ཆ༽ ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ།

ཆ༽ ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ།

༡༽ རྒྱལ་བའི་བསྟན་པར་ཐུགས་བསྐྱེད་མཛད་ཚུལ།

 

ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ (1713-1793) གྱིས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས^[1]། ཟབ་མོའི་དོན་གཟིགས་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །ཞེས་བསྔགས་པ། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་མུ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐུགས་བསྐྱེད། བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་མང་པོར་ཚོགས་གཉིས་བར་མ་ཆད་དུ་བསགས།

འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བར་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པའི་དོན་མཛད་བཞིན་པ་ལས། ཞིང་འདིར་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་སླད་དུ་བསམ་བཞིན་དུ་བྱོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཡང་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞིང་འདིར་བྱོན་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏེ། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞིང་འདིར་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་འབྱོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་བསྟན་པ་ཉམས་དམས་པར་གྱུར་པ་ན། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་བྱོན་ནས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ནི། སྔོན་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་སྤྲིན་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་མུ་མེད་པ་འདས་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་ཀླུ་ཞེས་བྱ་བར་འཁྲུངས་པའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུ་རིགས་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཇལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུ་རིགས་སྒྲོན་མ་ལ་མཆོད་པའི་དངོས་པོ་ཚད་མེད་པས་མཆོད་ཅིང་། རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་སྦར་བ་གང་གཏོར་ཏེ་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ཅིང་། ལྷག་པར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ནུབ་པ་ལ་ཐུག་པའི་ཚེ། བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གི་སྲོག་ཀྱང་འདོར་བར་གྱུར་ཅིག །ཅེས་ཞིང་འདིར་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་དམ་བཅའ་མཛད་དོ།།

 

༢༽ མདོ་རྒྱུད་ལས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་ཚུལ།

དེ་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར་ཞིང་འདིར་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བྱོན་པའི་ཚེ་ལི་ཙཱ་བྱི་གཞོན་ནུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འཁྲུངས་པ་ན། ཐུབ་པའི་དབང་པོས་འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ་གཞོན་ནུ་དེའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་བསྔགས་ཤིང་། རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཏུ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་ལུང་བསྟན། ལངྐར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་།

ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་དའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །

དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །

ང་ཡི་ཐེག་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། །

རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ། །བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོ་འོ། །

ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས།

དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ང་འདས་ནས། །ལོ་ནི་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན། །

དགེ་སློང་ཀླུ་ཞེས་དེ་འབོད་འབྱུང་། །བསྟན་པ་ལ་ནི་དད་ཅིང་ཕན། །

རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཐོབ་པ། །ལོ་ནི་དྲུག་བརྒྱ་དག་ཏུ་འཚོ། །

རིག་པ་རྨ་བྱ་ཆེན་མོ་ནི། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེས་ཀྱང་འགྲུབ། །

བསྟན་བཅོས་སྣ་ཚོགས་དོན་དང་ནི། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དོན་དེ་རིག །

གང་ཚེ་ལུས་དེ་བོར་བ་ན། །བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །

དེ་ནི་མཐར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་ཐོབ། །

ཅེས་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་ལས་ལི་ཙཱ་བྱི་གཞོན་ནུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བསྔགས་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་སྤྲིན་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པའི་མདོ་འཇུག་འགྲེལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ། ལི་ཙཱ་བྱི་གཞོན་ནུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ལོན་པ་ན་ཀླུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ནས་ངའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། མཐར་རབ་ཏུ་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཞིང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས།

རྔ་བོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ལི་ཙཱ་བྱི་གཞོན་ནུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ན་དགའ་བ་འདི་སྟོན་པ་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལ་བསྟན་པ་ཉམས་པའི་ཚེ། སྟོན་པའི་མཚན་འཆང་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ནས་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་འོག་ཏུ་འདས་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་ལུང་བསྟན་ཅིང་། སྔར་སྨོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་གྱི། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུང་བསྟན་པའི་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གསུང་རབ་བརྒྱ་ཕྲག་ཙམ་ཡོད་ཅེས་འཕགས་ཡུལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གཏམ་དུ་གྲགས་སོ།།

 

༣༽ མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་དུས་ཇི་ཙམ་ལ་བྱོན་པ།

དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དུས་ཇི་ཙམ་ལ་བྱོན་པ་ནི་རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ཚད་མར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས། སྟོན་པ་འདས་ནས་བསྟན་པ་སུས་འཛིན་ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་སློང་འོད་སྲུངས་དང་ཁྱོད་གཉིས་ཀྱི་ལོ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཙམ་དུ་ངའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར། རྒྱལ་བསྟན་རིམ་གྱིས་ཉམས་དམས་ཤིང་། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་མིང་ཙམ་ཡང་ནུབ་པ་ལ་ཕྱོགས་པ། རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ལོན་པ་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞིང་འདིར་བྱོན་ནོ།།

 

༤༽ སྐུ་འཁྲུངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཚུལ།

འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གང་དུ་འཁྲུངས་པའི་ཡུལ་ནི། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་བཻ་དརྦྷའི་ཡུལ་ཏེ་ཡུལ་དེར་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བུ་མེད་པ་ན། རྨི་ལམ་དུ་བྲམ་ཟེ་བརྒྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་དྲངས་ན་བུ་རྙེད་པའི་ལུང་བསྟན་བྱུང་བར་དེ་ལྟར་བྱས་པས། བུ་གཅིག་བཙས་ཏེ་མཚན་མཁན་ལ་བསྟན་པས། མཚན་བཟང་མོད་ཀྱི་ཞག་བདུན་གྱི་ཚེ་ལས་མེད་ཟེར་བར། ཐབས་ཅི་ཡོད་དྲིས་པས། བྲམ་ཟེ་བརྒྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་དྲངས་ན་ཟླ་བ་བདུན་དང་། དགེ་སློང་བརྒྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་དྲངས་ན་ལོ་བདུན་འཚོ། དེ་ནས་ཐབས་མེད་ཟེར་བས། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་ལོ་བདུན་དུ་ཉེ་བ་ན། བུའི་རོ་མཐོང་བ་ཕ་མས་མ་བཟོད་པས། གཡོག་དང་བཅས་པ་འཁྱམ་དུ་བཏང་ངོ་། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སོང་སྟེ་ཁ་སརྤཱ་ཎིའི་ཞལ་བལྟས་ཏེ། རིམ་གྱིས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ས་ར་ཧའི་སྒོ་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། སྙན་དངགས་ཀྱི་རིག་བྱེད་དག་སྟོན་པ་ན་བྲལ་ཟེ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་སྲས་གཞོན་ནུ་དེ་ནང་དུ་ཁྲིད་ནས་འདིར་འོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་དྲིས། ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པས། རབ་ཏུ་འབྱུང་ནུས་ན་ཐབས་ཡོད་གསུངས་པས། ཕྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཁས་བླངས་ཏེ། ཚེ་དཔག་མེད་འཆི་བདག་འཇོམས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ནས་གཟུངས་འདོན་དུ་བཅུག །ཁྱད་པར་ལོ་བདུན་པའི་ནུབ་མོ་མཚན་ཐོག་ཐག་བཏོན་པས། འཆི་བདག་གི་ཆད་པ་ལས་གྲོལ། ལོ་བརྒྱད་ལོན་པ་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་རྣམས་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས་སོ། །ཕྱིས་ཕ་མ་དང་མཇལ་ཞིང་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་ཞུས་པས། རྒྱུད་དང་སྙན་རྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་མ་ལུས་པ་གནང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ལ་མཁན་པོ་ཞུས་ཏེ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དེ། མཚན་དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཞེས་གྲགས་སོ།།

དེ་ལྟར་ནཱ་ལནྡྲར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་བཤད་སྲོལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་གསན་ཞིང་། གཙོ་བོར་ནི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་པས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ལྷའི་བུའི་ཚུལ་བཟུང་བ་བྱང་སེམས་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་ལ་མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་གསན་ཏེ། སྟོན་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ཞིང་འདིར་བྱོན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པའི་གསང་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ལ་ཆུད་པར་མཛད་དོ།།

 

༥༽ ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་ཚུལ།

1) ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་དང་པོ།

དེ་ཡང་སྟག་བྲག་པཎྜི་ཏ་ངག་དབང་གསུང་རབ་མཐུ་སྟོབས་ (1874-1952) མཆོག་གིས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་སྦྱར་རྒྱུ་ལས^[2]།

ཐུབ་པའི་བསྟན་ལ་ཐུབ་དབང་གཉིས་པ་ལྟར། །ཟླ་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་ལན་གསུམ་བསྒྲགས། །

སྨྲ་ངན་དྲུང་འབྱིན་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པའི། །ཐེག་ཆེན་བསྟན་པའི་སྲོལ་འཛིན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས། །

ཞེས་བསྔགས་པ་ལྟར། དེའི་ཚེ་མུ་གེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས་ནཱ་ལནྡྲའི་དགེ་འདུན་རྣམས་འཚོ་བས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་ན་གནས་བརྟན་སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཞལ་ཏ་བ་མཛད་ནས་དགེ་འདུན་རྣམས་སྐྱོང་དགོས་པར་བསྐུལ་བ་ན། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཛད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་གླིང་བར་ནས་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་བཞེས་ནས་ཟངས་མང་པོ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་མུ་གེ་མེད་པའི་ས་ནས་འབྲས་དང་ནས་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དྲངས་ཏེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དགེ་འདུན་རྣམས་འཚོ་བས་ཕོངས་པ་མེད་པར་མཛད།

དེ་ནས་བསླབ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་སྤྱོད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སའི་སྟེང་ཁྱབ་སྟེ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པའི་ནང་མཛོད་འདུལ་བ་ཆེས་ཆེར་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་ནས་བསླབ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་སྤྱོད་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གནས་ནས་ཕྱུང་། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཅིང་། ལྷག་པར་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲགས་ཏེ་སྔོན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་ཝཱ་ར་ཎཱ་སཱིར་བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་དང་མཚུངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཛད་པས། མཛད་པ་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་པའི་ནང་ནས་དང་པོ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཉམས་པ་གསོས་ཏེ་འདུལ་བའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲགས་པ་ཞེས་གཏམ་དུ་གྲགས་སོ།།

 

2) ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གཉིས་པ།

དེའི་ཚེ་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དགེ་སློང་བདེ་བྱེད་ཅེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སུན་འབྱིན་པའི་བསྟན་བཅོས་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམས་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་ཀ་སུན་འབྱིན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ན། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་ལྟ་བ་ལོག་པ་དེ་རྣམས་བསུན་ཕྱུང་། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་བྱིས་པ་གཉིས་ཆོས་ཉན་དུ་འོངས་པའི་དྲི་ཞིམ་པོས་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སོང་བ་དང་དྲི་ཞིམ་པོ་དེ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་པས་དེ་དག་ན་རེ་ངེད་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇོག་པོའི་བུ་ཡིན། མི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཙན་དན་གོར་ཤིརྵའི་བསྲུང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཟེར་རོ། །ཙན་དན་དེ་བླང་དུ་ཡོད་དམ་དྲིས་པས། ཡབ་ལ་འདྲི་ཡིས་ཟེར་ནས་དྲིས་པས། སློབ་དཔོན་ཀླུའི་ཡུལ་དུ་འབྱོན་ན་འབུལ་ཟེར་བ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀླུའི་ཡུལ་དུ་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་གདན་དྲང་བ་སོགས་དགོས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཉེ་བར་གཟིགས་ནས་འབྱོན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་ཀླུའི་ཡུལ་དུ་བྱོན། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇོག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་རྒྱལ་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླུ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པས་མཆོད་པའི་དངོས་པོ་ཚད་མེད་པས་མཆོད་དེ་ཆོས་སྟོན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ཆོས་བསྟན། ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་བཞུགས་པར་ཞུས་པས། ང་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་བཞེངས་པའི་འདམ་ཚོལ་བ་དང་འབུམ་གདན་འདྲེན་དུ་འོངས་ཀྱི་བསྡད་མི་ཁོམ་ཕྱིས་འོང་སྲིད་གསུངས་ཏེ། ཀླུའི་འདམ་མང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དང་། གཟུངས་མང་པོ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བྱོན། དེའི་ཚེ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་སླར་ཡང་ཀླུའི་ཡུལ་དུ་ངེས་པར་འབྱོན་དགོས་ཞེས་གཏའ་མ་ལྟ་བུར་འབུམ་གྱི་གཤམ་ནས་བག་ཙམ་མ་བསྐུར་ཞེས་གྲགས་ཏེ་ཀླུ་ཡུལ་ནས་སྤྱན་དྲངས་པའི་ཡུམ་རྒྱས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ངུའི་ལེའུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་རྣམས་མ་བྱུང་བས་བརྒྱད་སྟོང་པའི་གཤམ་གྱི་ལེའུ་གཉིས་པོ་དེ་ཡུམ་རྒྱས་པའི་གཤམ་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལེའུ་གཉིས་པོ་དེ་ཡུམ་རྒྱས་བསྡུས་ལ་ཁྱད་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀླུ་ཡུལ་ནས་བཞེས་པའི་འདམ་དེས་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས། ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་པས། དེ་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཏུ་མཚན་ཆགས། དེ་ནས་ལི་ཁ་ར་ཤིང་འཕེལ་དུ་ཕེབས། གསེར་འགྱུར་མཛད་དེ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ནས། བྲམ་ཟེ་རྒན་པོ་བཟའ་མི་གཉིས་ལ་གསེར་མང་པོ་གནང་བས་དད་དེ། རྒན་པོས་ཉེ་གནས་བྱས་ཆོས་མཉན་ཏེ་ཤི་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་ཏོ།།

གཞན་ཡང་ལྷ་ཁང་མང་པོ་བཞེངས་ཤིང་། དྲིལ་བུ་ལྟ་བུའི་བྲག་གསེར་དུ་བསྒྱུར་བར་རྩོམ་པའི་ཚེ་སྒྲོལ་མའི་སྤྲུལ་པ་རྒན་མོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་གིས། དེ་བས་མཆོག་བསྒྲུབས་ན་དོན་ཆེ་བས་དཔལ་གྱི་རི་ལ་སྒྲུབ་པ་གྱིས་ཤིག་གསུངས་ཏེ། དེར་སྒྲོལ་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱང་མཛད་དོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་གིས་གཙོས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་མང་དུ་བརྩིགས། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་མཆོད་གཞི་མང་དུ་གཙུགས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་འདུས་པ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྩལ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས།

ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་ཁོ་བོས་རྙེད། །

སུ་ལ་བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་ནུས་པས། །མི་སྨྲ་ནགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་གནས་པར་བྱ། །

ཞེས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་འཁྲུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་སྲིད་མཐའ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་དང་། ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྲག་སྟེ་སྤོང་བ་དང་། འགའ་ཞིག་ནི་མོས་བློ་བྱེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་དོན་གཏན་ནས་མེད་པའི་དོན་དུ་བཟུང་སྟེ། ཆད་མཐར་ལྷུང་ནས་ཕུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་ན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་གིའང་ལམ་བགྲོད་པའི་ཐབས་མེད་པར་གཟིགས་ནས་ཐུགས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རང་དབང་མེད་པར་བསྐུལ་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་དཀར་ནག་གི་ལས་འབྲས་ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དབུ་མའི་ལམ་བཟང་པོ་རྒྱ་ཆེར་བསྒྲགས་ཏེ། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །ཞེས་སོགས་དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་། དེའི་ཡན་ལག་གི་རིགས་ཚོགས་རྣམས་མཛད་དེ། སྔོན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་བཀའ་སྩལ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་བསྒྲགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་བསྒྲགས་པའི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པ་གཉིས་པ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གཏམ་དུ་གྲགས་སོ།།

 

3) ཆོས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་གསུམ་པ།

དེ་ནས་གདུལ་བྱ་མང་པོ་ཞིག་གི་དོན་ལ་དགོངས་ཏེ་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་འབྱོན་པར་བཞེད་ནས་བྱོན་པའི་ལམ་ཁར་བྱིས་པ་ཛེ་ཏ་ཀའི་ལག་རིས་ལས་རྒྱལ་པོར་ལུང་བསྟན་ནས་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་ཕེབས། དེར་ན་བཟའ་ཤིང་ལ་བཀལ་ནས་ཁྲུས་མཛད་པས། དེ་གཞན་གྱིས་ཁྱེར་བ་ལ་ང་ཡི་ཡིན་གསུངས་པས་ང་བདག་ཅན་ཟེར། དེ་ནས་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་ནས། ཚུར་ཕེབས་ཚེ་སྔར་རྒྱལ་པོར་ལུང་བསྟན་པའི་བྱིས་པ་དེ་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོའི་མཆོད་གནས་སུ་ལོ་གསུམ་བཞུགས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་མཛད། དེ་ནས་རྗེ་བཙུན་མ་སྒྲོལ་མས་བསྐུལ་བ་ལྟར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་ལ་བྱོན་ཏེ་གཅོ་བོར་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་མཛད་ཅིང་། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཨཱརྱ་དེ་ཝ་དང་། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་འཛིན་ཆེན་པོ་མང་པོས་གཙོས་མི་དང་མི་མིན་གྱི་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྩལ་ཏེ་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་སླར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པར་མཛད། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ནམ་ཡང་མི་ནུབ་པར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་རྡོའི་དྲ་མིག་གི་ར་བ་དང་། མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ལ་མཆོད་གཞི་མང་པོ་བཙུགས། ནག་པོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ལ་འཕྲིན་ལས་བཅོལ། ཙཎྜི་ཀ་དང་ནོར་རྒྱུན་མ་ལ་སོགས་པ་ནོར་ལྷ་མང་པོ་ལ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན་དང་བཅས་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་བསྐོས་ཏེ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་སྒོ་ཀུན་ནས་འཕེལ་བར་མཛད། སྐུ་ཚེའི་སྨད་ལ་གཙོ་ཆེར། ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་ལ་བཞུགས་ཤིང་། རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་སླར་བྱོན་པ་ལྟར་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར། ལྷག་པར་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་སོགས་མཛད་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་བསྒྲགས་ཏེ་སྔོན་རྒྱལ་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་མཐུན་པར་གདུལ་བྱ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཁྲིད་པར་མཛད་ཅིང་། རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་རྣམས་སུས་ཀྱང་དོན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ཐུབ་པར་ངེས་པ་བརྟན་པོར་མཛད་དོ།།

 

༦༽ ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས།

ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་མཛད་པ་ནི། འདི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྙིང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་དྲངས་ཏེ་སྟོན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པ་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད། ལམ་གྱི་རིམ་པའི་གནད་མཐའ་དག་རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་སྦྱར་ཏེ་སྟོན་པ་ལ། ས་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་འགྲེལ་དང་། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་གྱི་དོན་དམ་པའི་བསྟོད་པ་སོགས་བསྟོད་ཚོགས་དང་། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་མདོར་བྱས་པ། སྒྲུབ་ཐབས་མདོ་དང་བསྲེས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ། རྫོགས་རིམ་རིམ་པ་ལྔ་པ། དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ། ཞིབ་མོ་རྣམ་འཐག །སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ། རྩོད་པ་བཟློག་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། བཤེས་པའི་སྤྲིང་ཡིག །ཤེས་རབ་བརྒྱ་པ། སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་པ། སྦོམ་པོའི་ལྟུང་བ་བརྒྱད་པ། འཕགས་པ་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་བཤད་སྦྱར། རྨི་ལམ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཏམ། སྦྱིན་པའི་གཏམ། སྲིད་པ་ལས་འདས་པའི་གཏམ། སྦྱོར་བ་བརྒྱ་པ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་རབ་སྡོང་བུ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སྐྱེ་བོ་སོ་ཐིགས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་དང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ནས་གསུངས་པའི་ལྷ་མང་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་སོགས་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་མཛད་དོ།།

 

