༢༤༽ རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆུང་བའི་རྣམ་ཐར།

༢༤༽ རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆུང་བ།

 

དེ་ཡང་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པ་ནི། སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་ (1143-1217) གྱིས་མཛད་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་འབྲི་གུང་པ་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་ལས^[1]།

རྟེན་འབྲེལ་མངོན་གྱུར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི་པ། །

ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆུང་བར་གྲགས་པ་ནི།

འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ (1004/5-1064) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་རྗེས་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས^[2]། ཁོ་བོ་ཤར་ཕྱོགས་བྷཾ་ག་ལ་ནས་འོང༌། །ཕོ་བྲང་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ནས་འོང༌། །རྒྱལ་སྲིད་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ལོག་ནས་འོང༌། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་གནས་ཞུ་རུ་འོང༌། །ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་ན་ལེནྡྲ་རུ་ཕྱིན། །རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་དེ་ལ་སྐྱབས་གནས་ཞུས། །ཕ་དེས་ཁོ་བོ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བཏང༌། །ད་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། །ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏིའི་ཞལ་ནས་འདི་སྐད་གསུངས། །ཁོ་བོ་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་ཡང༌། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཆེས་འཇིགས་ནས། །རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས། །ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏིའི་སྤྱོད་པ་སྐྱོང་ནུས་སམ། །ཞེས་སོགས་བྱུང་བ་ལྟར། ཇོ་བོ་རྗེས་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་ན་ལེནྡྲ་རུ་ཕྱིན་ནས་དེར་བཞུགས་པའི་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པ་སྟེ། བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པར་གསུངས་པས་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པའང་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ།།

དེ་ལྟར་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པ་ནི། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ (1713-1793) གྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས^[3]། རྒྱལ་སྲས་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པའི་ཞབས། །ཞེས་བསྔགས་པ། རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པའམ་ཆུང་བ་ནི། བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་ལས^[4]།

ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་གྲགས་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་དང་། །བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་གསེར་གླིང་པ། །

