དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།

རྩོམ་སྒྲིག་པའི་སྔོན་གླེང་། ཀ༽ གསུང་འབུམ་རྩོམ་སྒྲིག་གི་དམིགས་ཡུལ། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ། ལེགས་ལྡན་ཟླ་གྲགས་ཞི་ལྷ་འཕགས་སེང་དང་། ། ཞི་བ་འཚོ་དང་པདྨའི་ངང་ཚུལ་ཞབས། ། ཨ་ཏི་ཤ་བཅས་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ལ་འདུད། ། འཛམ་གླིང་མཛེས་རྒྱན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གསུང་། ། རྣམ་དཔྱོད་མིག་སྦྱིན་པོད་ཕྲེང་དགའ་ཚལ་དུ། ། ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་རྣམ་བཞིའི་དཔལ་འབར་བས། ། ཕན་བདེའི་སྤྱི་ནོར་སྲིད་མཐར་གནས་ཕྱིར་འབུལ། །

༄༅། །འཕགས་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་གསོལ་འདེབས་བཞུགས་སོ༎   ༄༅། །ཨོཾ། འཇིགས་པ་བརྒྱད་སྐྱོབ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབར་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ངན་སོང་སྒོ་འགེགས་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། མཐོ་རིས་ལམ་འདྲེན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། རྟག་ཏུ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྡོང་གྲོགས་མཛད། ། ད་དུང་ཐུགས་རྗེས་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །

རིགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས།   སྔར་ནས་རྟག་པར་ཞུས་པ་ལྟར། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་ཁྲིད་སྟངས་ལྟར་ཕྱིན་ན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ལོ་མང་རིང་གནས་མི་ཐུབ་མིན་ཐེ་ཚོམ་རེད། དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་སྟངས་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་སྟངས་ལྟར་བྱུང་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཤེས་ཡོན་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ངེས་ཡིན།

༄༅། །སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མདོ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་གསོལ་བ་ འདེབས་པ་ལམ་བཟང་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།   ༄༅། །ཨོཾ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག །མཐའ་ཡས་འགྲོ་ལ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱིས། །ཤེར་ཕྱིན་དོན་ལ་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་། །མན་ངག་ལམ་བཟང་ཇི་བཞིན་གསལ་མཛད་པའི། །འཕགས་མཆོག་སེང་བཟང་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །མགོན་ཁྱོད་རིང་ནས་ཐུགས་བསྐྱེད་སྤྱོད་མཛད་ཀྱང་། །ཞིང་འདིར་རྒྱལ་བསྟན་སྙིང་པོ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི། །མན་ངག་སྤེལ་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི། །རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་མཛད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །

ཏེ་ལཱ་དྷ་ཀའི་གཙུག་ལག་ཁང་། དུས་རབས་དང་པོ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་གནས།   ཏེ་ལཱ་དྷ་ཀའི་གཙུག་ལག་ཁང་། གྲོང་ཁྱེར་ལྷོ་ནུབ་ལེ་དབར་ཉིས་བརྒྱའི་མཚམས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་རྙིང་པའི་ཤུལ་ཡོད། ལོགས་སུ་རྒྱུན་པར་ངོ་མཚར་བའི་ལྟས་དུ་མ་སྣང་ཞིང་། བྱིན་རླབས་སྩལ་བའི་མཆོད་རྟེན་ཡོད་པར་ཉེ་རིང་གི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བསྔོ་བ་བྱེད་པར་འོང་། དེར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་བཞི་ཞབས་བཅགས་པའི་ཤུལ་ཡོད། དེ་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ལེ་དབར་བརྒྱ་ལྷག་བགྲོད་པས། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོའི་ཚ་བོ་ཐ་ཆུང་གིས་བཞེངས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཏེ་ལཱ་དྷ་ཀ་བྱ་བར་སླེབས།

༄༅། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་ཡིན་ཚུལ་སྨྲ་མཁན་ཞིག་ཚར་བཅད་པ།   ཉིན་ཤས་སྔོན་ལ་ཤེར་རབ་མཆོག་ལྡན་ཟེར་བ་ཁོང་ལ་ཁོ་བོས་དགག་ལན་ཞིག་བྲིས་ནས་སྤེལ་བ་ཡིན། ཁོ་དེར་སྡུག་མ་བཟོད་ནས་མཐར་火锅རྒྱ་ཁོག་ནང་བཞིན་དབྱིན་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་རྒྱ་ཡིག་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡར་བསྲེས་མར་བསྲེས་བྱས་ཏེ། དབྱིན་ཡིག་རྒྱ་ཡིག་སོགས་བྱང་ཞིང་ཆུབ་པ་ཅི་དང་གང་ཡང་མ་ཤེས་ནའང་སྐད་ཡིག་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མདོག་མདོག་གིས་ཡང་ང་ལ་ཡིག་སྙིགས་ཤིག་བསྐུར་འདུག། དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཟླ་གྲགས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དངོས་སློབ་མིན་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ནས་དཔྱད་གཏམ་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་ཡང་ལན་ཞིག་བྱེད་པར་དལ་གྱིས་འཇུག་ཚེ།

རབ་མཆོག་ལྡན་ལ་ཟླ་གྲགས་ངོ་སྤྲོད་སྨན་མཆོག་དུག་སེལ་རིལ་བུ། 2026-5-4  བླང་དོར་བའམ་ཤེས་རབ་མཆོག་ལྡན་ཞུ་བ་ཁོང་གིས་“པ་ཚབ་ཉི་གྲགས་དང་ཟླ་གྲགས་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐོར་”དེར་མ་རྟོག་ལོག་རྟོག་གིས་ཕལ་ཆེར་ཟེར་བ་དང་མ་ཡིན་ནའང་ཡིན་རྒྱུ་བ་ཤ་སྟག་བྱས་ཏེ། ང་ནི་ཚངས་པ་འོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་འོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུས་འགྲེལ་ལོག་དགའ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་ལ་དགག་བཞག་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བྱེད་འདོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་དབུ་མ་འཇུག་པ་མཛད་པ་པོ་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིག་ 600-650 འདི་ལ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ཟེར། ཟླ་གྲགས་ཀྱི་འཁྲུངས་འདས་ 600-650 འདི་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐག་བཅད་དམ་སུ་ཡིས་ཐག་བཅད།

༄༅༅། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་པ་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་མཇལ་དར། སྙེ་ལྕེ་བཙན་ཕྲུག 2026-4-38   འཁོར་རྒྱུར་སྤྲིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྔོ་བསངས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ། ། འཁོར་འདས་གཤིས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་འོད་ཕུང་གི་ལྷུན་པོ། །འཇམས་དབྱངས་དཔལ་གྱི་ལྷ་ལ་དགའ་དད་ཀྱིས་བསྟོད་དོ། །[1]   སྔོན་གླེང་།   ཞེས་པས་སྨྲ་བའི་རྒྱལ་སྒོ་དད་གྱིས་ཕྱེ་སྟེ། གང་ཞིག་གླེང་བྱའི་དོན་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྲོལ་འབྱེད་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་བོད་ཀྱི་པ་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་པ་རྣམ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཇལ་འཕྲད་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་དེ་འབྲེལ་གལ་ཆེན་འགའ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱ་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཚེ། དེའང་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་ཚབ་ཉི་མ་གྲགས་པ་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ནི་ཤིན་ཏུ་ནས་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ།

རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གིས་ནཱ་ལེནྡྲའི་གནའ་ཤུལ་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་བ། དེ་རིང་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་གྱུར་ལྕམ་སྐུ་དྲོཔ་དཱི་མུརྨུ་ (Smt Droupadi Murmu) མཆོག་ནཱ་ལེནྡྲ་མ་ཧཱ་བི་ཧཱ་རཱ་ (Nalanda Mahavihara) འམ་ནཱ་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གནའ་ཤུལ་དུ་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་ཡོད། གཟིགས་སྐོར་གྱི་སྐབས་དེར། རྒྱ་གར་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཙོ་བོ་ (DG-ASI) སྐུ་ཞབས་ཝའི་ཨེས་ར་ཝཏ་ (Shri Y.S. Rawat) མཆོག་གིས། ཡུནེས་ཀོ་ (UNESCO) འཛམ་གླིང་ཤུལ་བཞག་གི་ས་ཚིགས་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་གལ་གནད་དང༌། ད་ལྟའི་ཆར་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཁང་གིས་གནའ་ཤུལ་ཉམས་གསོ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལས་གཞི་ཇི་ལྟར་སྤེལ་བཞིན་པའི་སྐོར་ལ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་སྙན་སེང་ཞུས་ཡོད།

བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱིས་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་གི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ནང་ནས། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་དྲི་མ་མེད་པ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། བསམས་ན་བསམ་རྒྱུ་ཡོད་པ། བསྒོམས་ན་བསྒོམ་རྒྱུ་ཡོད་པ། མཐར་དེའི་ལག་རྗེས་སུ་རང་གི་སྒོ་གསུམ་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་ཡོང་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།