ཁ༽ ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་མ་རྙེད་པ།

ཁ༽ ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་མ་རྙེད་པ།

 

དེ་ཡང་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ (1210-1285) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ལས^[1]། དེ་ནས་ཇོ་བོ་དཔོན་གཡོག་ཡར་ལུངས་སུ་བྱོན་ཏེ་དང་པོར་བྱ་སར་ཆགས་ཕབ་རྙིང་མ་དེ་ལ་རབ་གནས་ཀྱང་མཛད། དེ་ནས་ཁྲ་འབྲུག་ཏུ་གནས་གཡར་བས་མ་བཏང་ནས་ཐང་བྲང་མཛད། དེ་ནས་སོལ་ནག་ཐང་པོ་ཆེར་ཆགས་ཕབ་ནས་ར་རྩིག་ཁང་ཞེས་བྱ་བར་བཞུགས་ཏེ། དེར་ཁུ་སྟོན་གྱིས་ཇོ་བོ་ཉིད་ལ་གསེར་སྲང་འགའ་བསྐྱིས་པ་དང་འདྲེས་པ་གསེར་སྲང་བརྒྱ་ཕུལ།

ཆོས་ཀྱང་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས། དཔལ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་བསོད་སྙོམས་པ་ཀ་མ་ལ་རཀྵི་ཏས་མཛད་པ་དང་། ༡༽ ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྟོག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ༢༽ འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞིའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། ༣༽ མངོན་སྤྱོད་བརྒྱད་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མན་ངག་རྣམས་ཇོ་བོ་ཉིད་དང་ལོ་ཙཱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་རོ། །ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར། ཇོ་བོའི་གསུང་འདི་གསུམ་ཡང་མ་རྙེད་དོ།།

ཡང་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ (1210-1285) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ལས^[2]། ༤༽ དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ཞུས་ནས་ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་ནགས་ཀྱི་ནང་དུ་རྨི་ལམ་དུ་ཞལ་གཟིགས་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ༥༽ ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཆོ་ག་དང་། ༦༽ སྨན་བླའི་ཆོ་ག་དང་། ༧༽ དེའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། ༨༽ ནོར་བུ་རྒྱས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཆོ་ག་དང་། ༩༽ གཙུག་ཏོར་དྲི་མེད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། ༡༠༽ དེའི་བུམ་པའི་ཆོ་ག་དང་། ༡༡༽ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གདམས་ངག་དང་། ༡༢༽ རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་གདམས་ངག་དང་། ༡༣༽ ཨ་མོ་གྷ་བ་ཤའི་ཆོ་ག་རྣམས་དང་། འབྲོམ་སྟོན་དང་བང་སྟོན་ཨ་མེ་བྱང་ཆུབ་དང་ཕྱག་ཁྲི་མཆོག་དང་རྔོག་སྟོན་དང་གནས་བརྟན་དད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པས་ཞུས་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་། སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་། ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པ་རྣམས་དང་། འབྲོམ་སྟོན་དང་ཕྱག་ཁྲི་མཆོག་དང་། བཙུན་པ་དགེ་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ནས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཁར་ས་པ་ཎི་དང་ཡི་གེ་དྲུག་པ་དང་། སེངྒེ་སྒྲའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། སློབ་དཔོན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོས་མཛད་པའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྣམས་དང་། ཨ་མེ་བྱང་ཆུབ་དང་ཕྱག་ཁྲི་མཆོག་གིས་ཞུས་ནས་སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ཝས་མཛད་པའི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་རོ།།

དེའི་དུས་སུ་ཇོ་བོ་ལ་ལོ་ཙཱ་བས་བདག་དགེ་སྦྱོང་ཞིག་བགྱིད་པས་མཆིམས་ཕུར་གཅིག་མཆི་བར་ཞུ་ཞུས་པས། ཇོ་བོའི་ཞལ་ནས་ལོ་ཙཱ་དགོས་གསུངས་ནས་མ་གནང་། ཡང་ཡང་ཞུས་པས་གནང་ནས་དེའི་བར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་གཏད་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་བཞུགས། དེའི་དུས་སུ་རོང་པའི་སྟོན་པ་དགེ་བ་དང་ཉང་རོའི་སྟོན་པ་ཐོག་འབེབས་དང་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཆེན་མང་དུ་ཕེབས་ནས། དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་སློབ་དཔོན་མྱུར་དུ་བྱོན་ཞས་པའི་སྤྱན་འདྲེན་བྱུང་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་བྱོན་ཏེ། སྟོན་པ་དགེ་བས་ཞུས་ནས་དཔལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་ཤནྟི་པས་མཛད་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ༡༤༽ ཌོཾ་བྷི་ཧེ་རུ་ཀའི་བདུད་རྩི་འོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་དང་། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པོའི་གཞུང་མང་པོ་དང་། དཔལ་མ་ཧཱ་མ་ཡའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། སློབ་དཔོན་ཀུ་ཀུ་རི་པ་དང་། རྒྱན་པ་མ་དང་ཤནྟི་པས་མཛད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྱུར་རོ། །ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ ༡༤ མཚན་བྱང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་རྙེད་དོ།།

དེ་བཞིན་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ (1210-1285) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་བོའི་རྣམ་ཐར་ལས^[3]། དེ་ཕན་ཆད་བོད་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ཆ་ལ་ལོ་བདུན་དང་ཟླ་བ་ལྔ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཙམ་ཡང་མི་གསུངས། བརྒྱ་ལམ་གསུངས་ན་ཆོས་གླུ་མགུར་དུ་བཞེས་ནས་གསུང་སྟེ། ༡༥༽ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གླུ་དང་། ༡༦༽ འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གླུ་དང་། ༡༧༽ བདེ་བ་དྲུག་གི་གླུ་དང་། ༡༨༽ བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གླུ་ལ་སོགས་པ་མགུར་དུ་བཞེས། མཚན་མོ་ཕལ་ཆེར་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཚོགས་སུ་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་དོན་མགུར་དུ་བཞེས་ཏེ། ༡༨༽ ལྟ་བ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་། ༡༩༽ སྒོམ་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་། ༢༠༽ སྤྱོད་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུ། ༢༡༽ བསྒོམ་པ་རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་། ༢༢༽ རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱི་གླུ་ལ་སོགས་པ་མགུར་དུ་བཞེས་པ་བླ་མ་ལ་ཞུས་པས་གནང་ནས་ལོ་ཙཱ་བས་བསྒྱུར་རོ། །ཞེས་གླུ་ཡི་རིགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དགུ་ཡི་མཚན་གསལ་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ལྟ་བའི་གླུ་དང་། འཁོར་བ་ལས་ཡིད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གླུ། སྤྱོད་པའི་གླུའི་འགྲེལ་པ་གསུམ་བཞུགས་པ་གོང་དུ་དཀར་ཆག་ཁོངས་སུ་བཀོད་ཟིན་པ་ལས། དེ་འཕྲོས་བསྟན་བཅོས་ ༦ པོ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིག་ཀྱང་མ་རྙེད་དོ།།

ཡང་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ (1210-1285) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ལས^[4]། ༢༣༽ ཇོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཚོ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མཛད། ཅེས་བྱུང་བ་མ་རྙེད་ལ། ཡང་མཆིམས་ནམ་མཁའ་གྲགས་ (1210-1285) ཀྱིས་མཛད་པའི་ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་ལས^[5]། མངའ་རིས་སྟོད་དུ་འཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ནི། དེ་ནས་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་དུ་བྱོན། བཟོ་གནས་ཆེན་པོར་ཚོགས་ཕབ་སྟེ་ལོ་ཙཱ་བས་ཡོན་བདག་མཛད་ནས་དེར་ལོ་གཅིག་བཞུགས། དེ་ནས་པུ་རངས་ནས་ཕར་བྱོན་ཏེ་མཚོ་མ་ཕམ་གྱི་དྲུང་དུ་གྲོ་བཏབ་པས། ཇོ་བོ་མཚོ་འགྲམ་དུ་བཞུད་ནས་ཙོག་པུར་བཞུགས་པའི་སྤྱན་སྔར་ལོ་ཙཱ་བས་བྱོན་ནས་ཅི་མཛད་ལགས་ཞུས་པ་དང་། ཡི་དྭགས་ལ་ཆུ་སྦྱིན་པ་ལགས་གསུངས། དེའི་གདམས་ངག་ཅིག་བདག་ལ་ཡང་ཞུ་ལགས་བྱས་པས། ༢༤༽ དེ་ཉིད་དུ་ཁར་ས་རྤ་ཎིའི་ཆུ་སྦྱིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་ནས་གནང་བ་ཡིན་གསུངས། ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར། ཆུ་སྦྱིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིག་ཀྱང་མ་རྙེད་དོ།།  །།

 

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།

^[1] སྣར་ཐང་གསེར་ཕྲེང་། པོད། ༼ང༽ དབུ་ཅན་བྲིས་མ། དཔེ་ཐུང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༣༠ན༡

^[2] སྣར་ཐང་གསེར་ཕྲེང་། པོད། ༼ང༽ དབུ་ཅན་བྲིས་མ། དཔེ་ཐུང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༥༠ན༣

^[3] སྣར་ཐང་གསེར་ཕྲེང་། པོད། ༼ང༽ དབུ་ཅན་བྲིས་མ། དཔེ་ཐུང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༥༡བ༦

^[4] ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར། སྣར་ཐང་གསེར་ཕྲེང་། པོད། ༼༡༽ བྲིས་མ། དཔེ་ཐུང་། ཤོག་གྲངས་ ༣༩བ༢

^[5] ཇོ་བོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར། སྣར་ཐང་གསེར་ཕྲེང་། པོད། ༼༡༽ བྲིས་མ། དཔེ་ཐུང་། ཤོག་གྲངས་ ༡༠༠བ༥

 

ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན། སྨད་ཆ། རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༢༥༡ ནས་ ༢༥༤ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།