ཇ༽ མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་རྣམ་ཐར།

ང༽ མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཟ་ཧོར་ངོ་སྤྲོད།   དེ་ཡང་༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་ (1617-1682) མཛད་པའི་གངས་རིའི་ཁྲོད་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་པ་མེད་པའི་མཁན་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞི་བ་འཚོ་ལ་བསྟོད་པ་དབྱངས་ཅན་ཕང་འགྲོའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས[1]། ས་ལཱ་པ་ལྟར་མངོན་མཐོའི་རྒྱལ་རིགས་སུ། །མཚན་དཔེའི་སྣང་བ་རྒྱས་པའི་ངོ་མཚར་སྐུ། ། ཞལ་ཁྱིམ་འཛུམ་ལྡན་ཟླ་བཞིན་ཆེས་དཀར་བས། །བསྟན་འགྲོའི་ལེགས་བྱས་མགྲོན་ཀུན་འགུགས་པ་བཞིན། །

ག༽ མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་སྐུ་ཡི་ཆ་ལུགས།   དེ་ཡང་ལས་རབ་གླིང་པའི་དཔལ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཟབ་ཏིག་ས་ཡ་མ་ལས[1]། གཡས་སུ་གསང་བདག་ཞི་བ་འཚོ། །རབ་དཀར་གཟི་བྱིན་མཚུངས་པ་མེདཿ གཡས་གཡོན་ཆོས་འཆད་གླེགས་བམ་འཛིནཿ རབ་བྱུང་ཆས་རྫོགས་པཎ་ཞུ་གསོལཿ ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཉན་དགོན་སྤྲུལ་སྐུ་གསུང་རབ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་ (1903-1957) མཛད་པའི་མཁན་ཆེན་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་ལ་བརྟེན་པའི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད་འདྲེན་པའི་སྐྱ་རེངས་ལས་[2]ཀྱང་།

ཁ༽ ཞི་བ་འཚོ་རྒྱལ་བའི་ལུང་གིས་ཟིན་ཚུལ།   དེ་ཡང་འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་ (1846-1912) མཛད་པའི་མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་བསྟོད་པ་འཇམ་དཔལ་མ་ལས[1]། འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོའི་ཞབས་པད་དྲི་མེད་ཉིད། །ཡན་ལག་མཆོག་གི་པདྨར་རབ་བཀོད་ནས། ། ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཚུལ་དངོས་སུ་ལེགས་ནོད་པ། །མཁན་ཆེན་ཞི་བའི་འཚོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

༦༽ མཁན་པོ་ཡང་དག་རྣམ་སྣང་མཛད།   དེ་ཡང་གྲུབ་པ་བརྙེས་ཤིང་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་བཟང་པོ་ཞེས་པ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པ་ནི། སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པའི་མཛད་བྱང་ལས[1]།