༧༽ རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི་བུ་ལ་དབུ་སྦྱིན་ཚུལ།

དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་ན། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དཔུང་དང་བཅས་པས་ཕྲག་དོག་གིས་མ་བཟོད་པར་ཡོད་པ་ལ། ཐབས་གཞན་མ་རྙེད་པར། རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི་བཙུན་མོའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ཕྱིར་བཙས་པས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ནུས་ལྡན་དུ་གྲགས་པ་ལ། མས་གོས་སྲུབས་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཞིག་བྱིན་པས། བུ་ན་རེ། འདི་ད་ལྟ་སྦོས་ལ་ང་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བ་ན་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བར། མས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཚེ་མཉམ་པའི་བཅུད་ལེན་བསྒྲུབས་པས་སློབ་དཔོན་མ་གྲོངས་བར་དུ་མི་འཆི་བས། ཁྱོད་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བ་མི་ཡོང་ཟེར་བས། བུ་མྱ་ངན་སྐྱེས་ཏེ་ངུས་པ་དང་། མ་ན་རེ། ངུ་མི་དགོས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་གནས་པས། དབུ་བསླངས་ན་སྟེར་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེར་ཡབ་ཀྱང་འགུམ་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཟེར། དེ་ནས་རྒྱལ་བུས་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་དབུ་བསླངས་པས། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ་སྔོན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དབུ་སྦྱིན་པར་བཏང་བ་སོགས་བྱ་དཀའ་བའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཛད་པ་དེ་ལྟར་དུ་ངས་ཀྱང་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་བསྐྱང་བ་དང་། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་སྤ་བཀོང་བར་བྱ་བ་དང་། ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་དབུ་སྟེར་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས། རལ་གྲིས་དབུ་བཅད་ཀྱང་མ་ཆོད་པར། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་ནས། ངས་སྔོན་འཇག་མ་ཞིག་བཅད་པའི་ཞར་ལ་འབུ་གཅིག་གི་སྐེ་བཅད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་རྩྭ་ཀུ་ཤས་ཆོད་ཅིག་གསུངས་ནས་བཅད་པས་ཆོད། དེའི་ཁྲག་འོ་མར་བྱུང་ཞིང་དབུ་དེའི་ཞལ་ནས།

ང་ནི་འདི་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་འགྲོ། །ཕྱི་ནས་ལུས་འདི་ལ་ནི་འཇུག་པར་གྱུར། །

ཅེས་པའི་ཚིག་བྱུང་བར་གྲགས། དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་དེས་དབུ་སླར་འབྱར་གྱིས་དོགས་ནས་དཔག་ཚད་ཙམ་དུ་དོར་བ་སློབ་དཔོན་བཅུད་ལེན་གྲུབ་པས་སྐུ་ལུས་དང་དབུ་རྡོ་རུ་གྱུར་ཅིང་། སླར་རིམ་གྱིས་དབུ་དང་སྐུ་ལུས་གཉིས་ཀ་མ་ཉམས་པར་ལོ་རེ་བཞིན་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་སོང་ནས་མཐར་དབུ་དང་སྐུ་ལུས་འབྱར་ནས་སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཞལ་བཞུགས་དུས་ལྟར་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པར་གསུངས་སོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ནི་སྔོན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གཤེགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། དབུ་སྦྱིན་པར་གཏོང་བ་ལ་ཡ་ང་བ་མེད་པར་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་གཏོང་བར་མཛད་པ་ནི་ས་ཐོབ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས།

ཇི་ལྟར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་སྒྲ་ཐོས་བསམས་ལས། །རྒྱལ་སྲས་བདེ་འབྱུང་དེ་ལྟར་ཐུབ་རྣམས་ལ། །

ཞི་བར་ཞུགས་པས་བདེ་བ་བྱེད་མིན་ན། །ཐམས་ཅད་བཏང་བས་ལྟ་ཞིག་སྨོས་ཅི་དགོས། །

ཞེས་ས་ཐོབ་ནས་དབུ་སྦྱིན་པར་གཏོང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཟད། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།

 

