གསུམ། སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་སྐུལ་བ།
སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་སྐུལ་བ་ནི། སྐལ་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་དེར་འཆད་ཉན་འཇུག་པའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་ཕྱིར་མྱུར་བ་མྱུར་དུ་གསན་པར་སྐུལ་བ་ཡིན། ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར་ (1759-1831) གྱིས་མཛད་པའི་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལས[1]། སྣོད་རུང་མཉན་པར་སྐུལ་བའི་སྲོལ་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་དགོངས་པ་ནི་རྩོམ་པ་པོས་བརྩེ་བས་འདོམས་པ་དང་།
བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་དོན་མཐོང་བའི་ཆེད་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེར་ན་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ (1357-1419) མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས[2]།
གང་དག་ཕྱོགས་འཛིན་མུན་པས་མ་བསྒྲིབས་ལ། །
ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་བློ་ཡི་མཐུ་ལྡན་ཞིང་། །
དལ་བའི་རྟེན་བཟང་དོན་བཟང་བྱེད་འདོད་པའི། །
སྐལ་ལྡན་དེ་རྣམས་རྩེ་གཅིག་བསྒྲིམས་ཏེ་ཉོན། །
ཞེས་པ་ལྟ་བུ་བསྟན་བཅོས་རེ་འགར་བློ་ལྡན་ཉན་སྐུལ་མཛད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། སྤྱིར་བཏང་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོས་པ་དང་། བློ་ལྡན་ཉན་སྐུལ་གཉིས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ཆེད་དུ་བཀོད་མེད་པ་དང་། རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ལ་བོད་མཁས་པ་ལྟར་ན། ཉན་པར་སྐུལ་བའི་དགོས་པ་ལྡན་པས། རྩ་བའི་ས་བཅད་ལྟར་ན་དེ་གཉིས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཡིན།
ཡང་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ཚད་ལ་ཡན་ལག་དེ་ལྔ་པོ་ཚང་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ལ། དེ་ལྔ་ལས་གང་རུང་ཚང་དགོས་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ། དཔེར་ན། སྙིང་པོ་ཡི་གེ་དྲུག་མ་ལྟ་བུ་ཡིག་འབྲུ་དྲུག་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཡོད་ལ། དམིགས་བརྩེ་མ་ལྟ་བུ་ཤོ་ལོ་ཀ་གཅིག་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཡོད། གཞན་ཡང་འདི་དག་དང་རིགས་མཚུངས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་ཐུང་ངུ་མང་དུ་ཡོད། འདི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཡན་ལག་མཛད་མེད་ཅིང་། མཛད་རིན་ཡང་མ་མཆིས། གཞན་དུ་ན་དེ་དག་མ་མཛད་ཚེ་བློ་ལ་འཛིན་སླ་བ་དང་། ངག་ནས་སྦྱོར་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་འདུག་གོ།
ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱུང་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལོ་ངོ་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ཞིག་འདས་ལ། དེའི་རིང་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཡན་ལག་གི་བཀོད་སྟངས་དང་། རྩོམ་ཚུལ་སོགས་ལ་གཞུང་ལུགས་སྟེང་གཏན་འཁེལ་བྱས་མེད་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་རང་རང་གི་འདོད་མོས་དང་། བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་དགོས་དབང་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་པས། གཏན་ཆགས་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་སྲོལ་མེད་པར་གསལ་ལོ།།
མདོར་ན། ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ཕྱི་རྣམ་པའི་བཀོད་སྟངས་ཐད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་ཁུངས་དང་དཔེར་བཅོལ་ནས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ཕྱག་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་ལས་སོགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་རྩོམ་པའི་སྒྲིག་སྲོལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བསྟན་བཅོས་དེ་དག་བོད་དུ་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱག་ལེན་དེར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་ཀྱང་དཔེར་མཛད་ནས་རང་རྩོམ་ལ་ཞུགས་པས། རང་རེའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་དང་། རྩོམ་པའི་སྒྲིག་སྟངས། ཆས་དང་ཆོ་ག་སོགས་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིལ་ལ་ཏིལ་མར་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱ་གར་བའི་ཤན་གྱིས་ཁྱབ། ཅེས་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་ནང་པའི་བསྟན་བཅོས་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་དོ།། །།
དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།
[1] བསྟན་དར་ལྷ་རམས་པའི་གསུང་འབུམ། པོད། ༼༢༽ ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་ ༩༡
[2] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼པ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༡
ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསུང་འབུམ་དཀར་ཆག་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན། སྟོད་ཆ། རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༥༧ ནས་ ༥༩ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།
དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།