དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།
གསུམ་པ། དབུ་མའི་སྐོར།
༡༥༽ དབུ་མ་ ༼ས༽ པ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ས་ཏྱ་ཡ་བི་བྷཾ་ག་པཉྫི་ཀ བོད་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་པ། བམ་པོ་གསུམ་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨ་དང༌། ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་དཔེ་བཞུགས་སོ།།
ཀ༽ སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་དབུ་མ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༣ བམ་པོ། ༣ ལྡེབ་ ༡༥བ༢ ནས་ ༥༢བ༧ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༢༤ ཚེག་ཁྱིམ་ ༣༤༦༢༦། ཁ༽ པེ་ཅིན་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༡ བམ་པོ། ༣ ལྡེབ་ ༡ན༡ ནས་ ༤༨བ༧ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༧༥༥ ཚེག་ཁྱིམ་ ༣༤༥༧༢། ག༽ སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་མདོ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༡ བམ་པོ། ༣ ལྡེབ་ ༡ན༡ ནས་ ༤༤ན༤ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༩༧ ཚེག་ཁྱིམ་ ༣༤༥༦༩། ང༽ ཅོ་ནེ་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་དབུ་མ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༣ བམ་པོ། ༣ ལྡེབ་ ༡༥བ༡ ནས་ ༥༢བ༧ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༢༥ ཚེག་ཁྱིམ་ ༣༤༦༣༢། ཅ༽ བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ས༽ དེབ་ཨང་ ༦༢ ཤོག་གྲངས་ ༧༩༣ ནས་ ༨༨༨ བར་བཞུགས་པ་བཅས་སོ། ། (འདིའི་དོགས་དཔྱོད་སྐོར་ཟུར་དུ་བྱས་ཡོད་དོ།།)
༡༦༽ དབུ་མ་ ༼ས༽ པ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མདྷྱཱ་མི་ཀ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་འཕགས་པ་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པས་མཛད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་བོ་དྷི་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་གཞག་གསལ་པོར་སྟོན་པའི་དབུ་མ་རྒྱན་འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་དཔེ་བཞུགས་སོ།།
ཀ༽ སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་དབུ་མ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༤ ལྡེབ་ ༥༣བ༡ ནས་ ༥༦བ༣ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༢ ཚིག་རྐང་ ༧-༣༨༨ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༨༢༦། ཁ༽ པེ་ཅིན་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༢ ལྡེབ་ ༤༨བ༧ ནས་ ༥༢བ༡ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༩ ཚིག་རྐང་ ༧༣༨༨ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༨༤༡། ག༽ སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་མདོ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༢ ལྡེབ་ ༤༤ན༤ ནས་ ༤༧ན༢ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༥ ཚིག་རྐང་ ༧-༣༨༨ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༨༤༠། ང༽ ཅོ་ནེ་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་དབུ་མ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༤ ལྡེབ་ ༥༢བ༧ ནས་ ༥༥བ༣ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༣ ཚིག་རྐང་ ༧-༣༨༨ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༨༢༦། ཅ༽ བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ས་༽ དེབ་ཨང་ ༦༢ ཤོག་གྲངས་ ༨༩༥ ནས་ ༩༠༤ བར་བཞུགས་པ་བཅས་སོ།།
༡༧༽ དབུ་མ་ ༼ས༽ པ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མདྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་ལཾ་ཀ་ར་བྲིཏྟི། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་པ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འདིའི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་མ་དཔེ་བཞུགས་སོ།།
ཀ༽ སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་དབུ་མ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༥ ལྡེབ་ ༥༦བ༤ ནས་ ༨༤ན༡ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༣༨༣ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༦༢༩༡། ཁ༽ པེ་ཅིན་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་བདེན་གཉིས་རྣམ་འབྱེད། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༣ ལྡེབ་ ༥༢བ༡ ནས་ ༨༤བ༧ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༥༡༩ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༦༡༨༩། ག༽ སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་མདོ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༣ ལྡེབ་ ༤༨ན༢ ནས་ ༧༩བ༩ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༤༤༧ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༦༡༩༥། ང༽ ཅོ་ནེ་བསྟན་འགྱུར། སྡེ་ཚན་དབུ་མ། པོད་རྟགས། ༼ས༽ ཚན་གྲངས་ ༥ ལྡེབ་ ༥༦བ༣ ནས་ ༨༣བ༧ བར་ཡིག་ཕྲེང་ ༣༨༣ ཚེག་ཁྱིམ་ ༢༦༢༦༤། ཅ༽ བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ས༽ དེབ་ཨང་ ༦༢ པའི་ཤོག་གྲངས་ ༩༠༦ ནས་ ༡༡༠༣ བར་བཞུགས་པ་བཅས་སོ།།
མཁས་གྲུབ་རྗེས་ (1385-1438) མཛད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་རྣམ་ལས[1]། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད་ཅིང་། དེའི་འགྲེལ་བཤད་སློབ་དཔོན་ཀཱ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་ཟེར་བ་ནི་རྫུན་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཀཱ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྣང་བ་བམ་པོ་དགུ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རང་རྒྱུད་ཤར་གསུམ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་གསུངས།
རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ (1357-1419) མཛད་པའི་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས[2]། དེ་ཡང་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་རང་འགྲེལ་ལས། གང་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དམ་བཅས་པས་རྒོལ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་བཏབ་པར་འདོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་གི་སྐོར་ནས་དེ་ལས་གསལ་བ་མ་བཤད་ལ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་དང་། དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་ངོས་བཟུང་བ་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་འདི་ཉིད་རང་འགྲེལ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།
གཞན་ཡང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ (1357-1419) མཛད་པའི་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་རྗེ་རང་གིས་གནང་བ་ལས[3]། འདི་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཚིགས་བཅད་རྣམས་དབུ་མ་རྒྱན་དང༌། ལྷུག་པ་རྣམས་དེའི་འགྲེལ་པར་བྱ་དགོས་ནའང༌། ལྷུག་པའི་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་ཉིད། །རྒྱན་རྩོམ་པའི་དམ་བཅར་སྣང་ལ། ཁྱད་པར་དུ། མཇུག་ཏུ་དེ་ལྟའི་ཚུལ་དུ་དབུ་མ་ཡི། །རྒྱན་འདི་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི། །རིག་དང་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །རིན་ཆེན་བཀོད་པས་མཛེས་པར་བྱས། །ཞེས་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྦྱར་ནས། དབུ་མ་རྒྱན་བརྩམས་པར་གསུངས་པས་རྩ་བ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་འགྲེལ་པས་ཕྱིས་བཀྲལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་མི་བྱའི། བསྟན་བཅོས་ལ་ཚིགས་བཅད་དང༌། ལྷུག་པ་དང༌། སྤེལ་མའི་ལུགས་གསུམ་གསུངས་པའི་ཐ་མ་ཡིན་པར་བཟུང་ལ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ངོས་ཟིན་པར་གྱིས་ཤིག །དེས་ན་འདིའི་མཛད་བྱང་གི་སྐབས་སུ། དབུ་མའི་རྒྱན་ཞེས་བྱུང་གི་འགྲེལ་པའི་ཚིག་མི་འབྱུང་བ་ལེགས་ཏེ། འདིའི་དཀའ་འགྲེལ་ལ། ཡང་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ། ཞེས་ཐོག་མཐའ་གཉིས་སུ་བྱུང་ངོ༌། །ཞེས་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་བར་གྲགས་པ་ནི་ཕྱིས་བྱོན་མཁས་པས་དེའི་ནང་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཁོལ་དུ་ཕྱུང་བ་ཡིན་གྱི་སློབ་དཔོན་རང་གིས་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་མཛད་པ་མིན་པར་གསུངས་པས་བསྟན་བཅོས་གཅིག་ཏུ་ངོས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།། །།
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།
[1] བོད་ཀྱི་བཅུ་ཕྲག་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༩༦
[2] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼ཕ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༣༧༨
[3] རྗེའི་གསུང་འབུམ། ༼མ༽ དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་རྗེ་རང་གིས་གནང་བ། བླ་བྲང་པར་མ། དཔེ་རིང་། ཤོག་ ༢བ༡
ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན། བར་ཆ། རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༡༢༩ ནས་ ༡༣༣ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།