ང༽ བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ་དང་ལེའུ་ཁ་ཡར་བལྟ།

ང༽ བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ་དང་ལེའུ་ཁ་ཡར་བལྟ།

 

དེ་ཡང་བམ་པོའི་དོན་ནི། ཉ་ཊཱིཀ་ལས་སིལ་བུ་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པའི་བརྡ་རྙིང་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱིར་བམ་པོ་ཞེས་པ་ནི། ཕོན་པོ་དང་། ཆུན་པོ། ཆགས་པ། དུམ་བུ་རྣམས་སིལ་བུ་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པའམ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། རྩྭའི་ཕོན་པོའམ་བམ་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།

དྭགས་པོ་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ (1456-1539) གྱིས་མཛད་པའི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་གྱི་སྦྱོར་ཊཱིཀ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྒྲོན་ལ་འཇུག་པ་ལས^[1]། བམ་པོ་ཞེས་པ་བམ་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་གཞུང་གི་ཆ་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་གཞུང་ཚན་པ་ཚན་པར་བསྡམས་པའི་མིང་སྟེ། དཔེར་ན་རྩྭའི་བམ་པོ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ལ་ཕོན་པོའམ་བམ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། བམ་པོ་ཞེས་པ་གཞུང་གི་ཆ་མང་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པའི་མིང་ཡིན་ནོ།།

དེ་བཞིན་གཡག་སྟོན་སངས་རྒྱས་དཔལ་ (1350-1414) གྱིས་མཛད་པའི་གཡག་ཊཱིཀ་ལས^[2]། བམ་ཚད་ནི་རྒྱ་དཔེ་ལས་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་ཤླཽ་ཀ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་གསུངས་པས། བམ་པོ་རེ་ལ་ཤླཽ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་རེ་ཡོད་དོ། །དང་པོ་ནི་ལྔ་ཡོད་པའི་ཐོག་མ་འདི་ཡིན་ཞེས་འཆད་འགྱུར་ལ་བསྙེགས་པ་སྟེ། བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ་དང་ལེའུ་ཁ་ཡར་བལྟའོ། །འོག་མ་རྣམས་ཀྱང་འདི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ་དང་། ལེའུ་ཁ་ཡར་བལྟ་ཞེས་པ་ནི། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་^[3]ཀྱང་། ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེས། བམ་པོ་ཞལ་མར་གཟིགས། ལེའུ་ཞལ་ཡར་གཟིགས། ཞེས་ལེའུ་ནི་གཞུང་སོ་སོའི་རྫོགས་མཚམས་སུ་ལེའུ་དང་པོ་དང་ལེའུ་གཉིས་པའོ། །ཞེས་དང་། བམ་གྲངས་ནི་འགོར་སྨོས་ནས་བམ་པོ་དང་པོ། ཞེས་བམ་པོ་ཞལ་མར་གཟིགས། ཞེས་གསུང་གི་ཡོད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།

གཞན་ཡང་སྒོམ་སྡེ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས^[4]། བམ་པོ་ནི། གཞུང་འདི་ལ་བམ་པོ་ལྔ་ཡོད་པས་འདི་བམ་པོ་དང་པོ་ཡིན་ཞེས་འཆད་འགྱུར་ལ་བསྙེགས་པས། སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས། བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ་ལེའུ་ཁ་ཡར་བལྟ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ་ལེའུ་ཡར་བལྟ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། བམ་པོ་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་དབུར་འབྱུང་ཞིང་། དང་པོ་ནས་གྲངས་བརྩི་བས་ན་བམ་པོ་ཁ་ཐུར་བལྟ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བི་ན་ཡ་བསྟུ། བོད་སྐད་དུ། འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་དང་པོ། ཞེས་གསལ་ལ། དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་དབུར། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་ག་ཝ་ཏི་པྲ་ཛྙཱ་པ་ར་མི་ཏ་ཧྲི་ད་ཡ། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ། བམ་པོ་གཅིག་གོ །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ། དུམ་བུ་བཅུ་གཅིག་པ། བམ་པོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཞེས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ལེའུ་ནི་སྔར་སོང་ཟིན་པ་བརྩི་བས་ན། ལེའུ་ཁ་གྱེན་བལྟའམ། ལེའུ་ཁ་ཡར་བལྟ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཚུལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོ་འོ། །ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར་རོ།།

གཞན་ཡང་དགའ་ཤར་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་ཡར་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་གྱི་མཆན་འགྲེལ་ཐེམ་སྐས་མ་ལས^[5]། བམ་པོའི་ཚད་ནི་ཤླཽ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་ལ་བྱས་ཤིང་། ཤླཽ་ཀ་གཅིག་ལ་ཚེག་བར་སུམ་ཅུའམ་སོ་གཉིས་རེ་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད། བམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྡུ་སྟངས་འདི་གཞུང་གི་ཚད་གཞི་ལ་སྒྲོ་སྐུར་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཚོས་གསར་གཏོད་ཡིན་སྐད་དང་། བམ་པོ་ནི་ཁ་ཐུར་བལྟ་ཞེས་དང་པོ་ནས་བརྩི་བ་དང་། ལེའུ་ནི་ཁ་གྱེན་བལྟ་ཞེས་གྲངས་སོང་ཟིན་པ་བརྩི་བར་གསུང་སྲོལ་ཡོད། ཅེས་གསལ་བ་ལྟར། བམ་པོ་ཁ་ཐུར་བལྟ་དང་། བམ་པོ་ཁ་མར་བལྟ། བམ་པོ་ཞལ་མར་གཟིགས། བམ་པོ་མར་བཅད་ཅེས་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ།

གཞན་ཡང་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་ (1504-1564/1566) མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས^[6]། བམ་པོ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟ་སྤྱོད་འཇུག་གི་བོད་དཔེ་མཐོང་བ་རྣམས་ན་གཞུང་གི་ཐོག་མར་བམ་པོ་དང་པོ་ཞེས་པ་མི་སྣང་ཡང་འདིར་བམ་པོ་གཉིས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཐོབ་སྟེ། དེ་ཡང་རྩྭའི་ཆུན་པོ་ལ་ཕོན་དང་བམ་པོར་བརྗོད་པ་ལྟར་གཞུང་ལ་ལྷག་ཆད་སྤང་བའི་ཕྱིར་བོད་དུ་བསྒྱུར་དུས་ལོ་པཎ་གྱིས་བམ་མཚམས་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། བམ་པོ་ཆེ་ཚད་ཤླཽ་ཀ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། འབྲིང་སྟོང་གི་སུམ་ཆ་དང་། ཐ་མ་ཤླཽ་ཀ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་བཞག་པ་ལས། འདིར་ཤླཽ་ཀ་སྟོང་ལ་བམ་པོ་གཉིས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བམ་ཚད་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། འདི་ཡན་གྱིས་བམ་པོ་དང་པོ་རྫོགས་ནས་འདི་ནས་བམ་པོ་གཉིས་པ་འཆད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།  །།

 

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།

^[1] མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྒྲོན། ཞང་ཀང་ཐེན་མཱ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ལོ། ཤོག་ ༣

^[2] གཡག་ཊཱིཀ །རྫོང་སར་ཁམས་བྱེའི་གློག་ཀླད་པར་མ། འཕྲུལ་པར་དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༣བ༡

^[3] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་བ་ ༨ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བུདྡྷཱ་པཱ་ལི་ཏའི་བཀའ་ཁྲིད་སྐབས་གསུངས།

^[4] སྒོམ་སྡེ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། གླེགས་བམ། ༼༣༽ ཐེ་ཝན་པར་མ། ལོ། ༢༠༡༣ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༩༥

^[5] འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་གྱི་མཆན་འགྲེལ་ཐེམ་སྐས་མ། མོན་རྡི་རང་ཐུབ་གསུང་དར་རྒྱས་གླིང་སློབ་ཁང་། ༢༠༡༧ ལོ། ཤོག་ ༢

^[6] སྤྱོད་འཇུག་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ། ༼༡༽ མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༤ ལོ། ཤོག་ ༧༥༥

 

ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན། སྨད་ཆ། རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༣༨༩ ནས་ ༣༩༢ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།