ཐུན་མོང་མ་ཡིན་གདམས་པ་སྦྱིན་མཛད་པའི། །དྲིན་ཅན་བླ་མ་ལྔ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཞེས་ཇོ་བོ་རྗེས་ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་བླ་བརྒྱུད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་པ་ཆེན་པོ་ནི། སྔོན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལམ་ལ་གོམས་པའི་མཐུས་སྲིད་གསུམ་མེ་འབར་བའི་ཀློང་ལྟར་གཟིགས་ཏེ་འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་གང་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་ཞིག་ལ་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་མཛད་བཞེད་ནས་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆེ་བའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསན་ནས་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཛད་པས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས་པ་ན་སྙིང་ནས་རྣམ་གྲོལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་ཅིང་། ལྷག་པར་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ལ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་རྣམས་རྫོགས་པར་གནང་། ཇོ་བོ་རྗེས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་འབྲལ་མེད་དུ་བསྟེན་པར་མཛད་ཅིང་། བླ་མ་འདི་ཉིད་རང་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་བརྒྱ་སྟོང་དྲན་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྣམས་ཇི་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའི་མངོན་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། ཇོ་བོ་རྗེས་བླ་མ་འདི་ལ་གདམས་ངག་ཞུ་བའི་ཚེ་རེས་འགའ་མཎྜལ་ཕུལ་ཏེ་གསོལ་བ་ཇི་ཙམ་བཏབ་ཀྱང་གང་ཡང་གསུང་བར་མི་མཛད། རེས་འགའ་རི་ཆེན་པོའི་གཡང་ས་ཉམ་ང་བ་བགྲོད་པ་དང་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ཟམ་པའི་སྟེང་ལ་འགྲོ་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བའི་སྐབས་སུའང་གང་ཡང་མ་ཞུས་ཀྱང་ཞལ་ཕྱིར་བསྒྱུར་ཏེ་ཧེ་བྷ་ཏན་ཏ་པཎྜི་ཏ་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དམྱལ་བ་འདི་དང་འདི་ན་འདུག་གོ །ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་དཀར་ནག་གི་ལས་ཕྲ་མོའང་ནམ་ཡང་མི་བསླུ་བས་གཟབ་དགོས་པར་འདུག་གོ །ཞེས་གསུང་འབྱོན་པ་ཞིག་ཡོད་གསུང་། ཇོ་བོ་རྗེས་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆེ་བ་དང་། བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཆོས་གསན་ཅིང་། གཙོ་བོར་བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་པ་ལ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་མན་ངག་རྣམས་རྫོགས་པར་གསན། ཇོ་བོ་ལ་པཎྜི་ཏ་དང་གྲུབ་ཆེན་གྱི་བླ་མ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྟོན་པ་ལ་བླ་མ་འདི་ཉིད་བཟང་བར་བྱུང་སྟེ་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ཇོ་བོས་བླ་མ་ཤནྟི་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐོར་གསན་པའི་ཚེ་བརྒྱད་སྟོང་པ་འཆད་པ་ན། བརྒྱད་སྟོང་འགྲེལ་ཆེན་དུ་སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་ལྟར་དབུ་མའི་རིགས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་བྱུང་རེས་ཀྱིས་དགག་པ་མཛད་པ་ན། ཇོ་བོའི་ཐུགས་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་གསལ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་ཤེས་ཆེར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་གསུང་། བླ་མ་གསེར་གླིང་པ་ལམ་རིམ་འཆད་པའི་ཚེ་ལྟ་བའི་ཐད་དུ་གསེར་གླིང་པ་རང་ཉིད་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་པས་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་རང་སྟོན་པར་མཛད། ཇོ་བོ་ལ་ཡང་ཁྱོད་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་ངོ་མཚར་ཞེས་ཡང་ཡང་གསུང་། ཇོ་བོ་རྗེ་ལ་ནི་བླ་མ་གསེར་གླིང་པས་དེ་ལྟར་གསུངས་རེས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ལྟར་གྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་དེ་ཉིད་ལ་གསལ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ངེས་ཤེས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོད་གསུང་། ཇོ་བོ་རྗེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བདག་པོར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་བླ་མའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་སྐྱོན་རྟོག་མི་སྐྱེ་བར་མ་ཟད། ཅི་མཛད་ཐམས་ཅད་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བོགས་འདོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ལྷག་པར་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་དཀའ་གནད་མཐར་ཐུག་ཐ་སྙད་དུ་རྟེན་འབྲེལ་བསླུ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཚུལ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཡིན་པས་སུས་ཀྱང་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཉམས་ལེན་སྙིང་པོར་བྱ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆེ་བ་དང་། བླ་མ་ཨ་ཝ་དྷུ་ཏི་པ་གཉིས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཟང་པོ་འདི་དག་བསམས་ལ། དོན་མེད་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བོར་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་ལན་ཅིག་མཇལ་བའི་སྐབས་འདིར་ཤེས་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཅི་ཐེབས་ཤིག་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་པོ་འདི་གང་དུ་འཁྲུངས་པ་སོགས་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ཞིབ་མོར་འཁོད་པ་མ་མཐོང་བས་སླར་རྙེད་ན་འདིར་བསྣན་པར་བྱའོ། །རིགས་པའི་ཁུ་བྱུག་གཉིས་པ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བྱོན་པའོ།།  །།

 

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།

^[1] སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་གསུང་འབུམ། འབྲི་གུང་སྲོང་བཙན་དཔེ་མཛོད། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥

^[2] ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༩༣ ལོ། ཤོག་ ༡༩

^[3] ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར། ཐེ་ཝན་པར་མ། ༢༠༠༧ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༣༤

^[4] ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤའི་གསུང་འབུམ། སྟོད་ཆ། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༢ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༠

 

ཡོང་ཁུངས། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་བྱུང་རབས་སྲིད་ཞིའི་མཛེས་རྒྱན། སྨད་ཆ། རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༤༤༧ ནས་ ༤༥༡ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས།