དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།
༣༽ ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་གསུམ་པ་བཞི་པ་ལྔ་པ་གསུམ།
དེ་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་ (1367-1449) གྱིས་མཛད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དབུ་མའི་བླ་མ་བརྒྱུད་རིམ་ལ་བསྟོད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་མཛེས་ལས[1]།
འཇམ་དབྱངས་ཞལ་ལས་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་ཐོབ། །ངོ་མཚར་མཛད་པ་རྨད་བྱུང་དུ་མ་བསྟན། །
མཁས་པའི་མཁས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་རབ་བསྔགས་པ། །རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ངོ་མཚར་བའི་མཛད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དུ་མ་བསྟན་པ་ལས། མུ་སྟེགས་པའི་རྩོད་པ་བཟློག་པ་ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་གསུམ་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཡ་མཚན་ཅན་བརྟུལ་བ་བཞི་པ་དང་། སྤྲང་པོ་སློང་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་ལ་སོགས་ནང་པར་བཀོད་པ་ངོ་མཚར་གྱི་གཏམ་ལྔ་པ་ཡིན་པ་ནི། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་ (1504-1566) མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཟབ་རྒྱས་མཐའ་ཡས་པའི་སྙིང་པོ་ལས[2]།
བསོད་སྙོམས་ལྷུང་བཟེད་གང་གི་འབྲས་ཆན་ཡང་། །རྒྱ་ཆེན་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབས་ཏེ། །
སློང་དང་ཡ་མཚན་ཅན་རྣམས་ཚིམ་མཛད་ནས། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ལམ་ལ་བཀོད་དེར་འདུད། །
ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ཀརྨ་མཁན་པོས་ (1835-1913) མཛད་པའི་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་ལྷའི་རྣམ་ཐར་ཚིགས་བཅད་མའི་འགྲེལ་ཆུང་གཡས་འཁྱིལ་སྐྱེ་བ་ལྔ་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས[3]། སློབ་དཔོན་གྱིས་བསོད་སྙོམས་མཛད་པའི་འབྲས་ཆན་ལྷུང་བཟེད་གང་། རྒྱ་ཆེན་ཟད་མི་ཤེས་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིན་བརླབས་ཏེ། སློང་མོ་བ་སྟེ་སྤྲང་པོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་དང་། ཡ་མཚན་ཅན་ཏེ་མུ་སྟེགས་རྟག་ཆད་འཛིན་པ་ཡུལ་ངན་བྱུང་བས་བྲུ་བས་ཉན་ཏེ་སུས་ཟན་སྟེར་ནུས་པ། དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམ་བཅས་ཤིང་ཁས་བླངས་པ་དེ་རྣམས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསོད་སྙོམས་ལྷུང་བཟེད་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་མཛད་དེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ (1713-1793) གྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས[4]། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པས་གཟིགས་པ་ན། རྩོད་པས་རྒྱུད་འཁྲུགས་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་གི་དོན་བྱ་དགོས་པར་གཟིགས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ཏེ་རྩོད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཞིག་གི་འཐབ་ཟླ་མཛད་པས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འདུམས་པར་གྱུར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་བཀོད་དོ།།
དེ་ནས་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱ་དགོས་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ན་ལྟ་བ་ངན་པའི་གཡང་སར་ལྷུང་བ་མང་པོ་ཞིག་འདུལ་དགོས་པར་གཟིགས་ནས་ཡུལ་མ་ག་དྷའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན། ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལོག་པ་འཛིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་གནས་པ་དེ་དག་གི་འཁོར་དུ་བཞུགས་ནས་དེ་རྣམས་མགུ་བར་མཛད་དོ།།
དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལོག་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐུས་དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བུ་ཡུག་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་བཟའ་བཏུང་ཆད་དེ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ནས་སུ་སློང་ནུས་པ་དཔོན་དུ་བསྐོ་ཞིང་བསྐོ་བ་ཉན་པར་བྱས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་འབྲས་ཆན་ལྷུང་བཟེད་གང་བླངས་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་མཛད་དེ་སྔར་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་དེ་རྣམས་སུན་ཕྱུང་སྟེ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཙུད་དོ།།
དེ་ནས་ཡང་སེམས་ཅན་སུ་ཞིག་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ན། མུ་གེས་ཉམ་ཐག་པའི་འགྲོ་བ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་གདགས་དགོས་པར་གཟིགས་ནས་མུ་གེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་སྤྲང་པོ་སྟོང་ཙམ་ཞིག་བྲུ་བ་ཚ་བས་ཉེན་ཏེ་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པ་ན། རྒྱལ་སྲས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིས་འཚོ་བ་སྦྱར་ཞིང་ཆོས་བསྟན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཏམ་གཞན་ལས་བརྒྱུད་པ་བོད་ཀྱི་ཤ་ལུ་པཎྜི་ཏས་བྲིས་པ་ལས་[5]ཀྱང་། དེ་ནས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྩོད་པ་བཟློག་པ་དང་། ཡ་མཚན་ཅན་ཞེས་པ་ངོ་ཚ་བའི་གནས་བརྟན་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་མུ་སྟེགས་པ་མང་པོའི་ནང་དང་། སྤྲང་པོ་སྟོང་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཞག་མང་པོར་ཡུལ་ངན་བྱུང་བས་དེ་དག་བྲུ་བས་ཉེན་ཏེ་སུ་ཟས་སྟེར་ནུས་པ་དེ་དཔོན་དུ་བསྐོ་བར་བྱས་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་འབྲས་ཆན་ལྷུང་བཟེད་རེ་བླངས་པས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་བཀོད་པ་ནི་ངོ་མཚར་གྱི་གཏམ་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།། །།
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།
[1] རོང་སྟོན་ཤཱཀྱ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་ཐོར་བུ། ༼ཁ༽ དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༤བ༤
[2] དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད། དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༡ན༣
[3] ཀརྨའི་མཁན་པོའི་གསུང་འབུམ། ༼ང༽ འཕྲུལ་དཔར་དཔེ་རིང་། ཤོག་ ༡ན༣ ནས་ ༧ན༦ བར།
[4] ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར། ཐེ་ཝན་པར་མ། ༢༠༠༧ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༣༩
[5] དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད། དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༣བ༧
ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་ཐར་འཛམ་གླིང་མཛེས་རྒྱན། ༼ག༽ རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༧༡ ནས་ ༧༤ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས།