དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།
གསུམ་པ། མཇུག་གི་རིམ་པ།
ང༽ པཎ་གྲུབ་སྤྱིའི་གསོལ་འདེབས།
དེ་ལྟར་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གྱུར་མཁས་པའི་ཕུལ། །
ཞེས་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མདོ་འདོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལས[1]།
ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་པདྨོ་ཁ་འབྱེད་ལྟར། །
གསུང་གི་འོད་ཟེར་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གསལ་བར་མཛད། །
སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྒྲོན་མེ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །
མྱ་ངན་འདའ་སྟོན་གང་ཡིན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་རྣམས་དུས་ད་ལྟའང་ཆོས་ཁས་མི་ལེན་ཞིང་། རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ན། ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མ་གཞི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྐོར་སོགས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོན་ཡོང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཐད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱ་ཆེ་ལ། གཏིང་ཟབ་པ་གནང་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཡང་སྒོས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལས་འགྲེལ་བཤད་ཧ་ལས་པ་གནང་ཡོད།
དེ་རིང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་[2]ངོས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་བཏོན་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་འདོན་སྐབས་ངོས་རང་གི་སེམས་ལ་ཚོར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་། དེ་སྔོན་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་བཤད་པ་བཞིན། མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ནང་པའི་བླ་མ་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར། དེ་དག་ནི་དངོས་གནས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་། རྣམ་དཔྱོད་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྣམ་དཔྱོད་དེ་དག་ཆ་ཚང་བྱེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། དེ་ཡང་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ཧ་ལས་པ་རེད། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་སྤྲོད་སྐབས། ཁོང་རྣམས་ནི་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་དབང་རེད་ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། པཎ་གྲུབ་དེ་དག་ནི་དངོས་གནས་མཁས་དབང་ཡིན་ལ། མཁས་པ་དེ་དག་གི་ལེགས་བཤད་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྒྱུད་དུལ་དུ་ཕྱིན་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏདྱཐཱ། ག་ཏེ་ག་ཏེ་པཱ་ར་ག་ཏེ། པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ། བོ་དྷི་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ས་ལ་ཐག་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་བར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པས། དངོས་གནས་དེ་དག་བཀའ་དྲིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རེད།
ངོ་མཚར་ལེགས་བཤད་འབྱུང་གནས་མཆོག་རྣམས་ལ། །
སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་རྣམས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩམས་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ལེགས་བཤད་རྣམས་ང་ཚོས་སློབ་དེབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་པ་དང་། བསམ་བློ་བཏང་ནས་སྐབས་བབ་གཞན་ལའང་དེའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱེད་དགོས། ང་ཚོས་གཞུང་ཆེན་དེ་དག་ལ་བལྟས་ན། གཞུང་ལུགས་དེ་དག་མཛད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་དངོས་གནས་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད། དེས་ན།
མི་ཕྱེད་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་གསོལ་བཏབ་པས། །
ཞེས་པ་ནི། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས[3]།
སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །
སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །
ཞེས་གསུངས་པ་དེར་ཁུངས་བཅོལ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཡོད་ལ། ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག །ཁྱེད་རང་ཚོ་བགྲེས་གྲས་འགའ་ཞིག་གིས་གོ་མྱོང་ཡོད་ངེས་ཡིན། སྔར་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་འཚོ་བཞུགས་སྐབས་ངོས་ནས་འདིའི་ཐད་ངག་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཞུས་པར། ངོས་རང་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་དགེ་ཕྲུག་འཚུབ་སེ་བ་ཞིག་ལ་སྤོབས་པ་སྦྱིན་པ་གནང་སྟེ། ཐུགས་མཉེས་པ་ཆེན་པོས་གཞུང་ཆེན་མོར་བདག་པོ་རྒྱག་སྟངས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་བྱུང་བས་སྐབས་དེར་ངོས་རང་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་།
བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །
ཞེས་པ་ལྟར། གསོལ་བ་བཏབ་པ་གཅིག་པུས་བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བའི་སྐད་ཆ་མིན་པར། པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་། བསམ་བློ་གཏོང་བ། དཔྱད་སྒོམ་བྱེད་པ་བཅས་བྱས་ན་སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད། གསོལ་བ་འདེབས་ཚུལ་ངོ་མ་ནི། དང་བའི་དད་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ། མངོན་འདོད་ཀྱི་དད་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་མཁས་པའི་དབང་པོ་པཎ་གྲུབ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་ཤིག་ཡོང་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན།
བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་བྱེད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཀྱིས་འགུལ་བསྐྱོད་གང་ཡང་བྱེད་མི་དགོས་པར་མིག་གཉིས་བཙུམས་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་བསྡད་པ་ལྟ་བུས་བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད། བདག་རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་དང་། མ་གྲོལ་བ་དེ་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་བྱས་ཤེ་ན། རང་གཅེས་འཛིན་དང་བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་། བདེན་འཛིན་དང་རང་གཅེས་འཛིན་གཉིས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་མེད་པར་འགྱུར་ཐབས་མེད། དཔེར་ན། ང་ཚོ་ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བའི་སྐབས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་མཁྱེན། ངའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་འདི་ཞི་བར་ཤོག །ཅེས་བརྗོད་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཞི་ཐབས་མེད། ཁོང་ཁྲོ་ཞི་བར་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་དབུ་མ་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་གསུངས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་སྤྱོད་འཇུག་ལེའུ་དྲུག་པ་བཟོད་པའི་ལེའུའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁོང་ཁྲོའི་ངར་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་ང་རང་ཚོའི་དངོས་ཡོད་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།
དེས་ན་རང་གཅེས་འཛིན་དང་། བདེན་འཛིན་གཉིས་ཕྱོགས་སྔར་བཞག་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་ང་ལ་ཕན་པ་གང་ཞིག་བྱས་པ་དང་། གནོད་པ་གང་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་སོགས་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་རང་གཅེས་འཛིན་དང་བརྩད་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་དགོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་བདེན་འཛིན་དང་བརྩད་པའི་ཐོག་ནས་བདེན་འཛིན་དང་། རང་གཅེས་འཛིན་གཉིས་ཁ་གྲག་རྒྱུ་མེད་པ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རང་གཅེས་འཛིན་དང་བདེན་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་རིམ་བཞིན་ཆག་པ་ལས། སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད།
རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་དུས་ནམ་ཡང་འགག་མེད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེས་ཕན་ཐོགས་མེད། རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་མ་རུངས་པར་བྱེད་མཁན་དང་། མ་དུལ་བར་བྱེད་མཁན། མ་ཞི་བར་བྱེད་མཁན་གྱི་རང་གཅེས་འཛིན་དང་། བདེན་འཛིན་གཉིས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་མེད་པར་བྱེད་དགོས་པ་ལས། སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གར་མེད་པར་འགྱུར་ཐབས་མེད། བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་ལ། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་དང་། དཔྱད་སྒོམ་བྱས་ན་སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལས། གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད།
བྱིན་གྱིས་རློབ་ཚུལ་ལའང་བྱིན་ཞེས་པ་གཟི་བྱིན་དང༌། རླབས་ཞེས་པ་བསྒྱུར་བའི་དོན་ཡིན་པས། གཟི་བྱིན་གྱི་མཐུ་ལས་རང་རྒྱུད་བསྒྱུར་ཞིང་བཅོས་དགོས་པ་ཡིན། གཟི་བྱིན་ཞེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་དེ་དག་གི་དོན་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་རང་རྒྱུད་འདི་བསྒྱུར་དགོས། དེའི་ཕྱིར་བྱིན་རླབས་ཞེས་པ་དེ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་འཛམ་གླིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱན་དྲུག་དང་། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་སྦྱངས་ཏེ་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་གཟི་བྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་རང་རྒྱུད་འདི་རིམ་བཞིན་ཇེ་བཟང་ནས་ཇེ་བཟང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་ཐུབ་པ། གཙོ་བོ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་དོན་དེ་དང་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དང་བའི་དད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་གནས་བདེན་པ་རེད་སྙམ་དུ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་མོས་པ་སྐྱེ་སྐབས་དང་བའི་དད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་དེར་འཇུག་སྙམ་པའི་རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་རིམ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པས་གཞི་བྱས་ནས་མངོན་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡོང་བས་ན། དེ་ལྟའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་མངོན་འདོད་ཀྱི་དད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས། བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་། ཞེས་པས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དད་མོས་སྐྱེ་བ་དང་། གྲོལ་བ་ཞེས་པས་དང་བའི་དད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་རིམ་བཞིན་ཤེས་རྒྱུད་ཇེ་བཟང་དང་། རྟོགས་པ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས།
གཞན་ཡང་ཐོག་མར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་གི་ཡིན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་སོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་རྗོད་བཞིན་ཡོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཤེས་པས་བྱས་པར་གསུངས། ང་ཚོ་ཚང་མ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གསོག་མཁན་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཡོང་བཞིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཤེས་པས་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མར་མ་རིག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་མདོར་ན་མི་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་པར་གསུངས་ཡོད།
དེས་ན་མི་ཤེས་པ་དེ་རྩད་གཅོད་བྱེད་དགོས་ལ། མི་ཤེས་པ་རྩད་གཅོད་བྱེད་སྐབས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བཞིན་ཡོད། སྣང་ཚུལ་ཙམ་མིན་པར་ཡིན་ལུགས་སམ་སྡོད་ལུགས་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྩད་གཅོད་བྱས་ཏེ་མ་རིག་པ་ལ་རིམ་པ་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་མི་ཤེས་པ་དང་། ལྷག་པར་འཁྲུལ་པའི་ནང་གི་ཡང་འཁྲུལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། འཁྲུལ་ལུགས་དེ་དག་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེས་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་དགོས་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་པ་དེ་བྱིན་རླབས་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་གསར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར་གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།། །།
ང༽ བཀའ་བསྟན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་སྙིང་པོ།
༡༽ བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག
དེ་ལྟར་བདག་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་ལུགས་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་སྒྲིལ་སྐབས། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན།
གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་བདེན་གཉིས་དོན་ཤེས་པས། །
ཞེས་པ་ལྟར། སྤྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་གྲངས་ཅན་པའི་ཤེས་བྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དང་། སྤྱི་གཙོ་བོ་གཉིས་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཐུབ་པ་དང་། དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་བདེན་པ་སྤྱི་གཙོ་བོ་ལས་རྣམ་འགྱུར་སྤྲོས་པ་ཞིག་དང་། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུས་ཤེས་ལྔ་ཉེར་ལྔའི་རང་བཞིན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ངོ་ཆ་འཕྲོད་སྐབས་དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་གཙོ་བོའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ན་གཙོ་བོ་སྐྱེངས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཐིམ་ནས་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྐྱང་པ་ལྷག་པའི་སྐབས་སུ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་བཅས་དོན་དམ་བདེན་པ་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ལྟར་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ནང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐོན་ཡོང་གིན་ཡོད།
གཞན་ཡང་ཡེ་ཤུ་དང་། ཁ་ཆེ་སོགས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁ་ཆེར་ཆ་མཚོན་ན། ཨེ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། ཨེ་ལ་ཡིས་བཀོད་པའི་སྣོད་བཅུད་ཡོངས་རྫོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཅས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་ཕལ་ཆེར་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དམ་རྣམ་གཞག་མུ་སྟེགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་ཡིན།
ལྷག་པར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི། རང་སྡེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་གས་གསུངས་ཤིང་། བདེན་གཉིས་ཀྱི་གོ་བ་ལེན་ཚུལ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ལས[4]།
གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །
བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་འདོད་པ་ནི་རིམ་པ་དང་པོ་དེ་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེ་པས་དངོས་པོ་རང་མཚན་དོན་དམ་བདེན་པ་དོན་གཅིག་སོགས་ཅུང་ཟད་ཕྲ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ནས་སེམས་ཙམ་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ནས་དབུ་མ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་ལ། དབུ་མ་པ་ལའང་ནང་གསེས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་དང་མི་བཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་གསུངས། དེ་ཡང་དབུ་མ་པའི་གཞུང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས[5]།
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །
འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །
ཞེས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས། མདོར་ན། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ནས་བཟུང་སྟེ་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ཚང་མས་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས[6]།
དེ་ལྟར་བློ་གྲོས་ཟེར་གྱིས་སྣང་བ་གསལ་བྱས་པ། །
རང་གི་ལག་ན་གནས་པའི་སྐྱུ་རུ་ར་བཞིན་དུ། །
སྲིད་གསུམ་འདི་དག་མ་ལུས་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་པར། །
རྟོགས་ཏེ་ཐ་སྙད་བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགོག་པར་འགྲོ། །
རྟག་ཏུ་འགོག་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་མོད་ཀྱི། །
འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེའང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །
དེ་གོང་བདེ་གཤེགས་གསུང་སྐྱེས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་བཅས་ནི། །
མ་ལུས་པ་རྣམས་བློ་ཡིས་ཕམ་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །
ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་པ། །
ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ངང་པ་ཡིས། །
མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས། །
རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་འདི་དག་གིས་སེམས་ལ་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གིན་འདུག །སྤྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཆོས་བརྒྱུད་དང་། ལྷག་པར་དབུ་མ་པའི་གཞུང་དང་ལྟ་གྲུབ་རྣམས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད་འདུག་སྙམ་ནས་སེམས་ནང་འགུལ་སྐྱོད་ཐེབས་པ་དང་། སེམས་ནང་སྐྱོ་སྣང་སླེབས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་གིན་འདུག །དེས་ན་གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་པ་འདི་བཞིན་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་རེད་འདུག །བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་ལེགས་པོ་ཆགས་སྐབས་ལྟོས་གྲུབ་འགྲུབ་པ་དང་། ལྟོས་གྲུབ་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གྲུབ་ཅིང་། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་ཐོག་ནས་བདེན་བཞི་བཤད་པ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཐོག་ནས་ཉོན་མོངས་ཟད་རུང་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྲལ་རུང་ཡིན་པ་དེའི་ཐོག་ནས་འགོག་བདེན་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་ལམ་བདེན་འགྲུབ་པ་བཅས་ཡོང་བ་ཡིན།
དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་པ་ནི། གཞི་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ང་ཚོའི་བློས་བཅོས་པ་ཞིག་མིན་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཟོས་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན། ལམ་གྱིས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན་པར། གཞི་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་མུས་ཤིག་ཡིན། དེང་གི་ཚན་རིག་པ་དག་གིས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་དེའི་དོན་གྱི་ཡིན་ལུགས་ལ་དཔྱོད་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དོན་དམ་བདེན་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད་ནས་འགོག་བདེན་བརྗོད་དགོས་པ་ལས། དོན་དམ་བདེན་པའི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་ན། འགོག་བདེན་བཤད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེར་བརྟེན་ཐོག་མར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། སྐབས་འདིར་བདེན་གཉིས་ཞེས་པ་ནི། དབུ་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་པར་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས[7]།
དངོས་ཀུན་ཡང་དག་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །
དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །
ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་དེ། །
མཐོང་བ་འཁྲུལ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གོ་བ་ཞིག་སླེབས་དགོས་ཤིང་། སྤྱིར་དབུ་མ་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བཀྲལ་བའི་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་རྟེན་འབྱུང་ཕྲ་མོའི་སྟེང་ནས་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་དང༌། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དུ་གསུངས་པའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཤེས་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་འཁོར་བར་འཇུག་ལྡོག་གི་གནས་ཚུལ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན།
དེ་ཡང་བདེན་གཉིས་གསུང་སྟངས་ཚུལ་དེའི་ཐོག་ནས་གོ་བ་ལེགས་པར་བླངས། དེའི་སྙིང་པོ་ནི་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། རྟེན་འབྱུང་ཞེས་པས་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བདེན་གཉིས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་སླེབས་པ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་སླེབས་སྐབས། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ལ་གོ་བ་སླེབས་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་ལ་གོ་བ་སླེབས་པའི་ཐོག་ནས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།
མདོར་ན། བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་པ་མུ་སྟེགས་པས་ཀྱང་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་བདེན་གཉིས་ཞེས་པ་ནི། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཤིང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་པས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱི་བདེན་གཉིས་བཤད་པ་དེའི་གོ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཆགས་ན། བདེན་བཞིའི་གོ་བ་ཆགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་མུས་ལྟར། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་མཛད་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས[8]།
སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །
མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང་། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །
སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །
སྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །
ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། གོ་རིམ་འདི་ཉིད་སླེབས་ཡོང་གིན་ཡོད་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་ངོ་མ་འདི་ལྟར་རེད་འདུག །ལོ་ཤས་སྔོན་པ་ཏི་ཀུལ་སློབ་གྲྭར་འཁྱུག་ཙམ་ཕྱིན་ཏེ། སློབ་གྲྭ་དེར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན་ཞེས། བང་རིམ་ཞིག་བསྒྲིགས་པའི་དང་པོར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་དང་། དེ་ནས་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒྲིགས་འདུག །ངོས་ནས་སྐབས་དེར་བང་རིམ་སྒྲིག་ཚུལ་ནོར་བ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་འཕྲོད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་། དེ་ཡང་སྔགས་དང་འབྲེལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ལམ་རིམ་ནས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཚུལ་ནས་ཕྱིན་ན་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་སྐབས་བང་རིམ་འདི་ལྟར་མིན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་སྐབས་ཤེར་ཕྱིན་མན་ངག་གི་གཞུང་མགོན་པོ་བྱམས་པས་མཛད་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས[9]།
སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །
ཞེས་པའི་གདམས་ངག་དེར། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན་གྱིས་མཛད་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས[10]།
སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །
སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །
ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ནས་བརྩི་དགོས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུའི་ཐོག་མ་ནི། གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་ཚན་རིག་པ་དང་མཉམ་དུ་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡང་མང་དུ་ཡོད། ལྷག་པར་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས[11]།
དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །
བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །
ཅེས་བསྔོ་སྨོན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་དམིགས་ཡུལ་འདི་ལྟར་ཡིན་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་མཐར་ཐུག་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི། ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་ཞེས་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཡིན། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཡོང་བའི་གཞི་ནི། གཞི་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པས་ན། ལམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་བྱུང་བ་ཡིན། གཞི་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ལས་མེད་ན། ལམ་ལའང་ཐབས་ཤེས་གཉིས་དགོས་དོན་མེད། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་མཁན་དག་གིས་དད་པ་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་དག་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་ཞིག་གསུང་གིན་ཡོད། དེ་ནི་བདེན་པ་གཅིག་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་། དེ་ཡང་དད་པ་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཕལ་མོ་ཆེ་འདི་ལྟར་ཡིན།
དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟེ་རྟེན་འབྱུང་ཕྲ་མོའི་སྟེང་ནས་གོ་བ་སླེབས་པ་དེ་ཉིད་གཞི་མར་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་དེ་གོ་བ་ཡིན། དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་སྤྱིར་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དང་། ལྷག་པར་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ནས་ཉོན་མོངས་ཟད་རུང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྲལ་བའམ་འགོག་བདེན་དེ་ཡང་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས[12]།
ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་མཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །
དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་ཕྱག་དཔེ་ཁག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱེད་སྒྲ་སྦྱར་ཏེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་ཀྱིས་འགོག་པར་གསུངས་འདུག་ལ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་གཞུང་ལུགས་ནང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་ལ་དོན་གྱི་གོ་དོན་ཡང་ཡོད། དེ་ལྟར་གོ་དོན་གཉིས་ཀ་སླེབས་ཐུབ་པ་བཅས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་འདུག །དེ་ཡང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་གོ་དོན་ལྟར་ན་ལམ་བདེན་ལ་སྦྱར་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དེ་འགོག་བདེན་ལ་སྦྱར་ཞིང་། འགོག་བདེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ག་འགོག་བདེན་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པའི་ལམ་བདེན་དེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན།
སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་ཉིད་དཀོན་གཉེར་གྱིས་ལྷ་སྐུ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མིན་པར། གོང་གསལ་ཚིགས་བཅད་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་སེམས་ཁམས་འཁྲུགས་པའི་རིགས་ལ་སྨན་བཅོས་གནང་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་པ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཨེ་རོན་འབེག་ (Aaron Beck) ཞུ་བ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ད་ལྟ་དགུང་ལོ་གོ་དྲུག་གོ་བདུན་ཙམ་ལ་ཕེབས་ཡོད། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། མི་རྣམས་ཞེ་སྡང་ལངས་སྐབས་ཞེ་སྡང་ལང་སའི་ཡུལ་དེ་ཆེས་མི་སྡུག་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གིན་ཡོད་ལ། དེའི་མི་སྡུག་པའི་ཆ་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་ཞེ་སྡང་ལང་མཁན་གང་ཟག་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་བཅོས་པ་རེད། ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་འདུག །དེ་ནི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་ཆགས་སྡང་སྐྱེད་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་ཏག་ཏག་འགྲིག །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་བསམ་བློ་ལེགས་པར་བཏང་ན། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་བྱེད་ཉེར་གསུམ་པ་ལས[13]།
འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །
སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་། །
གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བརྟེན་འབྱུང་བ། །
དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད། །
ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། དུག་གསུམ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེས་ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེད་ཚུལ་གྱི་སྐོར་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད། དེ་དག་གི་ཐད་ལ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།
དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དེ་ད་ལྟ་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་དགོས་མཁོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཉོན་མོངས་མེད་པར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་རྟག་ཏུ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཉོན་མོངས་ཀྱི་དགྲ་བོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་དགོས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་ནས་ཐད་ཀར་ཉོན་མོངས་ལ་གནོད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཉག་གཅིག་ལས་འགྲོ་ས་མེད། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གི་རྨང་གཞི་བཅོལ་ས་ལྟ་བུ་དེ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དམིགས་གཏད་མཐའ་དག་བཤིག་ཐུབ་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་བྱུང་ན། བདེན་འཛིན་གྱི་གཞི་བཅོལ་ས་དེ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཐུབ། དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་འདུག །
དེ་བཞིན་འགོག་བདེན་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། དེ་ཉིད་ཡོང་སྲིད་པ་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་ཡོང་། ངོས་རང་གིས་དེ་ཙམ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བར་ངོས་རང་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་ལ། ཡང་ཡང་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་དེ་རིགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གང་འཚམ་ཆག་པ་ཞིག་ཡོང་གིན་འདུག །དེ་ནི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་བསྒོམས་ནས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཤུགས་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པ་ཞིག་མིན་པར། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྒོམས་ནས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་གིན་འདུག །དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དངོས་སུ་ཕན་ཐོགས་དེ་ལྟར་ཡོང་གིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་འགོག་བདེན་ཞེས་པ་ཏན་ཏན་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་བ་དེ་དག་ཤུགས་གང་འཚམ་ཆུང་དུ་འགྲོ་སྐབས་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞི་ནས་ཡོང་ཚོད་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་བློ་ངོར་སླེབས་ཡོང་གིན་འདུག །དེས་ན་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་འདུག །
དེ་ལྟར་གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པས། བདེན་བཞིའི་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་སླེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་། བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི་གོ་བ་རགས་པའི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། གོང་ཞུས་ལྟར་རིམ་བཞིན་དཔྱད་ཚེ་གྲུབ་མཐའི་སྐྱོན་རེད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཙམ་ལས་དེ་ཙམ་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་ལ། གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་སླེབས་དཀའ་བ་ཡིན། དེས་ན་དབུ་མ་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལེགས་པར་ཤེས་ན། བདེན་བཞི་ཕྲ་བའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་འགོག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་ཞེས་སླེབས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་བདེན་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པ་དེ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རེད་ཅེས་བློ་ངོར་འཆར་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་སླེབས་འོང་བ་ཡིན།། །།
༢༽ བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག
བདེན་བཞིས་འཁོར་བ་འཇུག་ལྡོག་ཇི་བཞིན་ངེས། །
ཞེས་པས། སྤྱིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་ཚང་མས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་བདེན་བཞི་གསུངས་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་གིན་ཡོད་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ཡོང་ཆོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་འཐད་ཅིང་། རྒྱུ་འབྲས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འབྲེལ་བ་མེད་པའམ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པའི་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དེ་ཉིད་མེད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ཡོང་ཐབས་མེད། དེ་ཡང་། མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས[14]།
གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །
དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྟེན་འབྱུང་བཀོད། དེས་ན་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་ལས[15]།
གང་གང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ། །དེ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས། །
གསུངས་པ་དེ་ལས་ཡ་མཚན་པའི། །ལེགས་འདོམས་ཚུལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །
ཅེས་གསུངས། གཞི་རྩ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་སྟབས། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་འཐད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་ཐོག་ནས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་འདིའི་རྩ་བ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དེའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན། བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡོང་བ་དེ་ཡང་རྩ་བ་ཡར་གཏུགས་ན་རང་མཚན་མེད་པ་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། རང་མཚན་ཡོད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་མཁན་གྱི་བདེན་པ་བ་ཞིག་ཡོད་དགོས། དེ་ཡོད་ན་ལྟོས་པ་ཞེས་པ་དེ་འཇོག་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ཡིན་ན། ལྟོས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་བཅས་དེ་ལྟར་མཐར་གཏུགས་ན་རང་མཚན་མེད་པའི་ཐོག་ཏུ་ཐུག་གིན་ཡོད། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་སྟབས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བལྟོས་ནས་ཡོང་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ཡིན། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ལྟོས་པ་ཞིག་ཡོད་སྟབས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་འཐད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་གི་ཐོག་ནས་བདེན་བཞི་འཐད་པ་སོགས་ལ་བསམ་བློ་ཧ་ཅང་མང་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད།
བདེན་བཞི་ལ་མཚོན་ནའང་། སྤྱིར་པཱ་ལི་དང་ལེགས་སྦྱར་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་བདེན་བཞིའི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་ཁྲོད་ནས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང་། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ནང་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད་པས། བདེན་བཞིའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་དག་ལེགས་པར་ངེས་པའི་ཐོག་ནས་ཐར་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། ཐར་པ་ངོ་འཕྲོད་སྐབས་འགོག་ལམ་གྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ངོ་འཕྲོད་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་ལས[16]།
བསྟན་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ནས་སྟོན་པ་ལ། །
ཡིད་ཆེས་རྙེད་པས་རྟག་ཏུ་གང་བར་ཤོག །
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྟན་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་ནས་སྟོན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་སླེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལས་[17]ཀྱང་།
ཚད་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །
ཞེས་གསུངས་པའི་སྐབས་སུའང་དེ་ལྟར་གསལ། དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་འཁོར་བར་འཇུག་རིམ་དང་། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་རིམ་གཉིས་ལས། བདེན་པ་སྔ་མ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བར་འཇུག་རིམ་དང་། བདེན་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་རིམ་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་ཆོས་མྱང་འདས་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། ཆོས་མྱང་འདས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཡོད་པ་ཞིག་བསྒྲུབས་ཡོང་སྐབས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་བསྒྲུབས་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ནམ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཚེ། ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བློ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་པ་དེ་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་པ་འཕགས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུད་རིམ་བཞིན་ཇེ་བཟང་ནས་ཇེ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པའི་མཐར་མི་སློབ་པའི་འཕགས་པ་ཡོང་གིན་ཡོད།
དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་འཇུག་རིམ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་རིམ་ཞིག་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང༌། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དེ་དག་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་ཤེས་ཤིང༌། དེ་དངོས་སུ་འདྲེན་མཁན་གྱི་ལམ་བདེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་རང་གི་རྒྱུད་སྟེང་དུ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་ཞིག་མཐོང་བ་དང་། དེའི་སྟེང་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་སྐབས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་ཉིད་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་དེར་དགེ་འདུན་དང་། སློབ་པའི་དགེ་འདུན་དེ་ཡང་ད་དུང་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཇེ་མཐོར་བཏང་སྟེ་མཐར་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའམ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་དེ་དག་སོས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར།
དེར་བརྟེན་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལའང་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དང༌། ཚད་མས་དྲངས་པའི་དད་པ་ཞིག་སླེབས་པར་མ་ཟད། དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ།[18]
ཕྱི་པ་ནང་པ་སྐྱབས་འགྲོའི་ཁྱད། །
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱབས་འགྲོས་འབྱེད་པར་གསུངས་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་དེ་ཡང་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་དང་། གོམས་གཤིས་ལྟ་བུའི་སྟེང་ནས་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྟེང་ནས། མཆོག་གསུམ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་དད་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་བ་ཡིན། མདོར་ན། བདེན་པ་བཞིས་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའི་འཇུག་ལྡོག་གི་རིམ་པའི་འགྲོ་ལུགས་རྣམས་ཇི་བཞིན་དུ་ངེས་པ་དང་། འགོག་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་ཆ་སྤྲད་པའི་སྟེང་ནས། མ་རིག་པ་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་ཡོད་པ་ཤེས་ཤིང་། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་སྟབས། ཐར་པ་ཚད་མས་གྲུབ་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་ཚད་མས་དྲངས་པའི་སྐྱབས་གསུམ་གྱི་དད་པ་བརྟན་པོར་འགྱུར་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་གསུམ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་ཐར་པ་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱའོ་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས།
ཚད་མས་དྲངས་པའི་སྐྱབས་གསུམ་དད་པ་བརྟན། །
ཞེས་པ་ལྟར། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ངོ་འཕྲོད་པའི་སྟེང་ནས་ཐར་པ་མྱང་འདས་དེ་ལ་ཤེས་ནས་ཐོབ་པའི་དད་པ་བརྟན་པོ་ཡོང་སྐབས། ཐར་ལམ་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྟོན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་གྱི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལའང་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་བཅས། དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་སྐྱབས་གསུམ་ནི། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་དང་། ཆོས་སྐྱབས་དངོས། དགེ་འདུན་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་བཅས་ཡིན་པས། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་བདེ་སྡུག་ཚང་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་གི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ནོར་བ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོམས་ལས[19]།
ཐུབ་རྣམས་སྡིག་པ་ཆུ་ཡིས་མི་འཁྲུ་ཞིང་། །
འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱག་གིས་མི་སེལ་ལ། །
ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་འཕོ་མིན་ཏེ། །
ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་བསྟན་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་སངས་རྒྱས་པས་སྐྱབས་གསུམ་འཇོག་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས[20]།
སངས་རྒྱས་དེའི་ཆོས་དགེ་འདུན་ནི། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །
ཞེས་ཐར་པ་འདོད་མཁན་དང་། ཐར་པ་དེ་ཡང་ཕྱི་ཡི་དག་ཞིང་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མི་བརྩི་བར། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཐར་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཞེས་གསུང་གིན་ཡོད། དེས་ན་ཐར་པ་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ནང་དུ་འཇོག་དགོས་པ་ལས། ཕྱི་ལ་འཇོག་རྒྱུ་ཞིག་མིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཐར་པ་འདོད་མཁན་ཞིག་གི་སྐྱབས་ཡང་དག་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡིན་པར་གསུངས།
དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སྟོན་པ་པོ་དང་། ཆོས་སྐྱབས་དངོས། དགེ་འདུན་སྐྱབས་སྒྲུབ་པའི་ཟླ་གྲོགས་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད་འདུག །དེས་ན་སྐྱབས་དངོས་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་ཅིང་། ཆོས་དེ་ཡང་ལུང་གི་ཆོས་ལ་མི་བརྗོད་པར་གཙོ་བོ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་དང་། དེ་ལའང་དྲི་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཏན་དུ་བཅོམ་པའམ་བྲལ་བ་ནི་སྐྱབས་ངོ་མ་དེ་ཡིན། དྷརྨ་སྟེ་ཆོས་དངོས་ནི་འགོག་བདེན་དེ་ཉིད་རེད་འདུག །དེ་ཉིད་ཐད་ཀར་སྒྲུབ་མཁན་ནི་བར་ཆད་མེད་ལམ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་། དེ་ཡང་འགོག་བདེན་གྱི་སྐྱབས་དངོས་འདྲེན་མཁན་ཡིན་པས་ན། དེ་ཡང་སྐྱབས་ལ་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་འགོག་ལམ་གཉིས་པོ་ནི་སྐྱབས་དངོས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་བདེན་གཉིས་སམ་དོན་དམ་བདེན་པ་ལེགས་པར་ཤེས་དགོས་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་པ་ལ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས[21]།
ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མར་ཐ་སྙད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་ངམ། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ཚུལ་རྣམས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཚང་མས་གསུང་གིན་ཡོད། དེ་ཡང་ཕར་རིམ་བཞིན་བསམ་བློ་བཏང་ན། རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་འཇོག་པ་ལས། བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འཇོག་མི་ཤེས་ཤིང་། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་རང་དུས་ལ་འབྲས་བུ་མེད། འབྱུང་འགྱུར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རྟོག་པ་ལ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་སྐྱེད་བྱེད་འཇོག་གིན་ཡོད། དེས་ན་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པ་དེའི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་ཡོང་གིན་ཡོད། འདི་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད་འདུག །
ཐར་ལམ་རྩ་བ་ཚུགས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །
ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་རྟག་ཏུ་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་བཅས་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་བྱོན་པ་དང་། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་རྣམས་ཆོས་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་མཁན་རྣམས་དགེ་འདུན་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་གོ་རྒྱུ་དེ་ཙམ་མེད། བུདྡྷའམ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་གོ་དོན་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་ལ། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཤེས་དགོས་ཤིང་། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ལ། སྤངས་པ་བདེ་གཤེགས་དང་། རྟོགས་པ་བདེ་གཤེགས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་དགོས། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་དེ་ཡང་གཙོ་བོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉམས་བཞེས་མཛད་ཅིང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་བཞེས་གནང་ནས་སྤངས་པ་བདེ་གཤེགས་དང་། རྟོགས་པ་བདེ་གཤེགས་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱོབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་། ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་འདི་ལྟར་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་དག་གི་གནད་རྣམས་ཤེས་ན། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་སོགས་བརྗོད་མ་ཐག་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་གཡོ་བ་དང་། མིག་ནས་མཆི་བ་འཁྲུག་པ་སོགས་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།
དེ་ལྟའི་ཐར་ལམ་གྱི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལ། བདེན་གཉིས་དང་བདེན་བཞིའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། ལུང་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན། ཐར་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ཐར་པ་ཡོད་ལ། དཔེར་ན། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་ལྟར་ཧ་ཅང་ཟབ་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་རྩ་བ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ཡོང་བས་ན་འགལ་འདུ་མཐོང་ཡོང་གིན་ཡོད། འདི་ལ་ངོས་ནས་བསམ་བློ་འདི་ལྟར་གཏོང་གིན་ཡོད། གཞན་ཡང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས[22]།
སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །
སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བདེན་གཉིས་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟེན་སྐྱབས་གསུམ་ལ་འདོམས་པའི་གདམས་ངག་བཅས་གསུངས་ལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་ཆགས་པའི་ཐོག་ནས་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས[23]།
སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །
སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །
དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །
ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །
ཅེས་པ་དེ་སླེབས་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་སྐབས་མ་ཞེན་ཞེས་པ་དེར། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་ལས[24]།
དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཚེ་ལ་ལོང་མེད་པ། །
ཡིད་ལ་གོམས་པས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །
ལས་འབྲས་མི་བསླུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །
ཡང་ཡང་བསམས་ན་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚེ་འདིའི་སྣང་ཞེན་ལྡོག་ནས་ཚེ་འདིར་མ་ཞེན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་སྣང་ཞེན་ལྡོག་ནས་ཕྱི་མར་མ་ཞེན་པས་མ་ཞེན་པ་ཞེས་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ངལ་ཞེས་སོགས་གདམས་ངག་བཅུ་པོ་རྣམས་བང་རིམ་བསྒྲིགས་ན། བདེན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་བཞིའི་གོ་བ་དང་། བདེན་བཞིའི་གོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་གསུམ། སྐྱབས་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང་། ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་རྣམས་རིམ་པར་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད།
དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པ་ཞིག་དང་། དེ་ལ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ལྡན་ཡོད་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཉོན་མོངས་ཟད་རུང་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཟད་རུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ། སྡུག་བསྔལ་ཟད་རུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཚེ། སྡུག་བསྔལ་ཟད་རུང་ཡིན་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་དེར་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན།། །།
༣༽ ངེས་འབྱུང་དང་། བྱང་སེམས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ།
སྡུག་ཀུན་ཉེར་ཞིའི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བའི། །
ངེས་འབྱུང་བློ་དང་འགྲོ་རྣམས་སྐྱོབ་འདོད་པའི། །
ཞེས་པ་ལྟར། ངེས་འབྱུང་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་ལས། ངེས་འབྱུང་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་གྲོགས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས[25]།
བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་ན། །
དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །
ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁུངས་འདི་ཉིད་ཡིན། བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ངོ་མ་ཤེས་པར་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ཡོང་ཐབས་མེད། བྱང་ཆུབ་ཚད་མས་ངེས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་ཡིན་པར་ངེས་སྙམ་པ་ལས་གཞན་དེ་ཙམ་བརྗོད་རྒྱུ་མེད། བྱང་དང་ཆུབ་ཅེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་བ་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ནས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་བཞིན་ཡོད།
དེའི་དགོས་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་བཟང་པོ་ཞིག་གིས་ཟིན་ན་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་། འཕྲལ་དུ་ཡང་གཞན་ཕན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཇི་ཙམ་ཟབ་པོ་ཡོད་ཀྱང་ང་དང་ངའི་ཞེས་པ་གཅིག་པུའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ན། རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་རྒྱུ་མེད་ལ། འཕྲལ་དུ་མི་ཚེ་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན། དེས་ན་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་ཕན་བདེའི་དགོས་པ་རྒྱ་ཆེ་སྒྲུབ་པའི་ཐོག་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན།
ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་པ་ནི། མདོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་གསུངས་ཤིང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་གྱི་ནང་དུའང་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པའི་ལེའུ་སྟོད་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་རགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྐོར་ལེའུ་ལོགས་སུ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ཡོད། སྤྱོད་འཇུག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ལེའུ་བཅུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ལེའུ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་ལེའུ་ཚང་མས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐོར་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟར་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྐོར་མང་དུ་གསུངས་ཡོད།
དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཁོག་ནས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལེགས་པར་ཤེས་སྐབས། རང་ཅག་རྣམས་ཀྱི་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་ཤེས་ཤིང་། རྒྱུ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མ་ཞུགས་པར་མཐོང་བའི་ཚེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་དང་ཏན་ཏན་འབྲལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་འདུག་སྙམ་པའི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ཙམ་མིན་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་མཐོང་སྐབས། དངོས་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་ན་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་སླེབས་འོང་བ་ཡིན། དེ་ནི་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་མིན་པར། བསམ་བློ་བཏང་ནས་སེམས་ནང་བཟོ་ལྟ་ཞིག་ཆགས་པ་དང་། ངེས་པ་གཏིང་ནས་འདྲོངས་སྐབས་ཐར་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད་འདུག་པས་དེ་སྒྲུབ་སྙམ་པ་ཞིག་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡོད་མུས་ཡིན་པས། ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སླེབས་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ནི་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་དང་། རང་སྟེང་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་བསམས་པ་དང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤང་རུང་ཡིན་པ་ཞིག་མཐོང་བའི་ཚེ། སྲིད་པ་འཁོར་བར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ངང་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་ཤེས་སྐབས་ད་ནི་གང་དྲག །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པའམ། མདོར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་དུ་བླངས་ནས་འགྲོ་བཞིན་པ་ཞིག་མཐོང་བས་ན་སེམས་ནང་མི་བཟོད་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་བ་ཡིན།
ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན། །
དེ་ཡང་། ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི། ཞེས་པ་ནི་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཚིག་ཡིན་ཅིང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གཏམ་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས[26]།
དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །
ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །
ཞེས་པའི་ཚིག་དོན་ཐད་ཀར་བཤུས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཞིར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ལྟར། ཕྱོགས་མཐས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཞིག་དང་། སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་མིན་པར་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པའི་བློའམ། ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཤིང་། དེས་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་སྐྱེ་བར་སྨོན་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་མུས་ཐོག །སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་བློར་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་གྲོགས་བྱེད་པ་བཅས་འདི་ལྟར་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན།
བཅོས་མིན་བྱང་སེམས་འབྱོངས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །
ཞེས་པ་ནི། རང་སྟེང་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་རྣམས་བསམས་ནས། དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློ་ཞིག་སྐྱེས་པ་འདི་གཞན་སྟེང་དུ་ཁ་སྤོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། རང་སྟེང་དུ་བསམས་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་དང༌། གཞན་སྟེང་དུ་བསམས་ནས་འགྲོ་རྣམས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའམ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པ་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་དབང་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་བསྟན་བཅོས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་འཇུག་པ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྙིང་པོ། ཡང་སྒོས་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབྱོངས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་པའོ།།
མདོར་ན་གོང་གསལ། གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་བདེན་གཉིས་དོན་ཤེས་པས། །ཞེས་པ་ནས། བཅོས་མིན་བྱང་སེམས་འབྱོང་བར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་ཤོ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་དོན་ནི། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་དོན་སྙིང་པོ་ཚུར་བསྡུས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོས་འདི་དག་ཤེས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ལ། ཤེས་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་ཆོས་འབྲེལ་བྱེད་སྐབས་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེན་པོར་རྩི་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གང་ལགས་ཤེ་ན། ང་རང་ཚོ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་དང་། དེ་བཞིན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་པ་ཕལ་མོ་ཆེ་རྨོངས་དད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བསྡད་འདུག །ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ནི་དེ་འདྲ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་མ་གུས་པ་མིན་པར་ཤ་ཚས་མ་བཟོད་པའི་ཐོག་ནས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དུས་ཚོད་ནམ་བྱུང་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེ་བར་མཐོང་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་རིང་འདིར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་འབྲེལ་བྱས་པ་འདིས་བྱིན་རླབས་ཐོབ་སོང་།
ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་མིན་པར་དེ་རིང་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཅུང་ཟད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་སོང་། དེ་རིང་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་འབྲེལ་དེ་བཞིན་སློབ་སྦྱོང་དང་། འཛིན་གྲྭ་འཚོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ལ། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་འདི་དག་སེམས་ལ་དྲན་པ་བྱེད་དགོས།། །།
༤༽ རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ།
ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གི་དོན་རྣམས་ལ། །
ཐོས་བསམ་སྒོམ་པས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང་། །
རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་གནད་ལམ་ཀུན་ལ། །
ངེས་པ་བདེ་བླག་རྙེད་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས། །
ཞེས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ཡག་པོ་ཞིག་བློ་ངོར་ཤར་ན། རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཀྱང་གང་འཚམ་བློ་ངོར་འཆར་ཐུབ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་སྐོར་བརྗོད་སྐབས། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང་འབྲེལ་ནས་གསུང་གིན་ཡོད། དེ་ཡང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་དག་པ་ཤར་གྱི་སྒོ། ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་དག་པ་ལྷོ་ཡི་སྒོ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཡོད།
དེས་ན་མདོ་ལམ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ལེགས་པར་ཤེས་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་དག་པ་སྦྱོར་སྐབས་ཏག་ཏག་བློ་ངོར་འཆར་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། འཇིགས་བྱེད་ལ་ཆ་མཚོན་ན།[27] ཞལ་དགུ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་དགུ། རྭ་གཉིས་ནི་བདེན་པ་གཉིས། ཕྱག་སོ་བཞི་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཏེ་སོ་བདུན་ནི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། ཞབས་བཅུ་དྲུག་ནི་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་ལས། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་རྣམས་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་འདུག །ཕྱག་དང་དེ་དག་གི་ཐོག་ཏུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བསྡོམས་ན་གཞི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་ལོང་ཙམ་ཞིག་ཡོད།
མདོར་ན། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཞིག་ཉམས་ལེན་བྱས་ཀྱང་། ལྷ་སྒོམ་དགོས་ལ། ལྷ་བསྒོམ་རྒྱུ་དེ་ཡང་སྭ་བྷ་ཝས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་ཤིང་། ཐ་ལལ་པའི་སྣང་ཞེན་སྦྱངས་ནས་ལྷའི་སྐུ་སྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན། སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་འདོན་མཁན་ཚང་མས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གཟུང་རྣམ་ལྷར་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། རང་དགར་རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་སྐུར་གྱུར་ཞེས་པ་དང་། རང་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་ཧེ་རུ་ཀའི་སྐུར་གྱུར། ཞེས་བརྗོད་པས་ཕན་ཐོགས་མེད། ཧེ་རུ་ཀའི་བདག་བསྐྱེད་ནང་དུ་དག་པ་གསུམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་[28]ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ །ཧེ་ནི་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང༌། རུ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་དྲ་བས་བཀོད་པའི་བདག་དང་བྲལ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང༌། ཀ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་མི་མཐུན་པར་སོ་སོར་གཉིས་སུ་མི་གནས་པ་དང་། ཤྲཱི་ནི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཨེ་ཝཾ་གྱི་དོན་ནོ། །ཞེས་སྟོང་ཉིད་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ལྷ་བསྒོམ་རྒྱུ་སྤྲོས་བྲལ་རེད།
དེས་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་གི་དོན་རྣམས་ལ་ང་ཚོས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་སློབ་གཉེར་བྱས་ཏེ། ཐོག་མར་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེས། དེ་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེས། དེ་ནས་ཉམས་མྱོང་དང་འབྲེལ་ནས་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པ་བཅས་ཐོག་མར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ཡང་གང་འཚམ་ཉམས་མྱོང་སྣེ་ཟིན་ལྟ་བུ་བྱུང་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དེ་དག་ལ་གཞི་ནས་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་དང༌། དེ་ལྟ་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས[29]།
