ཐ༽ དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་ཚར་བཅད་ཚུལ།

ཐ༽ སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་ཚར་བཅད་ཚུལ།

 

དེ་ཡང་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་རྒོལ་ངན་རྩོད་པས་ཚར་བཅད་ཚུལ་ནི། དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོས་ (1728-1791) མཛད་པའི་འཛམ་གླིང་མཛེས་བྱེད་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས^[1]།

དངོས་སྟོབས་རིགས་པ་སེངྒེའི་ང་རོས་ཡིས། །

སྨྲ་ངན་མུ་སྟེགས་གཉིས་འཐུང་ཀུན་འཇོམས་ཤིང་། །

ཐུབ་བསྟན་གངས་རི་སྐྱོང་བའི་དཔལ་ཡོན་ཅན། །

ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་རྡོ་གྲུབ་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མས་ (1865-1926) མཛད་པའི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལ་བསྟོད་པ་ལས་^[2]ཀྱང་།

བློ་མཆོག་མིག་སྟོང་རྒྱལ་པོས་ཉེར་བཟུང་བའི། །

རིགས་པ་མཆོག་གི་རྡོ་རྗེ་གདེངས་སྟབས་ཀྱིས། །

ཕས་རྒོལ་ལྟ་མིན་དམག་ཚོགས་འཇོམས་མཛད་པའི། །

འཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཆོས་གྲགས་ཞབས། །

ཞེས་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ལྟར། ཇོ་ནང་རྗེ་བཙུན་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་ (1575-1634) མཛད་པའི་རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་ལས^[3]། སླར་ཡང་དྲྭ་བ་ལིའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས། ཡུལ་འདི་ན་རྩོད་པར་ནུས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དྲིལ་བསྒྲགས་པས། མུ་སྟེགས་པ་ཕལ་ཆེར་ཞིག་བྲོས། འགའ་ཞིག་གིས་རྩོད་པར་མི་ནུས་པར་ཁས་བླངས་ཏེ། ཡུལ་དེར་སྔོན་གྱི་ཆོས་གཞི་ཉམས་པ་ཐམས་ཅད་གསོས་ནས། ནགས་ཚལ་དབེན་པ་རྣམས་སུ་བསམ་གཏན་མཛད་ཅིང་བཞུགས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱས་རྩོད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་འཕྲིན་བརྫངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སང་ཕོད་བྱའོ་ཞེས་ཕྱི་དུས་བཏབ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་སྤྱན་དྲངས་སོ།།

དེ་ནས་རྩོད་པའི་དུས་སུ་བབ་པ་ན། སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་མཐའ་དག་རྒྱལ་པོ་རབ་གསལ་གྱིས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་བསྡུས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དཔང་པོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་དབུས་སུ། སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱ་དང༌། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་རྩོད་པར་ཕྱོགས་པ་ན། སཾ་ག་ར་ན་རེ། གལ་ཏེ་ངེད་རྒྱལ་ན་ཁྱེད་རྣམས་གངྒཱ་ལ་མཆོང་ངམ། མུ་སྟེགས་ལ་འཇུག་གདམ་ང་གྱིས། ཅི་སྟེ་ཁྱོད་རྣམས་རྒྱལ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གངྒཱ་ལ་མཆོངས་ཏེ་འཆི་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ནས་བརྩད་པས། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ། མཐར་ཅང་མི་སྨྲ་བའི་གནས་ལ་བཀོད། དེ་ནས་སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱ་གངྒཱ་ལ་འཆི་བར་རྩོམ་པ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཟློག་ཀྱང་མ་ཉན་ཏེ། ཁོ་རང་གི་སློབ་མ་བྷཊྚ་ཨཱ་ཙརྱ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོད་པ་གྱིས་ལ། མགོ་བྲེགས་འདི་ལས་རྒྱལ་བར་གྱིས་ཤིག །མ་རྒྱལ་ཡང་རུང༌། ང་ཁྱོད་ཀྱི་བུར་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་འདི་རྣམས་དང་འཐབ་པར་བྱའོ་ཟེར་ནས་གངྒཱར་མཆོངས་ནས་ཤིའོ། །དེའི་སློབ་མ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཁས་འཆེ་བ་མང་པོ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བཙུད། ལྷག་མ་རྣམས་ཐག་རིང་པོར་བྲོས་སོ།།

དེའི་ཕྱི་ལོ་ཉིད་བྷཊྚ་ཨཱ་ཙརྱའི་བུར་སྐྱེ་བ་བླངས། བྷཊྚ་ཨཱ་ཙརྱས་ཀྱང་ལོ་གསུམ་དུ་སླར་ཡང་ལྷ་མཉེས་པར་བྱས། ཡང་ལོ་གསུམ་དུ་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་བསམས། ལོ་བདུན་པ་ལ་སྔར་བཞིན་བསྟན་པ་དཔང་དུ་བཙུགས་ནས་བརྩད་པས། བྷཊྚ་ཨཱ་ཙརྱ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་བཟློག་ཀྱང་མ་ཉན་པར་གངྒཱར་མཆོངས་ཏེ་ཤིའོ།།

