བསོད་ནམས་ལས་བྱོན་པའི། ། སྤྲུལ་པའི་ཆོས་རྒྱལ་བློན་པོར་བཅས་རྣམས་དང་། །