སེམས་འགགས་པས་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའི་གནད་དེ་ལེགས་པར་ཤེས་སྐབས། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞུང་གི་སྐབས་ནས་བློ་ལ་ཕྲ་རགས་ཕྱེ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཡུལ་ཅན་འོད་གསལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཞིག་གསུངས་པ་དང༌། དེའི་སྟེང་ནས་སྐུ་བཞི་འགྲུབ་ལུགས་གསུང་སྐབས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དངོས་གནས་ཡ་མཚན་ཞིག་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་པ་འཐོབ་རྒྱུ་ཞིག་འདུག །དེ་མིན་ལྷ་བསྒོམ་པ་དང༌། དབང་བསྐུར་བ། ཞི་སོགས་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ནི། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ལའང་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་སྟེང་ནས་གསང་སྔགས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་གཞི་ནས་ཡོང་ངེས་ཡིན།
དེ་ལྟར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་གོ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་། ལྷག་པར་འབྲས་བུའི་གནས་ཚུལ་ལམ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ལམ་གྱི་གནས་ཚུལ་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་སྟེང་ནས་གོ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་ན། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་འབྲས་བུ་ལམ་བྱེད། ཅེས་པ་དེ་ལའང་གོ་བ་ཞིག་སླེབས་པ་དང་། ཡང་སྒོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། ང་རྒྱལ་དང་གསལ་སྣང་གི་ཐོག་ནས་སྒྲུབ་དགོས་ཤིང་། གསལ་སྣང་སྒོམ་པའི་རྟེན་ནི་ལྷ་སྐུ་སྒོམ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ལྷ་སྐུ་དེ་ཡང་ངེས་པ་སྟོང་ཉིད་ལ་དྲངས་ནས་གཟུང་རྣམ་ལྷར་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀུན་བཟང་གི་ནང་དུ་དོགས་དཔྱོད་གསལ་བར་གནང་ཡོད།
དེ་མིན་སྔར་ཤྲཱི་ལངྐའི་དགེ་སློང་ཞིག་གིས། བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཡག་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་རྣམ་རྟོག་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཕན་ཐོགས་དེ་ཙམ་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ནི་མ་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ་ལས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གཟུང་རྣམ་ལྷར་ཤར་བའི་གནད་འགག་དེ་དག་མཁྱེན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གཟུང་རྣམ་ལྷར་ཤར་བ་ཞིག་མེད་པར་ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་སྐུ་མང་དུ་བསྒོམས་ནའང་ཕན་ཐོགས་མེད། ང་རང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཛམ་བྷ་ལ་དང་། རྣམ་སྲས་སོགས་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་བཞིན་འདུག །རབ་གནས་བྱ་རྒྱུར་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་ཞིག་འབྱོར་དང་འབྱོར་བཞིན་པའི་ཁྲོད་དུའང་ནོར་ལྷའི་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གིན་འདུག་པ་ནི་དངུལ་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་བཞིན་རྟགས་ཡིན། ཛམ་བྷ་ལས་དངུལ་གནང་བ་དང་། དེ་ཡང་ཛམ་བྷ་ལ་རང་མཚན་པ་ཞིག་དང་། དངུལ་ཡང་རང་མཚན་པ་ཞིག་ལ་བསམས་ནས་ནོར་ལྷ་སྒྲུབ་པ་སོགས་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཞིག་ཡོད། དེ་དག་གིས་བདེན་འཛིན་ལ་རོགས་ཕན་བྱེད་པ་ལས་ཕན་ཐོགས་མེད།
གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་སྐབས། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿ སརྦ་དྷརྨཱཿ སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་ལ། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿ སརྦ་དྷརྨཱཿ སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཨོཾ་ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་ཛྙཱ་ན་བཛྲ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཨཱཏྨཱཀོ྅ཧཾ། ཞེས་པའི་སྔགས་དེ་དག་གི་ནང་དོན་ཤེས་པ་ལ་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་མ་བྱས་པར་གཟུངས་སྔགས་དེ་དག་ལན་གྲངས་ཁྲི་འབུམ་མང་པོ་བསགས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཐབས་མེད། སྔགས་བགྲངས་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ན། སྔར་ངོས་རང་ལྷ་སར་ཡོད་སྐབས། ནེ་ཙོ་ཞིག་དང་མཱེ་ན་ཞེས་པའི་བྱ་གཅིག་ཡོད་པ་ལས། མཱེ་ན་ཞེས་པའི་བྱ་ཆུང་ངུ་དེས་ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུཾ། ཞེས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བགྲང་གིན་ཡོད། དེ་བཞིན་ང་རང་ཚོས་ནེ་ཙོར། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿ སརྦ་དྷརྨཱཿ སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་བསླབས་ན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་གྱིས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱང་། དེས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པར་འཇོག་ཐུབ་ཐབས་མེད། ང་རང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཕལ་ཆེར་ནེ་ཙོས་མཎི་བགྲང་བ་ལྟ་བུ་ལས་དོན་དག་ཤེས་ཀྱི་མི་འདུག །ངོས་ནས་མཁས་པོ་སྙན་པོ་དང་། འདྲ་ཆགས་པོ་གང་ཡང་བརྗོད་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ། དུས་སྐབས་ཛ་དྲག་འདི་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་མཁས་པོ་སྙན་པོ་བཤད་ནས་ཉིན་མ་འཁྱོལ་ཐབས་མེད། ཤ་ཚའི་ཁ་ལ་གཏམ་སྙན་མེད། ཅེས་པ་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་དྲང་པོར་བརྗོད་དགོས་པ་དང་། དངོས་གནས་སྐྱོན་ལ་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་ལས། མཁས་སྙན་འདྲ་ཆགས་བཤད་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད།
སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་ཡང་། དབུ་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱངས་ནས་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་ན། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿ ཞེས་སོགས་བརྗོད་སྐབས་རང་བཞིན་དག་པ་ཞེས་པའི་རང་བཞིན་དག་ལུགས་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་བྲོ་བ་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཁ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་སྔགས་ཆོག་འདོན་སྐབས། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿ སརྦ་དྷརྨཱཿ སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཐོན་མ་ཐག་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་གོ་དོན་རྣམས་བསྡོམས་བརྒྱབ་ནས། སརྦ་དྷརྨཱཿ ཞེས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བཅས་སྟོང་པའི་ངང་དུ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང་། ཧཾ་ཞེས་པས་ང་རྒྱལ་འཇོག་པ་བཅས་ཀྱི་གོ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཚོར་བ་ཡོད་པ་ཞིག་སླེབས་ཐུབ་པ་ཡིན།
དེ་ལྟར་མེད་ན་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བྱས་ཏེ་འདོན་དགོས། ཐ་མལ་པའི་སྣང་ཞེན་ལས་སྐྱོབ་ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་པས། ཐ་མལ་པའི་སྣང་ཞེན་ལས་སྐྱོབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ། གཞི་རྩ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་གཟུང་རྣམ་ལྷར་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོང་ཐབས་མེད། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན། རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་གནད་ཀུན་ལ་ངེས་པ་བདེ་བླག་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན།
དེར་བརྟེན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང་། སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་གནད་འགག་དེ་དག་ཤེས་སྐབས་དངོས་གནས་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་བསལ་དགོས་ཀྱི་ཨེ་ཡོད། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་ལམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་དེ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ན་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་དེ་དག་ལ་དད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་ངེས་མ་ཟད། རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་དེ་དག་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྔོན་འགྲོར་སྦྱང་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། གཙོ་བོ་ལུས་ལྷ་སྐུར་བསྐྱེད་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་ཐུག་ནི། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཕུང་པོ་རྙིང་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། མདོར་ན། གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ་བྱེད་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གསུངས་པའི་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ངོ་མ་ཞིག་དང་། མོས་ངོ་ཙམ་དང་བློ་ཡིས་བཅོས་པ་ཙམ་མིན་པར། དངོས་གནས་ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཤིག་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་སྟབས། ལུས་ལྷ་སྐུར་བསྐྱེད་པར་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད།
གསང་བ་འདུས་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་ན། ཕུང་པོ་རྙིང་པ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟའི་ལུས་རྟེན་ཞིག་འགྲུབ་རྒྱུ་མེད་ན། ད་ལྟ་ལྷ་སྐུ་སྒོམ་པ་ལ་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་ལ། སྟོང་སྦྱངས་བྱས་ནས་ལྷ་སྐུ་སྒོམ་པ་ལའང་དམིགས་བསལ་གྱི་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་འཇོག་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། མ་གཞི་ཡོངས་གྲགས་ལྟར་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། ངོས་ནས་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ནི། མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་མཛད་པའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལ་གོ་བ་ཅུང་ཙམ་སླེབས་ན། གཞི་ནས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ལའང་དངོས་གནས་གནད་འགག་ཅིག་ཡོད་སྙམ་པ་ཡོང་ངེས་ཡིན། དེ་མིན་ཁག་པོ་རེད། དད་པ་གཅིག་པུས་འགྲིགས་ན། སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་སྙམ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་འགྲིག་ངེས་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་བློ་ཅུང་ཟད་བཏང་ན་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱིས་མཛད་པའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་དེ་དག་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་གཏུགས་སྐབས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་དེ་དག་ཡིན་པར་བརྟེན་དེ་དག་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་རེད་སྙམ།
བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ལ་སྔགས་ཆོག་འདོན་མཁན་ཤིན་ཏུ་མང་ན་ཡང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཞིང་། ལྷག་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མ་འབྲེལ་བར་འགྲོ་ཐབས་ཤིན་ཏུ་དཀའ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྩེ་གཅིག་སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་གསུངས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་དེ་མི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་མིན་ལ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལས[30]།
གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །
ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །
ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་སྟེང་དུ་བློ་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཐོག་ནས་འཇོག་དགོས་པ་ལས། དེ་མིན་ཡོང་ཐབས་མེད།
དེ་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། ངོ་བོ་ཀ་དག་དང་། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ། གདངས་འགག་མེད་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཀ་དག་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གོ་བ་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་བའི་གོ་བ་ནི། རང་བཞིན་རྣམ་དག་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། དེ་མིན་གོ་རྒྱུ་ཁྱད་པར་བ་མེད། དེས་ན་རྫོགས་ཆེན་པ་དང་། ཕྱག་ཆེན་པ། ས་སྐྱའི་ལམ་འབྲས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་། གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་གསུང་སྐབས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བར་གོ་བ་ཆགས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་ཐབས་གཏན་ནས་མེད།
མདོར་ན། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཚང་མས་དབུ་མའི་ལྟ་བར་ཡིད་གཟབ་ཀྱིས་སྦྱོང་དགོས་པ་ལས། དེ་དག་གི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་མི་ཤེས་པར། ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷཿ སརྦ་དྷརྨཱཿ སྭ་བྷཱ་ཝ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ། ཞེས་བརྗོད་དེ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར་སྔགས་ཆོག་བཏོན་ན་ཞབས་འདྲེན་དང་། ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཡིན། དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འདི་ལྟར་དུ་བསྐྱལ་ཡོད། ད་ཆ་ང་ཚོ་གཉིད་སད་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ལས། ང་ཚོས་སྔར་ནས་ད་བར་འདི་ལྟར་ཁུངས་བསྐྱལ་བ་ཡིན། ད་དུང་ཡང་ཁུངས་འདི་ལྟར་སྐྱེལ་གྱི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ན། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་དུ་ལྟག་ཆུ་ཆད་པའི་རྫིང་བུ་ལྟར་སྐམ་རྒྱུ་ལས་གནས་ཐབས་མེད། ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་ཙམ་མིན་པར་དུས་རབས་ཉེར་གཉིས་དང་ཉེར་གསུམ་པའི་ནང་དུའང་གནས་ཐུབ་ངེས་ཡིན།
རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་གནད་ལམ་ཀུན་ལ། །
ཞེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞུང་ལུགས་མཛད་ཡོད་ལ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གདམས་ངག་མང་པོ་ཞིག་ཡོངས་གྲགས་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་ནས་ཡོང་གིན་ཡོད། དཔེར་ན། གྲུབ་ཆེན་ས་ར་ཧ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་དོ་ཧ་གྲུབ་པ་སྡེ་བདུན་སོགས་ནི་རྩ་བ་ཡིན་པར་མ་ཟད། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྩ་རྒྱུད་དང་། བཤད་རྒྱུད་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་མང་པོ་ཞིག་བཀའ་སྩལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཡོངས་གྲགས་སུ་གསུངས་པ་ཞིག་མིན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ཡོངས་གྲགས་སུ་གསུངས་པ་ཞིག་མིན་སྟབས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཡོངས་གྲགས་སུ་ག་ལ་གསུངས། དེ་ནི་གདུལ་བྱ་ལས་དག་ཆེས་ཉུང་ཤས་ཀྱི་སྣང་ངོར་སྐབས་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་རྣམ་ཅན་གྱི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་སྐབས་རེ་ཆགས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་དོར་ནས་གསུངས་པ་སོགས་ནི། འཕགས་པ་ལྷའི་སྤྱོད་བསྡུས་ལས། དམན་པ་ལ་མོས་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ལ་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ། ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཅས་སྤྱོད་པ་གསུམ་གྱི་སྐོར་གསུངས་ཡོད།
དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ལས། བྱ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་འགའ་ཞིག་དགེ་སློང་གི་རྣམ་ཅན་དེ་གའི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ཡོད་ལ། དེ་མིན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཕལ་མོ་ཆེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རྣམ་པར་ཤར་ནས། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲུལ་པའམ་གདུལ་བྱ་ལས་དག་ཅིག་གི་ངོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་རང་གི་ངང་གིས་ཤར་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་སྐུ་ཞེས་པ་གཞན་དོན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ།།
དེས་ན་གདུལ་བྱ་གང་དུ་ཡོད་ས་དེར་དེའི་མོས་ངོ་དང་འཚམ་པའི་གཟུགས་སྐུ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཤར་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་ལས། གདུལ་བྱ་ཡོད་མིན་ལ་མ་བལྟོས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་སོགས་གཡས་གཡོན་དུ་སེར་རྡོག་རྡོག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། དེ་ནི་གདུལ་བྱ་གང་དང་གང་དུ་ཡོད་པའི་གནས་དེར་རང་ཉིད་རྒྱུད་སྨིན་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་ངང་གིས་ཤར་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན། གདུལ་བྱ་དེ་དང་དེ་རྒྱུད་སྨིན་ནས་སྐལ་ལྡན་དུ་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་ངང་གིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱུད་སྡེ་གསུངས་པ་དང་། དེས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་གྲོལ་བ་ཞིག་ཡིན།
དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཐོག་མའི་སློབ་དཔོན་དེ་ཉིད་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་ཤར་ནས་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་གདམས་པ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་བཞེས་གནང་བར་མ་ཟད། ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་ཆེས་རེ་ཟུང་ལ་གནང་བའི་ཐོག་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་གྱི་འགྲོ་ལུགས་འདི་ལྟར་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་དག་པའི་སྣང་བར་ཤར་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་སུའང་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་པ་སོགས་ནི་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གིན་ཡོད། དེས་ན་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་གཞི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་གང་འདུལ་གྱི་གཟུགས་སྐུའི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤར་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུའང་ཞལ་གཟིགས་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན།
དེའི་སྐོར་ངོས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད། ངོས་ཀྱི་ངོ་ཤེས་ཕྱི་རྒྱལ་བའི་ཨ་ནི་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་པཱ་ལིའི་གཞུང་དང་། ལེགས་སྦྱར་གྱི་གཞུང་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་གྲུབ་དོན་དེབ་ཅིག་ཀྱང་རིང་མིན་ཐོན་ངེས་ཡིན། ཁོང་གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཐའེ་ལན་ཌིའི་དགེ་སློང་རྟོགས་པ་མཐོན་པོར་ཕེབས་པ་ཞིག་ལ། ཉིན་ཞིག་དག་པའི་སྣང་བར་རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཁོར་དགྲ་བཅོམ་པས་བསྐོར་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་དངོས་སུ་ཤར་བ་བྱུང་འདུག །དེ་ཡང་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་བཞེད་སྲོལ་ནང་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་མཛད་རྗེས་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་འདོད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དགེ་སློང་རང་ཉིད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཉམས་མྱོང་དངོས་སུ་བྱུང་བར་བརྟེན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཞིག་ད་ལྟའང་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་འདུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཞིག་བྱུང་འདུག །
ཡང་དགེ་སློང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་ཞིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་མཆོད་མཇལ་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྨོན་ལམ་བསྐྱོན་པའི་སྐབས་སུ་བསྒྲོན་པའི་སྐུ་པར་ཞིག་འདུག་ལ། སྐུ་པར་དེའི་ནང་སྐུའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཙམ་གསལ་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་། སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་བཞིན་བཞུགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དབུའི་ཐོག་ཏུ་ཕོག་པ་ཞིག་ངོས་ནས་མཐོང་བྱུང་། དེ་དག་ནི་ལམ་སང་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
དེར་བརྟེན་གཞི་རྐང་ཞུ་རྒྱུ་ནི། རྒྱུད་སྡེ་རང་ཉིད་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་ལ། དེའི་ཐོག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན། གསང་འདུས་མི་བསྐྱོད་ལུགས་ཡོང་སའི་གཞི་རྩ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དེ་མིན་གྲུབ་ཆེན་མང་པོ་ཞིག་ནི་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གྲུབ་ཆེན་དེ་དག་གི་གསུང་མང་པོའི་ནང་བསྐྱེད་རྫོགས་སོགས། རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་བཞིན་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་བཞིན་ཡོད། བླ་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མཐོན་པོའི་མཚམས་སུ་སླེབས་ནས་བྱ་རྒྱུ་ནི་དོ་ཧ་སོགས་ཡིན། དོ་ཧ་ཞེས་པ་ནི་གླུའམ་མགུར་གྱི་དོན་ཡིན། དཔེར་ན། གྲུབ་པ་སྡེ་བདུན་ལ་ཆ་མཚོན་ན། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐབས་བློ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཡིད་བློ་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ཕྱེ་ནས་ཡིད་བློ་ཕྲ་མོའི་སྟེང་ནས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་གསུང་གིན་ཡོད།
གསང་སྔགས་གསར་མའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ནའང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་ས་སྐྱའི་རྒྱུད་གསུམ་གྱི་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་བ་མཐར་ཐུག་ནི་འོད་གསལ་གྱི་ཐོག་ནས་གསུང་གིན་ཡོད། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གོ་བ་མཐར་ཐུག་དེ་ཡང་འོད་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་གསུང་གིན་ཡོད། རྙིང་མའི་རྫོགས་ཆེན་པའི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་མཐཪ་ཐུག་ཀྱང་འོད་གསལ་གྱི་ཐོག་ནས་གསུང་གིན་ཡོད། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པར་མཚོན་ནའང་། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་དཔེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་དེ་དག་ཀྱང་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ཐོག་ནས་གསུང་གིན་ཡོད། དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྟོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པོ་གང་ཡང་མེད། གཙོ་བོ་ཡུལ་ཅན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློ་སྐྱེ་ཐབས་གཙོར་འདོན་གནང་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དབུ་སེམས་གང་རུང་གི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གིས་གསུངས་པ་ཞིག་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན།
རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཟབ་གནད་ལམ་ཀུན་ལ། །
ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེ་མིན་སྔར་ཇོ་བོ་རྗེ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱིས་གསང་སྔགས་ཞེས་པ་དེར་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་དག་གིས་འདུལ་བར་སྙིང་པོར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཁས་འཆེས་སྟེ་འདུལ་བ་ལ་ཅ་འབྱིད། འདུལ་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཁས་འཆེས་ནས་གསང་སྔགས་ལ་ཅ་འབྱིད་ཅེས། མདོར་ན། མདོ་སྔགས་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ལྟ་བུར་མཐོང་མཁན་གྱི་རིགས་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་སྦྱངས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱིའི་སྒྲོམ་གཞི་ལྟ་བུ་ལེགས་པར་བློ་ངོར་ཤར་ན། དེ་དག་གི་གནད་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་སྐབས། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྐབས་ནས་གསང་གསུམ་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞིའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པའི་ཐོག་ཏུ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན་དེར་བྲོ་བ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། འདི་ནི་དངོས་གནས་རེད་འདུག་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་ཤེས་ནས་དད་པ་རྙེད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད།
གཞན་ཡང་། པཱ་ལིའི་མདོའི་ནང་དུ་རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་སྟོད་ལ་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་སྦྱོར་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་ལམ་རིམ་བགྲོད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་གསུངས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་གི་རྣམ་གཞག་ཡིན་ན། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་ཡོང་ཐབས་གཏན་ནས་མེད། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་འགལ་འདུ་མི་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་མིན་རྒྱུ་འབྲས་ལ་འགལ་འདུ་སླེབས་འོང་། དེ་ཡང་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་མམ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་བར་དུ་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ནས་སྲིད་པ་མཐའ་མ་པ་དེས་རིམ་བཞིན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གྲངས་ཙམ་གྱི་རིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་པ་དེ་ཙམ་ལས་མེད་ན། རྒྱུ་འབྲས་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར། རྒྱུ་ཧ་ལས་པའི་སྟོབས་ཆེན་ཞིག་བསགས་པ་གནང་ནས་འབྲས་བུ་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་ལས་མེད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐོག་ནས་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱིན་ཡོད།
དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་གསུངས་པའི་གོ་བ་སླེབས་ན་བསམ་བློ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། གོ་བ་ཡང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ། བསམ་བློ་གུ་ཡངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ལྟའི་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཤིག་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པར་བརྟེན། དེའི་ཐོག་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་གཞི་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དང་། ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཡོང་གིན་འདུག། །།
༥༽ རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་ལུགས།
སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེ་བར་བསླབ་གསུམ་ལྡན་པའི་རྟེན། །
ལེགས་ཐོབ་བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་ལུང་རྟོགས་བསྟན། །
འཛིན་ཅིང་སྤེལ་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེ་རྣམས་དང་། །
མཚུངས་པར་བསྟན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཤོག །
ཅེས་པ་ལྟར། རབ་ལ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་ལྡན་སོགས་གསུམ་ལྡན་རིག་པ་འཛིན་པ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་སྤུས་དག་ཡོང་ངེས་ཡིན། དེའི་སྟེང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་ལེགས་པར་ཐོབ་ནས། བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པས་རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བ་ལ། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཐུབ་པར་ཤོག །ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ལ། ཚང་མས་དེ་བཞིན་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་པ་ཡིན། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལྟར་འགྲུབ་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོང་ཞུས་པཎ་གྲུབ་འདི་དག་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་འཆད་ཉན་བྱས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། ལྷ་རབ་བྱུང་ན་རྩ་བ་བློར་འཛིན་པ་དང་། འགྲེལ་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་བཤད་ཉན། དེ་རྗེས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང་། དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་རིགས་པའི་ཐོག་ནས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་འདི་དག་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན།
འདུས་སྡེ་ཀུན་ཏུ་ཐོས་བསམ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི། །བྱ་བས་དུས་འདའ།
ཞེས་པ་ནི། ལ་དྭགས་ཀྱི་དགོན་པ་རྣམས་ནི་མ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར། ལ་དྭགས་དང་། མོན་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས། གར་ཞ།།ཁུ་ནུ། འབྲུག་གི་དགོན་སྡེ་སོགས་མདོར་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ན་བཟའ་མནབས་ཤིང་། བཀའ་བསྟན་ནང་རྟེན་དུ་སྒྲིག་མཁན་གྱི་འདུས་སྡེ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་མངོན་པ་མཛོད་ལས[31]།
སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །
དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་དང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །
ཞེས་པའི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ནི། མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་མིན་པར་གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་ཡིན་ཅིང་། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱ་རྒྱུ་དེ་བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་འཛིན་པ་ལས། ལྷ་ཁང་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཞེངས་པས་མི་ཕན་ལ། དགེ་འདུན་འདུས་ཚོགས་ཆེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་མེད། མདོར་ན། བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་དགོས་པར་བརྟེན། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཇོ་ནང་དང་བཅས་པའི་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་འདུས་པའི་སྡེ་ཀུན་ཏུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ། བཤད་སྒྲུབ་འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བས་དུས་འདའ་བ་ཞིག་ཡོང་བར་ཤོག་ཅེས་སྨོན་པའོ།།
ལོག་འཚོ་ཡོངས་སྤངས་པའི། །
ཞེས་པ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ལོག་འཚོའི་དབང་དུ་སྔར་ཡང་འགྲོ་ཉེན་བྱུང་ཡོད་ལ། དེང་སྐབས་དེ་བས་འགྲོ་ཉེན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། ང་རང་ཚོའི་སྔར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལོག་འཚོའི་གཡའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་སྟེ། སྦྱིན་བདག་དད་པ་ཅན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་དང་། སྐུ་འགྱེད། མང་ཇ་སོགས་འབུལ་བ་རྣམས་བཞེས་ཏེ་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབས་པ་ལས། རང་གིས་ཆོས་རྣམ་དག་གི་ཉམས་ལེན་དེ་ཙམ་མེད་ཁར། བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ལོག་འཚོར་འགྲོ་ཉེན་ཡོད།
ཕྱིའི་རྣམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་དགེ་འདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་དང་ཆ་ལུགས་འཆང་ཞིང་། ནང་གི་སེམས་པ་ཁྱིམ་པའི་བསམ་བློ་རང་སོར་གནས་ནས་བསྡད་ན་ཞབས་འདྲེན་ཡིན་ལ། དེས་བསྟན་པར་ཕན་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་གནོད་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ན་ང་རང་ཚོ་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་པར་དུ་གཞན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་ཞབས་ཏོག་བསྒྲུབས་པ་དང་། སྐུ་འགྱེད་ཕུལ་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ། སྨོན་ལམ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
ལྷག་པར་སྒེར་པ་སོ་སོས་སྦྱིན་བདག་བཙལ་བ་དང་། སྐབས་རེར་གྲྭ་པ་གཅིག་གིས་སྦྱིན་བདག་ཁ་ཤས་བཙལ་ཏེ་སློབ་གཉེར་ལ་དོ་བརྩོན་མེད་པར་བསྡད་ན། ལོག་འཚོ་ཡིན་པས་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མེད། ལོག་འཚོས་དུས་འདའ་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་དང༌། བཤུ་གཞོག་དངོས་ཡིན་པས། འདུས་སྡེ་ཀུན་ཏུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཐོག་ནས་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བས་དུས་འདའ་བ་ཞིག་དང༌། འཚོ་བ་བསྟེན་སྟངས་དེ་ཡང་ལོག་འཚོས་མ་བསླད་པར་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་ཞིང་། འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་ནས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་པས་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟར་ཡིན།
དམ་པའི་མཁས་གྲུབ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་ཡིས། །
འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་རྟག་ཏུ་མཛེས་གྱུར་ཅིག །
ཅ༽ མཇུག་གི་བསྔོ་སྨོན།
དེ་མཐུས་མདོ་སྔགས་ཡོངས་རྫོགས་ས་ལམ་བགྲོད། །
དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བ་ཡི། །
གོ་འཕང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཐོབ་གྱུར་ནས། །
ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཤོག །
ཅེས་མཇུག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་བཏབ་ཅིང་། རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཞིག་དང༌། རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་དགོས་དོན་ནམ་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཡང་། ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐུ་བཞི་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་འགོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན། ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ཤོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན།། །།
འཕྲོས་རྣམས་ལྔ་པར་གཟིགས་པར་ཞུ།
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།
[1] གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག ༼སྡོམ་གསུམ།༽ ཤིང་པར་དཔེ་ཐུང་། ཤོག་གྲངས་ ༢༥ མདུན་ཕྲེང་ ༦
[2] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་བ་ ༡ ཚེས་ ༧ ཉིན་གནས་མཆོག་རྡོར་གདན་དུ་ནཱ་ལེནྡྲ་ཤིག་ཤའམ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྩལ་པའི་བཀའ་ཆོས་ལས་བཏུས།
[3] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༤༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥
[4] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། མངོན་པ། ༼ཀུ༽ དེབ་ཨང་ ༧༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤༢
[5] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༦
[6] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༦༠ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༨༦
[7] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼འ༽ དེབ་ཨང་ ༦༠ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༢༡
[8] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༤༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥
[9] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༤༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤
[10] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༤༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥
[11] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༦
[12] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༦
[13] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༣
[14] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ན༽ དེབ་ཨང་། ༦༠ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༩༤
[15] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼ཁ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༡༨
[16] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼ཁ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༢༢
[17] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཚད་མ། ༼ཅེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣
[18] ཁྲིད་ཡིག་ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༡ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༠༩
[19] བཀའ་འགྱུར་པར་མ་ཁག་གི་དཀར་ཆག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། དེབ་ཨང་ ༡༠༦ པ། ༢༠༠༩ ལོ། ཤོག་ ༧༥
[20] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼གི༽ དེབ་ཨང་ ༦༥ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༦༨༥
[21] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༦
[22] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༤༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥
[23] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༤༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤
[24] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼ཁ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༢༨༦
[25] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། སྐྱེས་རབས། ༼གེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༦ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༠༤
[26] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། སྐྱེས་རབས། ༼གེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༦ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༠༢
[27] རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་འདོན་ཆོག །དང་པོ། འཇིགས་མངོན། ༼ང༽ ཤོག་གྲངས་ ༢༡བ༡
[28] རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་འདོན་ཆོག །དང་པོ། བདེ་མངོན། ༼ག༽ ཤོག་གྲངས་ ༧ན༤
[29] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼འ༽ དེབ་ཨང་ ༦༠ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༩༠
[30] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཙ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣
[31] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། མངོན་པ། ༼ཀུ༽ དེབ་ཨང་ ༧༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༨
ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད། ཕྱོགས་སྒྲིག་པ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༣༠༧ ནས་ ༣༦༤ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།