དེར་དེ་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཐུ་བོ་བྷཊྚ་ཨཱ་ཙརྱ་གཉིས་པ་དང༌། སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱའི་སྐྱེ་བ་དང༌། བྲམ་ཟེ་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཤར་ཕྱོགས་ཐག་རིང་པོར་བྲོས། བྲམ་ཟེ་དྲང་པོའི་བློ་ཅན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ནི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང༌། ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང༌། ཡུལ་མ་ག་དྷཱའི་བྲམ་ཟེ་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བཅོམ་བརླག་ཏུ་བྲམ་ཟེ་གང་བ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང༌། དེ་དག་མངའ་ཐང་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྟོག་གེ་ལ་མཁས་ཤིང༌། དབྱངས་ཅན་མ་དང་ཁྱབ་འཇུག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་རྩོད་དུ་འོངས་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་རིགས་པས་བཏུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བཀོད། བྲམ་ཟེ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ག་དྷཱ་དང༌། བཅོམ་བརླག་ཏུ་ནང་པའི་ཆོས་གཞི་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཅུ་བཙུགས་སོ། །དེར་སྙན་པའི་གྲགས་པས་ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནས་མ་ག་དྷ་དང་ཉེ་བ་དྲང་སྲོང་མ་ཏཾ་གའི་ནགས་སུ་ཡུན་རིང་དུ་བཞུགས་ཏེ་རིག་སྔགས་མང་པོ་གྲུབ་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སཾ་ག་ར་ཨཱ་ཙརྱ་དང་། དེའི་སློབ་མ་བྷ་ཊྚ་ཨཱ་ཙརྱ། དེའི་བུ་བྷཊྚ་ཨཱ་ཙརྱ་དང་པོ། དེའི་བུ་ཐུ་བོ་བྷ་ཊྚ་ཨཱ་ཙརྱ་གཉིས་པ། གཞན་ཡང་མ་ག་དྷ་དང་། བཅོམ་བརླག་གི་གང་བ་བཟང་པོ་གཉིས་སོགས་མུ་སྟེགས་པ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་བཅས་པ་རྩོད་པས་ཡང་ཡང་ཕམ་པར་བྱས་པས་ན། རྡོ་གྲུབ་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མས་ (1865-1926) མཛད་པའི་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལ་བསྟོད་པ་ལས^[4]།

སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་ལྟ་བ་ལོག་པའི་གནས། །

སྙིང་ལ་རྡོ་ཡི་རིས་བཞིན་བརྟན་བྱས་པའང་། །

རིགས་ལམ་མེ་དཔུང་ལན་ཅིག་འབར་བའི་གཟིས། །

མིང་གི་ལྷག་མར་བགྱིད་ནུས་ཆོས་གྲགས་ཞབས། །

ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཛིན་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལ་བསྟོད་པ་སྨྲ་ངན་ཕམ་པའི་རྒྱལ་རྔ་ལས^[5]། རྩོད་པས་ཕམ་བྱས་གངྒཱར་མཆོངས་ཏེ་ཤི །སྐྱེ་བ་གསུམ་བརྗེས་རྩོད་ཀྱང་གསུམ་པར་ནི། །ཚར་བཅད་བསྟན་འཇུག་མཛད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །གཞན་ཡང་ཟེགས་གཟན་ལྔ་བརྒྱ་ཚར་བཅད་ཅིང་། །བྲམ་ཟེ་ལྔ་བརྒྱ་བསྟན་ལ་བཙུད་པ་སོགས། །མུ་སྟེགས་བཏུལ་ཏེ་བསླབ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་པ། །འབུམ་ཕྲག་ལོངས་ཞེས་གྲགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་བསྔགས་པ་མཛད་དོ།།  །།

ལུང་ཁུངས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

^[1]  དཀོན་མཆོག་འཇིགས་མེད་དབང་པོའི་གསུང་འབུམ། ༼ཉ༽ བསྟོད་ཚོགས། དཔེ་རིང་ཤོག་ ༣༡ན༢ ནས་ ༣༡བ༦ བར།

^[2]  འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ། ༼ཀ༽ སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༣ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༥༢

^[3]  རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༦ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༡༩

^[4]  འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་འབུམ། ༼ཀ༽ སི་ཁྲོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༣ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༥༣

^[5]  ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཛིན་དཔལ་བཟང་པོའི་གསུང་འབུམ། ཆོས་བསྟོད། དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༡ན༡ ནས་ ༣ན༥ བར།

 

ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་ཐར་འཛམ་གླིང་མཛེས་རྒྱན། ༼ང༽ རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༣༩༩ ནས་ ༤༠༢ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།