༨༽ ཀླུ་སྒྲུབ་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་ཚུལ།

འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནི་ས་ཐོབ་པར་རྒྱལ་བས་མདོ་སྡེ་ནས་གསལ་བར་གསུངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་དཔལ་གྱི་རི་ལ་ལོ་ཉིས་བརྒྱའི་བར་དུ་སྒྲུབ་པ་མཛད་ནས་ས་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་དེ་ས་བདུན་པ་ཐོབ་པར་གྲགས་ཤིང་། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱར་སྤྲུལ་པའི་བཀོད་པ་བརྒྱ་སྟོན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ལ་སྐུའི་བཀོད་པ་བརྒྱས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་མཉན་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཐོབ་ཅིང་། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བར་གསུངས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཅིང་། ཐུན་མོང་མིན་པར་ནི་སྒྲོན་གསལ་ལས་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྗེས་སུ་བརྙེས་ནས་སོ་སོར་རང་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྟན་ནས། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལས་འདས་ཤིང་། མུ་སྟེགས་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ལས་འདས་ནས། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ། སྐུ་ལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་བརྙེས་ནས་བདེ་བ་ཅན་དུ་གཤེགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་བཞུགས་སོ། །ཞེས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྐུ་ཚེ་དེ་ལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་བརྙེས་པར་གསུངས་སོ།།

དབྱངས་ཅན་དགའ་བློའི་ (1740-1827) ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྐལ་བཟང་མགུན་རྒྱན་ལས^[3]། དེ་ཡང་ལང་གཤེགས་དང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད་ལས་སློབ་དཔོན་འདི་ས་དང་པོར་བར་བཤད། རྔ་བོ་ཆེ་ལས་ས་བདུན་པ་བར་གསུང་། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་སྐུ་ཚེ་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སྒྲོན་གསལ་ལས་བཤད། མདོ་སྡེ་སྤྲིན་ཆེན་པོ་དང་རྔ་བོ་ཆེ་ལས་མ་འོངས་པ་ན་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པ་རྣམས་མི་འགལ་ཏེ། ས་བདུན་པ་བར་གསུངས་པ་གནས་ཚོད་ཡིན་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་ལ། ས་དང་པོ་བར་བཤད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ཚོད་དང་། སྐུ་ཚེ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྔགས་ལུགས་དང་། མ་འོངས་པ་ན་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚུལ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།

 

༩༽ རྗེས་འཇུག་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ།

དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་དྲང་ངེས་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་འཁྲུལ་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལམ་སྲོལ་དེ་ཉིད་འཛིན་ཅིང་སྤེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐུགས་སྲས་བསྟན་འཛིན་དམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་བྱོན་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཐུགས་སྲས་བཞི། ཉེ་བའི་ཐུགས་སྲས་གསུམ་སྟེ་བདུན་དུ་གྲགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་བཞི་ནི། འཇམ་དཔལ་ཞལ་མཐོང་ཤཱཀྱ་མི་ཏྲ། སྒྲོལ་མའི་ཞལ་མཐོང་ནཱ་ག་བོ་ངྷི། ས་བརྒྱད་ནོན་པ་ཨཱརྱ་དེ་ཝ། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞལ་མཐོང་མ་ཏངྐི་པ་བཞིའོ། །ཉེ་བའི་ཐུགས་སྲས་གསུམ་ནི། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། ལེགས་ལྡན་འབྱེད། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་གསུམ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་གསལ་ལ། པདྨ་བཀའ་ཐང་ལས^[4]། དེ་སྲས་ཨཱརྱ་དེ་བ་དང༔ ཟླ་གྲགས་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་དང༔ ཀླུ་ཡི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པས༔ ས་ཐོབ་བདེན་མཐོང་ལུང་བསྟན་ནས༔ བྱང་སེམས་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་མཛད༔ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།  །།

 

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།

^[1]  ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་ ༡༩༥

^[2]  ངག་དབང་གསུང་རབ་མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ༼༢༽༼ན༽ དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༩ན༢

^[3]  དབྱངས་ཅན་དགའ་བློའི་གསུང་འབུམ། ༼༡༽ ཀན་སུའི་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་ ༣༤༩

^[4]  བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༠༢

 

ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་ཐར་འཛམ་གླིང་མཛེས་རྒྱན། ༼ཀ༽ རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༥༥༧ ནས་ ༥༧༥ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས།