པཎ་གྲུབ་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། (ལྔ་པ།)

ཆ༽ མཛད་བྱང་གི་འགྲེལ་པ།

༡༽ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་དང་། རྨད་བྱུང་གི་ལེགས་བཤད།

 

གཤམ་གྱི་མཇུག་བྱང་ཡིག་ཆུང་འདིར་ངོས་ནས་ཁུངས་དང་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་བཀོད་ཡོད་པ་འདི་དག་ལ་གནད་འགག་ཅུང་ཟད་ཡོད། ཅེས་པ་འདི་བཞིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་དག་ལ། ཞེས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མདོ་འདོན་པའི་སྐབས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་ལས ^[1]།

ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་པདྨོ་ཁ་འབྱེད་ལྟར། །

གསུང་གི་འོད་ཟེར་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གསལ་བར་མཛད། །

སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྒྲོན་མེ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །

མྱ་ངན་འདའ་སྟོན་གང་ཡིན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་པདྨོ་ཁ་འབྱེད་པར་གསུངས་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱས་ཏེ་ང་ནང་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྩ་ཆེན་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། མདོ་ལས།

དགེ་སློང་དག་གམ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །

བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །

ལེགས་པར་བརྟགས་ལ་ང་ཡི་བཀའ། །

བླང་བར་བྱ་ཡི་གུས་ཕྱིར་མིན། །

ཞེས་བཅོམ་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འཁོར་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་། དད་པ་བྱས་ཏེ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་མི་དགོས་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་རིགས་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ། འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད།

བཅོམ་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་གཉིས་ཡོད་པར་བརྟེན། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པས་ན། མདོ་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་དོན་གྱི་མདོ་ཡིན་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་ཆོག་པ་དང་། མདོ་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དྲང་དོན་ཡིན་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་ཞེས་གཅིག་དང་གཉིས་བྱས་ཏེ་གསུངས་མེད་ལ། གསུང་ཐུབ་ཐབས་ཀྱང་མེད། དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་བཀའ་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་སྐབས་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད་ཅིང་། རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁས་ལེན་དགོས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནའང་དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཡོད་ན། བཀའ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་དོན་མེད་ཅེས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ནས་བཟུང་སྟེ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད། དཔེར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་རིགས་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་ཚེ་བཀའ་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་ཞེས་དེ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་བསྟན་ནས་ནམ་རྒྱུན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་གནང་ཡོད།

ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་འདི་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པས་ཇི་ཙམ་དཔྱད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ངེས་པ་སྟེར་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་། རིགས་པས་དཔྱད་དེ་དཔྱད་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་དངོས་སུ་བློ་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། མདོར་ན། རིགས་པས་དཔྱད་ཅིང་། དངོས་སུ་ཚོད་ལྟ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་བླངས་ན་རུང་ཞེས་བརྟག་དཔྱད་གནང་གིན་ཡོད། དེ་ལྟར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་མིག་སྦྱིན་མཁན་གྱི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་མཛད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཐོག་ནས་གསོལ་འདེབས་འདི་ཉིད་བྲིས་པ་ཡིན།

ལྷག་པར་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཏུ་སྟོན་པ་མང་དུ་བྱོན་ཡོད་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་དངོས་གནས་སྐྱེ་འགྲོ་ས་ཡ་དང་། བྱེ་བ། དུང་ཕྱུར་མང་པོར་འདས་པའི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ཡང་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་བཞིན་པ་དང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཕན་ཐོགས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ང་ཚོས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བའི་ཐོག་ནས་གུས་ཞབས་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་མང་དུ་བྱོན་པའི་ནང་ནས་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྐོར་གསུང་སྐབས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་དག་རིགས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་པས་ན། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་གོང་སྨོས་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བློ་མིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཛད་དེ་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་ཉེ་བའི་དུས་ད་ལྟ་བར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་གཞུང་དུ་ཉམས་པ་མེད་པར་གནས་ཡོད་པས་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། མི་ཕྱེད་དད་པས་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་སྨོན་ཅིང་། ཞེས་པ་ལྟར། གོང་སྨོས་ཀྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ཡང་ཡང་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་ནས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་སྐབས། མཁས་གྲུབ་དེ་དག་ནི། བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དྲན་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་དེ་གལ་གནད་ཆེན་པོར་གསུངས་པ་ལྟར། ང་རང་ཚོ་ཆུང་དུས་ནས་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་ལ་སྦྱངས་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་བརྗེད་ངས་རྐུན་པོས་ཁྱེར་བ་ལས། ཆུང་དུས་ནས་རྩ་བ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་སོགས་བག་ཆགས་དང་ལས་འབྲེལ་ཞིག་བཞག་ཡོད་ལ། མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གིས་ང་ཚོར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པས་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་རྗེས་སུ་ད་དུང་ཡང་སློབ་པར་སྨོན་དགོས་པ་དང་གཅིག །གཉིས་ནས་དེ་ལྟར་སྨོན་པས་ང་ཚོར་ད་ལྟ་འབྲེལ་བ་གང་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན། ཚང་མས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་འདིར་ཚན་རིག་དང་། འཕྲུལ་ཆས་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་ཕྱིན་ཏེ་འདི་སྣང་འདུ་འཛིའི་རྣམ་གཡེང་འཁྲུག་ཆེའི་སྐབས་འདིར། ཞེས་པ་ནི། དེང་གི་དུས་འདིར་ཚན་རིག་དང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་ནས་རྣམ་གཡེང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་གིས། རྣམ་གཡེང་གི་འདུ་འཛིས་བསླད་པའི་སྐབས་འདིར། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ལ། པ་ལགས་དང་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་རྗོད་ཀྱིན་འདུག །བླ་མ་འདི་དང་འདིས་གསུང་གིན་འདུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་དཔེ་ཆ་བལྟས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་དང་བསྡུར་ནས་ཡོང་སྐབས་དངོས་གནས་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ནང་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག །ལྷག་པར་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བཤད་པ་དེ་ཙམ་མེད། མདོར་ན། དངོས་ཁམས་རིག་པ་གཙོ་བོར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་དང་། ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་གཙོ་བོར་དམིགས་པ་ཞིག་ལས། ནང་སེམས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་སློབ་སྦྱོང་དེ་དག་གི་ནང་དུ་མེད། དེ་ལྟ་བུའི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་སློབ་གྲྭ་ཐོན་པ་དང་། ཡང་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གིས་བློ་ཡིད་མ་ཚིམས་པའི་ཁར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་སྒོ་ཡང་མ་རྙེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆོས། ཞེས་བརྗོད་སྐབས་རྨོངས་དད་རེད་སྙམ་པ་ཞིག་དང་། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་གི་ཕྱིའི་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བ་དང་། གཙོ་བོ་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་དེ་དག་གིས་ཡིད་དབང་ཡོངས་སུ་འཕྲོག་སྟེ། ཆོས་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་དད་པ་རྐྱང་པའི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་བསམ་བློར་འཁོར་ནས་སྡོད་བཞིན་པའི་དུས་སྐབས་སུ་སླེབས་ཡོད།

དེ་ལྟར་སྤྱིར་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་དང་། ལྷག་པར་ད་ལྟ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་སྐབས་འདིར། ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་དངོས་པོར་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཞིང་། དེ་འབྲེལ་དངོས་པོའི་རྫས་རིགས་སོ་སོའི་ནུས་པ་དང་། བྱེད་ལས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་རེ་རེའི་ནུས་པར་ཚད་གཞལ་ཞིང་། རྩིས་བརྒྱབ་སྟེ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུར་འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཤུགས་ཆེ་ཕྱིན་པའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོའི་རྒན་རབས་མེས་པོ་དག་གི་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་ལའང་མེད་པ་མང་པོ་ཞིག་དེང་སྐབས་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད།

 

༢༽ ཚན་རིག་གི་ཡར་རྒྱས་དང་། ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར།

 

སྔར་ལོ་མང་ཕྱིན་པའི་གོང་དུ་ཨ་རིས་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་རྒྱུའི་འཕྲུལ་ཆས་བཟོས་ནས་དེ་རྗེས་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་དེར་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་མཁའ་སྐྱོད་པས་འཛམ་གླིང་ལ་པར་ལེན་བྱས་པ་ལྟར། ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་བྱེ་ཐང་དང་བྲག་རྡོ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཞིག་འདུག །སྐབས་དེར་ངོས་ནས་རྩེད་མོ་དང་བཅས་ཏེ་པར་རིགས་དེ་དག་དགེ་བཤེས་འགའ་ཞིག་ལ་བསྟན་ནས་ད་ཆ་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་མི་སླེབས་ཡོད་པའི་སྐོར་བརྗོད་པར། ལ་ལས་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཨེ་ཡིན། དེ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཟུར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བབས་པ་མིན་ནམ། ཞེས་གསུང་མཁན་བྱུང་། དེ་ལྟར་དངོས་བྱུང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གློ་བུར་དུ་བློ་ངོར་མི་ཤོང་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱིན་ཡོད། དེ་ཡང་རི་རབ་ཅེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གིས་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད། ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་པར་ལེན་བྱས་པ་དེར་བལྟས་ཚེ། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའམ་ཟླུམ་པོ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག་ལ། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོའི་དབུས་ལྟ་བུར་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཅེས་པ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། ཉི་ཟླའི་འཁོར་ཕྱོགས་དེ་དག་ཀྱང་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་གྲིབ་གཟུགས་ཀྱིས་སྒྲིབ་ཚུལ་དེ་དག་རི་རབ་ཀྱི་གྲིབ་མས་སྒྲིབ་ཀྱི་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡིན།

དེ་བཞིན་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཟླ་འོད་དང་ཉི་འོད་ཅེས་ཟླ་བར་རང་འོད་ཡོད་པ་ཞིག་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཟླ་བར་རང་འོད་མེད་པ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། སྔར་ངོས་རང་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱང་ཤེལ་ཆེན་པོ་དེ་རིགས་ཡོད་ཅིང་། ངོས་ནས་རྒྱང་ཤེལ་གྱིས་ཟླ་བཀྲག་ལ་ལྟ་སྐབས་ཟླ་བཀྲག་གི་སྟེང་དུ་རི་ཡོད་པ་དང་། ཟླ་བཀྲག་གི་སྟེང་དུ་རང་འོད་མེད་པར་ཉི་འོད་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་ཉི་མ་འཆར་ནུབ་ཀྱི་ངོས་ནས་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་རིའི་གྲིབ་གཟུགས་དེ་དག་ཉི་མ་བཞུད་ཁར་སླེབས་ཚེ་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་སླེབས་བཞིན་འདུག །དེ་དག་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད།

དེ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦-༡༩༥༧ ཙམ་ལ་ཡིན་ཅིང་། ངོས་ནས་ཟླ་བཀྲག་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་མཚན་མོ་ཞིག་ལ་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྒྱང་ཤེལ་བཙུགས་ནས་ལྟ་ཆོག་གི་གྲ་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་རི་འདུག་ཅེས་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པ་ཡིན། ཡོངས་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ནས་ཟླ་བར་རང་འོད་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། འོད་དེ་བཞིན་ཉི་འོད་ཡིན་པ། ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་རི་དེ་དག་གི་གྲིབ་གཟུགས་འདི་ལྟར་སླེབས་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། དེ་དག་ནི་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་བརྗོད་བཞིན་པ་དང་། ཡོད་ཤག་གིས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ལྟར་མིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད་འདུག །གལ་ཏེ་རི་རབ་ཡོད་ན་མིག་གིས་མཐོང་དགོས་པ་ལས། རི་རབ་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོའི་མིག་གིས་མཐོང་མི་དགོས་ཟེར་ན། རི་རབ་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ང་ཚོས་མྱོང་གིན་ཡོད་རབས་ཤོད་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་མངོན་པ་མཛོད་ལས^[2]།

ནམ་ཕྱེད་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། །ཉི་མ་ཕྱེད་དང་འཆར་དུས་གཅིག །

ཅེས་བརྗོད་སྐབས། ཉི་མ་རི་རབ་ཀྱི་བྱང་ངོས་སུ་སླེབས་སྐབས་ང་ཚོ་འཚོ་གནས་བྱེད་ཡུལ་གྱི་འཛམ་གླིང་འདི་ཉིད་ནག་ཁུང་དུ་འགྱུར་གྱིན། དེར་བརྟེན་རི་རབ་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་གྲིབ་གཟུགས་གང་ལས་བྱུང་བའི་རི་རབ་དེ་ང་ཚོས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པས། དེ་ཡང་བརྗོད་ཁག་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

སྤྱི་ཡོངས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་བསམ་བློ་ཧ་ཅང་གུ་ཡངས་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པར་ཆ་བཞག་ན། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྩ་བ་འཛིན་ས་ལྟ་བུ་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཕྱེ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མིན་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་པ་དག་གིས། དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་བླངས་ན་མི་འགྲིགས་པར་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་རེད་ཅེས་བཀག་པ་གནང་ཡོད། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནའང་། སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཡིན་དང་ཡིན་ཞེས་མི་བརྗོད་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནའང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་བླངས་ན་རིགས་པས་གནོད་ཀྱིན་འདུག་ཅེས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བའི་གྲས་སུ་འཇོག་གིན་ཡོད། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཆོག་ན། གལ་གནད་ཆེན་པོ་གང་ཡང་མིན་པའི་རི་རབ་དང་། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ལ་སྙོན་དགོས་པར་གྱུར་ན་ང་ཚོས་ཁས་ལེན་དགོས་དོན་མེད།

ཡང་ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་བརྗོད་མུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤-༢༠༠༥ ཙམ་ལ་ངོས་རང་སྦན་དྷ་ར་གཞིས་ཆགས་སུ་ཐེངས་གཅིག་བསྐྱོད་སྐབས། གཞིས་ཆགས་སུ་སློབ་གྲྭ་གསར་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་འདུག །སློབ་གྲྭ་དེ་ངོས་རང་དེ་སྔ་གཞིས་ཆགས་སུ་སླེབས་སྐབས་མེད་པར་གསར་པ་ཡིན་པས་ཡོང་རོགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཕྱིན། སྐབས་དེར་ངོས་རང་སློབ་གྲྭའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སླེབས་སྐབས་ཚན་རིག་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གོ་སྒྲིག་བྱས་འདུག །འགྲེམས་སྟོན་དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་ཇི་ལྟར་ཡོང་མིན་སྐོར་ཉི་ཟླ་དང་། འཛམ་གླིང་སོགས་ཀྱི་བཟོ་དབྱིབས་བཟོས་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་འདུག་ལ། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་དང་ཉི་མའི་བར་དུ་ཟླ་བ་སླེབས་སྐབས་ཉི་མ་གཟའ་འཛིན་ཡོང་བ་དང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་བར་དུ་འཛམ་གླིང་སླེབས་ནས་ཟླ་བ་གཟའ་འཛིན་ཡོང་ཚུལ་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཐོག་ནས་བུ་མོ་ལོ་ན་བརྒྱད་དགུར་སོན་པ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་བཞིན་འདུག །བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་དེས་ངོས་ལ་ང་ཚོ་བོད་པས་ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་ཡོང་སྐབས་སྒྲ་གཅན་གྱིས་ཉི་ཟླ་བཟས་པ་རེད་ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་མིན། ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་ཡོང་བ་ནི་འདི་ལྟར་དུ་ཡོང་གིན་ཡོད་ཅེས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་བྱུང་། སྐབས་དེར་བརྙན་པར་རྒྱག་མཁན་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ན། ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་ཞིག་ཡོང་ངེས་རེད་འདུག །གཞིས་ཆགས་ཆུང་ཆུང་གི་སློབ་གྲྭ་གསར་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བོད་ཕྲུག་བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཡུལ་ངོས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་འགྲེལ་བཤད་གདེང་འཁེལ་བའི་ཐོག་ནས་བརྒྱབ་པ་དེར་དམིགས་བསལ་གྱི་སེམས་ཚོར་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་།།  །།

 

༣༽ འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལེ་དང་། ཆོས་ཚན་གྱི་གྲུབ་དོན།

 

དེང་སྐབས་དངོས་སུ་རྒྱང་ཤེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བལྟ་བ་དང་། ལྷག་པར་ས་གནས་ས་ཐོག་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གིས་པར་ལེན་བྱས་པ། དེ་ཡང་མི་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ཙམ་མིན་པར་མི་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་ལྟར། ལྟ་ས་དེར་མི་སུས་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་སྣང་གཅིག་མཚུངས་ཡོང་བ་ཞིག་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་ཡོད། དེ་ཡང་སྔ་ལོ་བལྟ་སྐབས་མཐོང་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་པ་དེར་འདི་ལོར་ལྟ་སྐབས་ཀྱང་མཐོང་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡོད་པས། མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་ཅེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་བརྗོད་དགོས་པ་ཡིན། མྱོང་བའམ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་གྲགས་པ་ཡིན་པ། དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་རིལ་པོ་ཡིན་པ་དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོར་གྱུར་ཡོད།

ད་ནི་ང་ཚོས་རི་རབ་ཀྱི་སྐོར་བརྗོད་དགོས་པར་བརྟེན། རི་རབ་དེ་བཞིན་ང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ཡིན་པ་ལས། ང་རང་ཚོའི་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་བྱུང་ཡང་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཡོད། རི་རབ་ཀྱི་གྲིབ་གཟུགས་དེ་ང་ཚོས་ཉིན་མཚན་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་འཆར་ཅན་ལྟར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོད་ལ། གྲིབ་སོ་གང་ནས་ཡོང་བའི་རི་རབ་དེ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་འཇོག་དགོས་བྱུང་ན་མི་བདེ་བ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད། དེས་ན་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ནང་དུ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་བཤད་སྐབས། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ། རི་རབ་ཡོད་ན་འཚོལ་བར་ངེས་པའི་བརྟག་ཞིབ་པ་དེ་དག་གིས་འཚོལ་སྐབས་རྙེད་དགོས་པར་མ་ཟད། སྣང་དུ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དེ་མི་སྣང་བར་བརྟེན་ཕལ་ཆེར་མེད་པར་ཐག་བཅད་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན།

གཞན་ཡང་ཉི་ཟླའི་ཚད་དང་། འཛམ་གླིང་དང་ཉི་ཟླའི་བར་གྱི་རྒྱང་ཐག་རིང་ཐུང་སོགས་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན། འགལ་དམིགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དོན་དེ་མེད་པར་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན་ང་རང་ཚོས་སྔར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཡིན་ཤག་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་དེང་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་སུ་འགའ་ཞིག་འགལ་ཟླར་སྣང་བ་དང་། ཁ་ཤས་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས་ཁས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། དེས་ན། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་རྒྱལ་སྲས་དབྱིག་གཉེན་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བསྐྱར་དུ་ལན་གཅིག་ཕེབས་ན། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལེ་བརྟག་པ། ཞེས་པ་དེ་ཕལ་ཆེར་བསྐྱར་དུ་འབྲི་རྩོམ་གནང་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན། ཞེས་ངོས་ནས་ནམ་རྒྱུན་འདི་ལྟར་བརྗོད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་དག་ཡིན། མདོར་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཡིན་འདུག །

དེ་མིན་ནང་པའི་གཞུང་ནས་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་དེ་དག་ནི། སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་མི་འགལ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་ཤིན་ལྐོག་ཏུ་རྩི་བཞིན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་། ཚད་སོགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མདོ་ནས་གསུངས་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཅིག་གྱུར་གསུངས་པ་ཞིག་མེད། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཆ་མཚོན་ནའང་། དུས་འཁོར་ནས་འཛམ་གླིང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ཞིག་དང་། རི་རབ་ཀྱི་བཀོད་པ་ཡང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། དེའི་འགལ་སྤོང་དུ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་སོ་སོར་ལས་སྣང་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་གསུང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། མི་མཐུན་པ་ཞིག་འོང་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་གཞུང་གཅིག་ནས་གསུངས་པ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་རེད་ཅེས་བརྗོད་དགོས་དོན་ཨེ་ཡོད་སྙམ།

ལར་ནས་ཆེ་ས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་གནད་འགག་ཐུག་ས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། གདུལ་བྱའི་མོས་པ་དང་འཚམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོང་གིན་ཡོད། དེས་ན་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བཏང་གི་རིགས་འགའ་ཞིག་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གྲགས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པས། དེར་འགལ་བ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་མེད། ངོས་ནས་འདི་ལྟར་ཞུ་དགོས་དོན་ནི། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་དངོས་པོ་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་ཕྱིན་ཏེ། དེ་སྔ་ཕན་ཆད་ང་ཚོས་ཡིན་ཤག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་དེང་སྐབས་གྲུབ་དོན་གསར་པ་རྙེད་བཞིན་ཡོད།

ངོས་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ནའང་། སྔར་མངོན་པ་མཛོད་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་དང་། དུས་ཀྱི་ཐུང་མཐའ་སོགས་གསུངས་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་བསྐལ་པ་མེ་འཇིག་ཆུ་འཇིག་གི་སྐོར། ཆགས་པའི་བསྐལ་པའི་སྐབས་གཞི་ནས་འབྱུང་བའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཆགས་ཚུལ། དེ་རྗེས་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་རིང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་བར་གྱི་ཁུགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་ལ་ལྟ་སྐབས། ཧ་ལས་དགོས་པའི་ཞིབ་ཚགས་འདུག་སྙམ་ནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད། གཞན་ཡང་ཐོག་མར་མིའི་འགྲོ་བ་ཆགས་སྟངས་དང་། རིམ་བཞིན་གཟུགས་ཇེ་རགས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་ས་ཞག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། རིམ་བཞིན་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་སྐོར་གསུང་སྐབས་ཀྱང་། ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་གྱིན་ཡོད།

དེ་ལྟར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་རིམ་བཞིན་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་སྐབས་སྔར་ཡིན་ཤག་ཏུ་བརྩིས་པ་མང་པོ་ཞིག་དེང་སྐབས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད་མི་འདུག །གལ་ཏེ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་གིས་ཚད་དང་རྩིས་བརྒྱབ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་དེ་དག་མིན་པར་ང་ཚོའི་གཞུང་ལུགས་ནས་གསུངས་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཏུ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་ཕྱིན་ན། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས^[3]། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་ན་སྨྲ་བ་པོ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་དགོས་པ་ཞིག་ཁས་བླངས་ན། སྨྲ་བ་པོ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་རུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ལ། རིགས་པ་དང་འགལ་ཚེ་མི་འགྲིག་ན། མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་ན་དེ་བས་ཀྱང་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

དེ་ལས་རྙོག་དྲ་ཚ་བ་ཞིག་ལ། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་རིང་པོ་ཞེས་པ་དེ་ཕལ་ཆེར་ཁག་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་འདི་གྲུབ་ནས་ལོ་ཕལ་ཆེར་ཐེར་འབུམ་ཆུང་བ་ལྔ་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་ལ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཆགས་ནས་ལོ་ངོ་ཐེར་འབུམ་ཆུང་བ་བཞི་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་རྗེས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིམ་པ་ནས་མིའི་འགྲོ་བ་གྲུབ་པའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་དབང་ལས། མིའི་གཟུགས་དབྱིབས་གང་འཚམ་ཆགས་ནས་ལོ་ས་ཡ་གཅིག་ཡས་མས་ཕྱིན་ཡོད་ལས་ཆེ། དེས་ན་ང་ཚོའི་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་རིང་པོ་བཤད་པ་དེ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་རིང་པོ་བརྗོད་དཀའ་བར་གྱུར་པས་ན། བསྟན་འབར་མ་ལས^[4]།

འཁོར་བ་འཇིག་དང་གསེར་ཐུབ་འོད་སྲུང་དང་། །

ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གོ་ཏམ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་སྟེ། ཚེ་ལོ་བཞི་ཁྲིའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་དང་། ཚེ་ལོ་གསུམ་ཁྲིའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ། ཚེ་ལོ་ཉིས་ཁྲིའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་སུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཅས་བྱོན་པར་གསུངས་པ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ཁས་ལེན་དགོས་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། བསམ་བློ་བཏང་ན་དེ་དག་རྙོག་དྲ་ཚ་པོ་ཞིག་དང་། དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག །དེས་ན་ནམ་རྒྱུན་ང་ཚོས་ཡིན་ཤག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཧ་ལམ་མེད་པར་ཐག་བཅད་ནས་བརྗོད་ཐུབ་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་ཡོད།།  །།

 

༤༽ ས་ལམ་གྱི་ཉམས་རྟོགས་དང་། དེང་གི་དུས་སྐབས།

 

གཉིས་ནས་འདི་སྣང་འདུ་འཛིའི་རྣམ་གཡེང་འཁྲུག་ཆེའི་སྐབས་འདིར། ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུར། ད་ལྟ་ང་ཚོས་དངོས་སུ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད། ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ཁྲི་འབུམ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། མ་གཞི་ཡོན་ཏན་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན་སྦ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་བརྙེས་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་ན་རྙོག་དྲ་ཧ་ཅང་ཚ་པོ་ཡོད། འདིར་དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། ངོས་ནས་སྦས་གསང་མེད་པར་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད་པས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་པ་ཡིན། ངོས་ནས་ད་དུང་རྣམ་རྟོག་ཅིག་བསླངས་ན། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་ལས^[5]།

སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་ཡང་དག་བླ་མ་དང་། །

འབྲལ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །

ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་ནས། །

རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །

ཅེས་ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་འདེབས་བཞིན་ཡོད། སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་བཏབ་པ་ལྟར། མི་ཚེ་འདིར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱས་ཤིང་། དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན། ཚེ་ཕྱི་མར་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་མིན་ལ། ཅུང་ཟད་མངལ་གྲིབ་ལྟ་བུས་ཁྱད་པར་ཡོང་ཤས་ཆེ། འོན་ཀྱང་སྔར་སྦྱངས་པའི་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པའི་ཐོག་སྣོན་མ་བརྒྱབ་ནས། ཚེ་སྔོན་མར་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད་ན། ཚེ་ཕྱི་མ་དེར་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་རྙེད་ཐུབ་པ་དང་། ཚེ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་སོགས་སུ་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ། བཟོད་པ། ཆོས་མཆོག་བཅས་སུ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་གི་མཚན་གཞི་རག་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་འདུག །

བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ལ་མཚོན་ན། སྐུ་ཚེ་སྔོན་མར་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡང་སྲིད་རྗེས་མ་ཕེབས་སྐབས་གཞི་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་། སྐབས་རེ་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མ་ལས་ཕྱི་མ་དེ་སྐྱོ་བ་ལྟ་བུ་ཡོང་སྐབས། ཧ་ལམ་ཡང་སྲིད་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པ་གསལ་པོ་འཕྲོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞི་ནས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ལྟ་བུ་ལས། ཕལ་མོ་ཆེར་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དེ་ཙམ་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག །

སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དང་། ༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ནི། སྐུ་ན་གཞོན་ནུའི་སྐབས་ནས་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ། ༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་ཆ་མཚོན་ན། དགུང་ལོ་གཉིས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནས་ལྗགས་རྩོམ་གནང་རྒྱུར་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་ལྷ་ཡི་སྣང་བ་འབྲལ་མེད་དུ་ཡོང་བ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་༸རྒྱལ་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཅིག་ལས་སྐུ་འཚོ་གཞེས་མ་ཐུབ་ཀྱང་། སྐུ་ན་ཆུང་སྲིད་ཀྱི་སྐབས་ནས་དག་པའི་སྣང་བ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཤར་བ་ཞིག་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། འདི་ལྟ་བུ་འགའ་རེ་ཡོད་པ་ལས། དེ་མིན་ཕལ་མོ་ཆེ་སྐུ་ཐང་ཧ་ཅང་མཉེལ་པོ་འདུག །

ངོས་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ན་སྐྱོན་ཆེ་བ་མེད། གཞན་གྱིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་མི་ནུས་ཤིང་། བརྗོད་ན་མགོ་ལ་དབྱུག་པ་བཟེད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེས་ན་བླ་མའི་ཞབས་འདྲེན་བླ་མས་ཞུས་ན་སྐྱོན་མེད། མདོར་ན། འདི་ལྟར་དྲན་སྲིད་པ་ཡིན། དེས་མི་ཚད་ཆོས་ཞེས་པ་དེར་སྙིང་པོ་མེད་ཚུལ་དང་། སྡུག་ས་ནས་བརྗོད་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་བཤུ་གཞོག་གཏོང་བའི་ལག་ཆ་རེད་ཟེར་བ་དང་། འདི་ལྟར་མ་བཤད་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། ཆོས་ནས་བཤད་པ་དེ་དག་རྣམ་རྟོག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་རེད་སྙམ་པ་དྲན་སྲིད་པ་ཡིན། ད་ལྟ་འདི་ལྟ་བུའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད།

དེས་ན། འདི་སྣང་འདུ་འཛིའི་རྣམ་གཡེང་འཁྲུག་ཆེའི་སྐབས་འདིར། ཞེས་པ་ལྟར། དེང་སྐབས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཚད་མཐོར་ཕྱིན་ཏེ། ཧ་ལམ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་སོགས། མདོར་ན། དངོས་པོ་ཁོ་ནར་བལྟས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག །དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་ཐབས་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན། ད་བར་འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གིས་མི་གསོད་རྒྱུ་དང་། གཏོར་བཤིག་གཏོང་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཧ་ལས་པའི་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་པ་དང་། འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་བར་མ་ཟད། ཕན་ཐོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ཡོད། འཕྲུལ་ཆས་ཡར་རྒྱས་ཀྱིས་འགྲོ་བསྐྱོད་ལ་སྟབས་བདེ་བ། ལག་ཐོགས་ཁ་པར་སོགས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཤུགས་ཆེ་ལ། འཛམ་གླིང་འདི་ཡང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད། ངོས་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཆུང་ངུའི་སྐབས་ནས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རིགས་ལ་དགའ་མོས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་། དེང་གི་འཕྲུལ་ཆས་ཐོན་གསར་གྱི་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་མི་ཤེས་ལ། དོ་སྣང་ཡང་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད། འཕྲུལ་ཆས་དེ་དག་གི་ཕན་ཐོགས་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད།

དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གིས་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་སེལ་ཐུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཚེ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། མཐུན་རྐྱེན་ལེགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་འཕྲུལ་ཆས་དང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་རྣམས་ང་ཚོར་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་འཕྲུལ་ཆས་དང་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནས་འགྲིག་གམ་ཞེ་ན། གཏན་ནས་མི་འགྲིག་པར་ནང་གི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཞི་བདེ་ཡོང་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ཚེ། དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་མིའི་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན།

ལྷག་པར་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་རིགས་དང་། ཡང་སྒོས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ནས་བརྟག་དཔྱད་མང་དུ་བྱས་པའི་གྲུབ་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མང་པོ་ཐོན་དང་འཐོན་མུས་བཞིན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཕྱི་དངོས་པོའི་འདུ་ལོང་འཁྲུག་པའི་སྐབས་འདིར། རྗེ་བཙུན་མི་ལས། ཕྱི་ཆོས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ནང་ཆོས་པར་མ་ངེས་པ་ནི་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་དང་། བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པར་བདེ་བ་སྟེར་བའི་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛིའི་རིགས་ལ་ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་བ་ཞིག་མི་ཡོང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ང་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བློའི་ཟུར་ནས་ཡིད་སྨོན་གང་འཚམ་སྐྱེ་བཞིན་འདུག །

དེས་ན་མང་ཚོགས་དང་། དགེ་འདུན་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཉུང་ཉུང་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་དང་། ངའི་ཕ་མ་ནང་པ་ཡིན་པས་ང་ཡང་ནང་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ངའི་ཕ་མ་ཁ་ཆེ་ཡིན་པས་ང་ཡང་ཁ་ཆེ་ཡིན། ངའི་ཕ་མ་བོན་པོ་ཡིན་པས་ང་ཡང་བོན་པོ་ཡིན། ཞེས་བརྗོད་ན་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་འདི་ཡག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་ངོ་མ་ཞིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན། ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་དང་། གོམས་གཤིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཤེས་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ལས་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་ལ། ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཅིག་དགོས་པ་ལས། ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་བརྗོད་པ་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་ལག་བསྟར་མེད་པའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་གཞན་ལ་མགོ་སྐོར་བཏང་བར་མ་ཟད། རང་གིས་རང་ལའང་མགོ་སྐོར་གཏོང་གིན་ཡོད། དེས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དགོས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན།།  །།

 

༥༽ ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་དང་། ཆོས་ལུགས་མཐུན་ལམ།

 

རང་རེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས། ཞེས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི། ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་མུས་ལྟར། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཆོས་ལེགས་ཤོས་རེད་ཅེས་ནམ་ཡང་རྗོད་ཀྱི་མེད། ཆོས་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་ཞེས་པ་ནི། མི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་མོས་དང་འཚམ་པའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་གང་ཞིག་ཆེ་བ་ཡོད་ན། ཆོས་དེ་ནི་མི་དེར་ལེགས་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད། དཔེར་ན། སྨན་གཅིག་རྡོག་བསྒྲུགས་ཀྱིས་སྨན་འདི་ལེགས་ཤོས་རེད་ཅེས་བརྗོད་མི་ཐུབ་ཅིང་། སྨན་ལེགས་ཤོས་དེ་ཉིད་ནད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་གནོད་ཉེན་ཡོད། སྨན་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་སེལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བྱེད་ཅིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འགྲོ་བའི་ཁམས་དང་། མོས་པ། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཡང་། ལ་ལར་ཕན་ཐོགས་དེ་ཙམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་བ་ཡིན། དེས་ན་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཏུ་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ལེགས་ཤོས་རེད་ཅེས་ངོས་ནས་ནམ་ཡང་རྗོད་ཀྱི་མེད།

འོན་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་སམ། བླང་དོར་གྱི་གནད་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཅིག །ཆོས་ལུགས་དེ་དང་དེ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས་ཡུལ་དུས་གནས་སྟངས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་སོགས་དང་བསྟུན་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཆ་གཅིག་བཅས། མདོར་ན། ཆོས་ཀྱི་ཆ་གཅིག་དང་། རིག་གཞུང་གི་ཆ་གཅིག །ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་གཅིག་བཅས་ཆ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བརྗོད་སྐབས། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་དང་། གཏིང་ཟབ་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ལྟ་གྲུབ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་གྲུབ་ལ་དོ་སྣང་དང་། དགའ་མོས་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དེ་ཡང་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ (Quantum Physics) སྟེང་ནས་ཧ་ཅང་འདྲ་མཚུངས་སུ་སླེབས་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ཆ་མཚོན་ན། སྤྱིར་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་གཞག་གསུང་སྐབས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་རྣམས་ཐོན་ཡོང་གིན་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་རབས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་རྣམས་ཧ་ཅང་རྒྱས་པོ་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ཏུ་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་ཧ་ཅང་རྒྱས་པོ་ཡོད། མདོར་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་གཞུང་རྒྱས་ཤོས་དེ་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་སྤོབས་པ་མཐོན་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད།

དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པའི་ནང་ནས་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པ། ཞེས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་ཐོག་མར་བསམ་བློར་འཁོར་མཁན་དེ་རིགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ཡོད་དགོས་པ་གཞིར་བཞག་གིས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། རིམ་བཞིན་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས། མཐར་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སྐབས་སེམས་ནང་ཡ་མཚན་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།

ང་ཚོའི་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་བཏགས་དོན་འཚོལ་སྐབས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང་། མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པ། རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཏགས་དོན་འཚོལ་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་བཙལ་མཐར་མ་རྙེད་པ་དེ་མེད་པའི་དོན་མིན་པར་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་ཡོད་ཀྱང་། ཡོད་ལུགས་དེ་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་རེད་ཅེས་མཐའ་མའི་གཏན་འབེབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡང་གཏན་ནས་མེད་པ་མིན་པར་ཕན་གནོད་འདྲེན་མཁན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་སླེབས་ཡོང་གིན་ཡོད། གྲགས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་སྟེ། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས^[6]།

དེ་རྣམས་ཤིང་རྟའི་རྣམ་དཔྱད་བྱས་པས་རྣམ་བདུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཅིང༌། །

དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པས་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། ཡོད་ལུགས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་རེད། ཐོག་མར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཅིང་། དེ་རྗེས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་གནང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།

དེང་གི་དུས་འདིར་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མེད་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་ཞིང་། དེ་རྗེས་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་མཚམས་ཐད་ད་ལྟའི་ཆར་གསལ་པོ་གང་ཡང་འཇོག་མ་ཤེས་པར་ལྷག་ཡོད། དེའི་སྐོར་ངོས་དང་ཚན་རིག་པའི་བར་སྔོན་ནས་གོ་བསྡུར་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད། བར་ལམ་ལོ་ངོ་གཅིག་གཉིས་གོང་ཀ་ལི་ཀ་ལའི་ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞིག་གིས་ངོས་རང་སྐད་བཏང་བ་ལྟར་འགྲོ་སྐབས། གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་དེའི་དགེ་རྒན་གྱི་ཁྲོད་དུ་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཚན་རིག་མཁས་དབང་ཞིག་འདུག་ལ། ངོས་རང་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ཏུ་དོ་སྣང་ཡོད་སྟབས། ཁོང་ལ་དུས་ཚོད་ཡོད་ཚེ་ངོས་དང་ཟུར་དུ་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་ཀྱི་ཡིན། ཞེས་ངོས་གཉིས་ལྷོད་ལྷོད་ཐོག་ཐུག་འཕྲད་བྱས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཁོང་གིས། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་མེད་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཞིག་གསུང་གིན་འདུག །དེ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ཁོང་གིས་གསུངས་གསལ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་དོན་གྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་མེད་པས། དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཡོད་མཚམས་ནི་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་ཡོད་པའི་རིང་ལ་དངོས་པོ་དེ་ཡོད་པ་དང་། དེ་འཛིན་གྱི་བློ་མེད་ན་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མེད་པ་བཅས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ལྟ་བུ་གསུང་གིན་འདུག །

སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་དོན་འགོག་སྐབས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་བརྟེན་ཤེས་པའི་རང་སྣང་ངམ། རང་འཛིན་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་སད་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཙམ་ལས། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། ཅེས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་ནས་གསུངས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རྗོད་ཀྱིན་འདུག །ཁོང་ནང་པ་མིན་ལ་ནང་པའི་དཔེ་ཆ་ཡང་བལྟས་མེད། བརྗོད་ལུགས་ནི། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ལྷག་གི་གོང་རོལ་ནས་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས། ཞིབ་འཇུག་མཐར་ཕྱིན་གནང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་གསུངས་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་ཆོས་ལུགས་སུ་ལའང་འདི་ལྟར་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་ལ། པཱ་ལིའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་དག་ལའང་འདི་ལྟར་གསུང་རྒྱུ་མེད། འདི་ལྟར་བརྗོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ང་ཚོ་བོད་མི་གཅིག་པུ་རེད་འདུག །དེ་དག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱང་བོད་ཡིག་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ལས། སྐད་ཡིག་གཞན་གང་གི་ནང་དུའང་འདི་ལྟར་མི་གསལ། རིང་མིན་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཚན་རིག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཚན་རིག་ཚོགས་འདུ་ཞིག་འཚོག་འཆར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

གཞན་ཡང་རྟགས་མཚན་གཅིག་ནི། དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་ཤ་སྟག་གིས་གཏན་ལ་འབེབས་བཞིན་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས་སོ། །ཞེས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་མིན། གཞལ་བྱའི་གནས་གསུམ་ཞེས་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་དང་། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་གསུམ་ལས། ཤིན་ལྐོག་གི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡོང་གིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས^[7]།

གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་སླུའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཙོ་བོའི་དོན་རྣམས་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་དེ་ལྟར་གསུང་མཁན་གྱི་སྟོན་པས་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན། ཞལ་རྫུན་གནང་དགོས་དོན་མེད་ལ། ཁོང་ཉིད་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་སྟབས་རང་ལ་ཤིན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེ་ལྟར་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པས་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་དང་། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་གཉིས་ལས་གཙོ་བོ་ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ནང་དུ་ཡང་ཡང་དཔྱད་མཐར་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་གྱི་ནང་དུ་རི་རབ་གསུངས་པ་དེ་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲབས་བྱེད་ཀྱིན་འདུག །འོན་ཀྱང་ང་ཚོར་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་གཞུང་དེ་དག་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་འགལ་བ་མེད་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། རི་རབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྐོར་འགའ་ཞིག་ནས་གྲུ་བཞི་དང་། ལ་ལར་ཟླུམ་པོ་སོགས་མི་འདྲ་བ་ཐོན་ཡོང་གིན་ཡོད། རི་རབ་ལྟ་བུ་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་གཞུང་གི་ནང་དུ་སྔ་ཕྱི་དངོས་ཤུགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད། དེས་ན་ཏག་ཏག་མི་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག །

ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་མཎྜལ་འབུལ་མཁན་ཡོད་ཤས་ཆེ། མཎྜལ་སོགས་སྔོན་འགྲོ་འབུམ་ལྔ་གྲངས་གསོག་གནང་མཁན་གྱི་རིགས་རྣམས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་རྣམ་རྟོག་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་རི་རབ་མེད་ཅེས་གསུང་གིན་འདུག་པས། ངས་མཎྜལ་འབུལ་བཞིན་པ་འདི་དག་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་སམ་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་དོན་མེད། བདག་གཞན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་དགེ་ཚོགས་བཅས། །ཞེས་དང་། བདག་པོས་བཟུང་དང་མ་བཟུང་དང་། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཚང་མའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ་ལེགས་པའི་ཆ་མཐའ་དག་བློ་ཡིས་བླངས་ནས་འབུལ་བ་ནི་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན། མངོན་པ་མཛོད་ལས་གསུངས་པ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་དོན་མེད།

དེ་ལྟར་ཤིན་ལྐོག་གི་རིགས་རྣམས་ལུང་ལ་བརྟེན་དགོས་ཀྱང་། སྒྲུབ་བྱེད་མང་དུ་བཀོད་ནས་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་སྟབས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དེ་དངོས་གནས་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག །ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་གཞན་ལ་མ་གུས་པའི་ཐོག་ནས་ཞུས་པ་མིན། འོན་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱོད་སྐབས། ངོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་རྒྱ་གར་བའི་ཆོས་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་གིས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཐོག་འཛམ་གླིང་གི་སྣོད་བཅུད་ཚང་མ་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པར་བརྟེན་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་། འགྲོ་བ་མི་ཚང་མ་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པའི་མིའི་ཁྲོད་དུ་མི་སྡུག་ཅག་གི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གིན་འདུག་པ་དེ་དག་གང་ཞིག་བྱས་ནས་བྱུང་ངམ་ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་བྱུང་བར། ངོས་ནས་ཕྱེད་ཀ་རྩེད་མོ་དང་། ཕྱེད་ཀ་དངོས་གནས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་བརྗོད་རྒྱུ་མི་འདུག །ཐོག་མར་དཀོན་མཆོག་གིས་དག་ཞིང་དང་། དམྱལ་ཁམས་གཉིས་བཀོད་ཟིན་ཅིང་། དེ་ཡང་དཔེར་ན། ཁང་པ་རྒྱག་པར་ཐོག་མར་ཁང་པར་སྡོད་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་དགོས་པ་ལྟར། དམྱལ་ཁམས་སུ་འགྲོ་མཁན་མེད་ན། དམྱལ་ཁམས་བཀོད་པའི་དགོས་པ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། དཀོན་མཆོག་གིས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་མི་ལ་རང་དབང་གི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གནང་བས། ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་གི་བསམ་བློ་དེ་བེད་སྤྱོད་ལོག་པར་བཏང་བས། དམྱལ་ཁམས་ལ་འགྲོ་མཁན་དུ་གྱུར་པར་བརྟེན། དམྱལ་ཁམས་བཀོད་པའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་རེད། དེ་མིན་དཀོན་མཆོག་གིས་མ་མཁྱེན་པ་དང་། ཡང་ན་དཀོན་མཆོག་གིས་འབ་སུ་མ་འདུས་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད་སྐབས་མི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་མངོན་པ་ཀུན་བཏུས་ལས། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་དང་། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན། ནུས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་གསུངས་སྐབས། དངོས་གནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རན་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་བསྐྱོན་ཡོང་གིན་ཡོད།

དེ་ལྟར་ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ནང་ཆོས་སྤེལ་གྱི་མེད་པར། ཡུལ་གྲུ་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་དེ་རང་བྱས་ན་ལེགས་པ་ལས། ཆོས་ལུགས་བརྗེས་བསྒྱུར་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། ཅེས་ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་མུས་ཡིན། དེས་ན་ཆོས་ལུགས་སྤེལ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏན་ནས་མེད། འོན་ཀྱང་ང་རང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཆོས་ཡིན་པས། ང་ཚོས་ནང་ཆོས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན། གོང་དུ་རྒས་འཁོགས་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བའི་ཁྲོད་དུ་རྨོ་མོ་ཞིག་གི་རྒལ་པར་ར་ལྤགས་དྲེག་པས་འཚོས་པ་ཞིག་གྱོན་འདུག་པས། ངོས་ནས་ར་ལྤགས་དེ་ཁྱེད་རང་གི་མི་ཐོག་ལ་བཟོས་སམ། ཡང་ན་ཕ་མའི་དུས་སྐབས་ནས་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པར། ཕ་མའི་དུས་སྐབས་ནས་ཡོད་ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་འདུག །འོ་ན་ར་ལྤགས་དེ་མི་རབས་ཇི་ཙམ་ཕྱིན་མིན་དྲིས་པར་གསལ་པོ་དེ་ཙམ་བརྗོད་རྒྱུ་མི་འདུག །དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ཅ་དངོས་རྙིང་པའི་རིགས་རྣམས་ང་ཚོའི་ཕ་མའི་དུས་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བདག་པོ་བརྒྱབ་པ་ལྟར། ནང་ཆོས་འདི་ཉིད་ཀྱང་ང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་པས་དེ་བས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན།

འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ནང་པ་མིན་པ་ཞིག་ལ་ནང་པ་བྱེད་དགོས། ཞེས་ནམ་ཡང་རྗོད་ཀྱི་མེད་ལ། འདུལ་བའི་གཞུང་ནས་^[8]ཀྱང་། མ་གསོལ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚུར་ཆོས་འཆད་རོགས་ཞེས་མ་བརྗོད་བར་དུ་མ་ཤོད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་ཕར་ཆོས་འཆད་པར་ཕྱིན་ནས་ཆོས་ལུགས་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་རིགས་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་ང་ཚོ་ནང་པས་བྱས་ན་མི་འགྲིགས་ལ། ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱིས་སྐབས་རེ་དེ་ལྟར་བྱས་ནའང་མི་འགྲིག། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་རྣམས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་སོགས་ཕན་ཐོགས་བྱ་རྒྱུའི་རིགས་ཧ་ལས་པ་རེད། ཡིན་ནའང་སྐབས་རེ་ཆོས་ལུགས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་སྐབས་རེ་རྙོག་དྲ་ཡོང་གིན་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་གཞན་རྣམས་ནི། བོད་པའི་གཏམ་དཔེར། རང་གི་སྒྲོལ་མ་རང་གིས་འདོན། །ཞེས་པ་ལྟར། རང་རང་གིས་ཐུགས་སྣང་དང་། ཐུགས་ཁུར་བཞེས་བཞིན་ཡོད་པས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཡོད་པའི་མི་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལུགས་སོ་སོར་དད་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས། དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་བྱུས་གཏོགས་དེ་ཙམ་བྱ་མི་དགོས། ཆོས་ལུགས་དེ་དག་གིས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་ལྟར་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ལ། ཆོས་ལུགས་དེ་དག་ལ་ཉམས་ལེན་བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱེད་མཁན་དེ་རིགས་ནི་སེམས་དུལ་ཞིང་། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ། བཟོད་སྲན་ཆེ་བ། ཆོག་ཤེས་མང་བ། འུ་ཐུག་གི་གནས་སྐབས་སུའང་རེ་བ་གཏན་བརླག་ཏུ་མ་སོང་བ་སོགས་ཡོང་གིན་ཡོད། དེས་ན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་པར་བཅོས་སུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་སྐབས། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་བློ་བཅོལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་དཀོན་མཆོག་གིས་མཁྱེན་བསམ་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་སྐབས། བློ་ལ་ངལ་གསོ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གིན་ཡོད།

སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། (Mother Teresa) མ་ཐར་ཀྲེ་རི་ས་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་གནས་ཉམ་ཐག་ཅིང་། དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པའི་གང་ཟག་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་རྣམས་ལ་ཞབས་འདེགས་རླབས་ཆེན་བསྒྲུབས་ཡོད། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོའི་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པ་གཅིག་གྱུར་ལ་བལྟས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གཞན་ཕན་གྱི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེན་རེད།

ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དབར་ཚང་མས་གུས་ཞབས་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། དད་པ་བྱ་རྒྱུ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལ་བྱེད་དགོས་པ་ལས། ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་དད་པ་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་མིན། གུས་ཞབས་ནི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོད། དཔེར་ན། ངོས་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཡེ་ཤུ་དང་། ཧིན་དྷུ། ཁ་ཆེ། འཇིའུ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གུས་ཞབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་སྙམ་གྱིན་ཡོད། ཆོས་ལུགས་དེ་དག་གིས་མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པས་ཡག་པོ་རེད། སྐབས་རེ་བསམ་བློ་གུ་དོག་པ་དང་། འབྲེལ་བ་ཉུང་དྲགས་པའི་དབང་གིས་མགོ་རྙོག་ཕྲན་བུ་རེ་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་ནི་ཆེས་ཉུང་ཤས་ཡིན་པར་མ་ཟད། དེ་དག་ཀྱང་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཉུང་དྲགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པ་ལས། འགལ་བ་ཆེ་བ་གང་ཡང་མེད། དེས་ན་ཚང་མར་གུས་ཞབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་གུས་ཞབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་རེད་འདུག །

འོན་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང་། ནང་པ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་འདི་ཉིད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། གང་དུའང་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ཞིག་དང་། ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ཡང་ཕྱིའི་ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཙམ་མིན་པར། ནང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་དང་། ཉོན་མོངས་དང་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོང་མིན་སོགས་ལ་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད། དེར་བརྟེན་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། དེའི་ནང་ཚན་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཤ་སྟག་རེད་འདུག །དེ་ཡང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་བལྟས་ཚེ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།།  །།

 

༦༽ ནཱ་ལེནྡྲའི་སྲོལ་བཟང་དང་། ཚན་རིག་གི་གལ་གནད།

 

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་གཞུང་ནང་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བདེན་བཞི་གསུངས་པ་དེ་དག་ནི། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐིལ་ཕྱིན་པ་དེ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པ་ལས། པཱ་ལིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཞི་ཡིན། དེས་ན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་གཞུང་རྣམས་ཧ་ལས་པའི་གལ་གནད་ཆེན་པོ་རེད་འདུག །དེར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཡིག་གི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་གྱི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་བཞེད་གཞུང་གི་རྒྱུན་བཟང་ཉམས་མེད་འཛིན་རྒྱུ་དེ་བོད་པའི་ལས་འགན་རེད་འདུག །དེ་ཡང་། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས^[9]།

ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པ། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསུས་པའམ། དོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རིགས་རྣམས་སྔོན་བསུས་ཀྱིས་ནང་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ཏུ་ཪིག་པའི་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་ང་རང་ཚོའི་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ཁོ་ནར་བསྐོར་བ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་པ་དང་། འུ་ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་ལུང་ཞིག་དྲངས། ལུང་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ལུང་གཞན་ཞིག་དྲངས། ལུང་དྲངས་པའི་རྗེས་སུ་དམ་བཅའ་བས་ཁས་ལེན་གློད་ན་ཚ་ཞིག་བརྒྱབ་པའི་ཐོག་ཏུ་བཞག་ན་གཏན་ནས་འགྲིག་ཐབས་མེད། དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ལྡེ་མིག་ལྟར་བྱས་ཏེ་དེ་ལས་ཚད་དང་ས་མཚམས་ལྟ་བུ་བརྒལ་ནས། གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན། དེང་སྐབས་དངོས་སུ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་རྗོད་བཞིན་པ་དང་། གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་དང་མི་འགལ་བའི་ཐོག་ནས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་བཅས་འདི་ལྟར་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། ང་རང་ཚོ་ལུང་ཁས་ལེན་མཁན་ནང་ཚགས་ལ་ལུང་མང་པོ་ཞིག་བསྐོར་བ་བརྒྱབ་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་འདི་ལྟར་དུ་བསྡད་པ་རེད། དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་གང་ཡང་མེད།

དེ་རིང་འདིར་ངོས་ནས་བརྗོད་འདོད་པ་ཞིག་ལ། གདན་ས་ཁག་གི་ནང་ནས་སློབ་ཕྲུག་དྲག་སྒྲུག་བརྒྱབ་ནས་ཚན་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་འགོ་བཙུགས་ནས་ལོ་ཤས་ཕྱིན་པ་རེད། མུ་མཐུད་སློབ་སྦྱོང་འདི་ཉིད་གཏིང་ཇེ་ཟབ་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་། ཚན་རིག་གི་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་མགོ་ཚོས་པ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། ཚན་རིག་ལོ་རེ་བཞིན་དུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཟླ་རེ་བཞིན་དུ་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གིན་ཡོད། ང་ཚོས་དེ་དག་ཆ་ཚང་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་གོམ་པ་མདུན་སྤོས་བྱེད་དགོས།

དེ་ཡང་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་དང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་ཅེས་རྗོད་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ལྷག་པར་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ནི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཡིན་པས། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་དག་ཁས་བླངས་ཤིང་། མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་དུ་འཇོག་པ་ལས་མེད་ཅེས་རྗོད་ཀྱི་མེད། དེ་ལྟར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཚན་རིག་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཐག་མི་གཅོད་པར། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ནི་ཐེ་ཚོམ་རེད་ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བར་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ང་རང་ཚོ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང་། དབུ་མ་སྙིང་པོ་སོགས་རིགས་པ་སྟོན་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལྡེ་མིག་གི་ཚུལ་དུ་བྱས་ཤིང་། དེ་ནས་རིག་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན།།  །།

 

༧༽ སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་། ཚན་རིག་པའི་ཤེས་ཚད།

 

དེ་ཡང་ད་ལྟ་ཚན་རིག་པས་ཤེས་པའི་རྣམ་གཞག་གི་གོ་བ་རྣམས་ཧ་ཅང་རགས་པ་ཡིན་ཅིང་། དཔེར་ན། རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ད་དུང་མི་འབྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡང་འབྱེད་ཀྱི་མེད་པས་དེ་དག་ནི་ཧ་ཅང་རགས་པ་རེད། རྟོག་པ་རྟོག་མེད་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཕན་གནོད་ཤུགས་ཆེ་འདྲེན་གྱིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བྱིས་པ་ལོ་གཉིས་གསུམ་ཙམ་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དང་། ཚད་མའི་བློ་སྐྱེ་ཐབས་སུ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་མི་ཚེ་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྐྱེལ་དགོས་མིན་དང་། འཕྲོད་བསྟེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་མིན་སོགས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་དགོས་དོན་ནི། དོན་ལ་མི་གནས་པའི་བློ་རྣམས་སེལ་ཞིང་། དོན་ལ་གནས་པའི་བློ་གསར་པ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་ང་རང་ཚོའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན།

ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གཉིས་ལ་ཚན་རིག་པས་ད་ལྟ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་མེད། ངོས་ནས་འདི་ལྟར་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དང་། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་ངོས་ནས་ནམ་ཡང་རྗོད་ཀྱི་མེད། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའི་ཐོག་སླེབས་སྐབས་དེ་ནི་ནང་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པ་ལས། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇུས་གཏོགས་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་མིན་ཞེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ནང་པས་མཚོན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་འདོད་མཁན་ཞིག་གིས་དེ་དག་གི་ཐོག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། སྔ་ཕྱི་མེད་ན་འགལ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དང་། གནོད་པ་གང་དག་ཡོང་གིན་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་ལེགས་བཤད་གསར་པ་བརྩམས་ནས་ཐོན་དགོས་པ་ཡིན།

དེ་བཞིན་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་པར་བརྟེན། ཅུང་ཟད་ལས་སླ་བ་མེད་དམ་སྙམ། དེ་དག་ཚང་མ་འཁྲིད་ས་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བའི་ཐོག་ཏུ་ཁྲིད་ཡོང་གིན་ཡོད། རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བར་དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཤོད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆ་ཚང་སླེབས་ཡོད། དཔེར་ན། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་མེད་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ནང་ནས་རང་རྐྱ་བའི་བདག་མེད་པ་ཞིག་ཚན་རིག་པས་གང་འཚམ་བརྗོད་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་ཚན་རིག་པས་ཚུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། ནང་པའི་གཞུང་དང་མཐུན་ཡོང་གིན་ཡོད།

གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་བཀའ་སློབ་ལས^[10]། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱིས་བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་དེ་དག་ལ་ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཅིང་། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྔ་ཇི་ལྟར་རྡུང་བ་དང་། སྦུབ་ཇི་ལྟར་དཀྲོལ་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་མིན་པར་སེམས་ཇི་ལྟར་འདུལ་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། སེམས་འདུལ་བ་དེ་ཡང་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་འདུལ་དགོས་ཞེས་གསུངས་མེད། རང་གཞན་ཚང་མ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་། བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ལ། བདེ་སྡུག་གི་རྒྱུ་གང་གིས་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་ཁོ་ན་ལས་ཡོང་བ་ཞིག་མིན་པར། གཙོ་བོ་ནང་སེམས་རྒྱུད་ནས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་བཞིན་ཡོད། མིའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་སེམས་མ་སྐྱིད་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆ་དེར་གཞི་རྟེན་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་གང་ནས་ཡོང་བཞིན་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་སེམས་མ་དུལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བ་དང་། སེམས་དུལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོང་བཞིན་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པ་གཙོ་བོའི་གྲས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང་།  ད

པལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་སོགས་ཀྱིས་རིགས་པ་འགོད་སྟངས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་མཐོང་བ་མངོན་གྱུར་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་དགོས་དོན་མེད། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར་གྱི་རིགས་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐར་པ་དང་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་དུ་གསུངས་ཡོད། མདོར་ན། ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་འགྲོ་སྟངས་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཞིག་ཡིན།

ཡང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ལས^[11]། མདོར་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་གི་ཁྱད་ནོར་དུ་བརྩི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་འདི་ཉིད་ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་དུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང་། རིག་གཞུང་འགྲེལ་བཤད་བྱ་རྒྱུ་ཡང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཆ་ཚང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ལས། སྐད་ཡིག་གཞན་དག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནས་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་དགོས། བོད་ཡིག་གིས་ཟ་སྐད་འཐུང་སྐད་ལས་ཕན་ཐོགས་མི་འདུག་བསམ་པ་དྲན་རྒྱུ་མེད། སྤྱིར་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ནང་དེ་སྔ་ནས་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་དེ་ཙམ་མ་བྱས་པར་བརྟེན། ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་པར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཡོད་ལ། མིང་ཚིག་གིས་ཀྱང་འདང་གི་མེད། དེ་མིན་ལྟ་གྲུབ་དང་། སེམས་ཁམས་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ་སོགས་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་དྷིའི་སྐད་ཡིག་གིས་འདང་ཐབས་མེད་པར་བོད་ཡིག་གཅིག་པུ་ཡིན། དེ་ལྟར་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རང་ཚོས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱེད་དགོས།

དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པའི་ཐོག་ནས་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་རིག་གནས་འདི་ཉིད་གཏིང་ཟབ་ལ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པར་ཆ་མཚོན་ན། རཱ་ཇ་རཱ་མ་ན་ཞེས་སྔར་རྒྱ་གར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཚན་རིག་པ་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་གིས། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་དང་། ལྷག་པར་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་རིག་གནས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ཀྱང་། རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་ནང་ལོ་ངོ་ ༢༠༠༠ ལྷག་གི་གོང་ནས་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཉིད་དར་འཕེལ་བྱུང་ཟིན་ཡོད་ཅེས་ངོས་ལ་བརྗོད་བྱུང་། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།

ང་ཚོས་རྟག་ཏུ་འདོན་བཞིན་པའི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས^[12]། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་རྩ་བ་འདིར་ཐུག་ཡོང་གིན་ཡོད། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ཅེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་ད་ལྟ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ། འགྲེལ་བཤད་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་པོ་རེད་འདུག །དེ་ནི་རིག་པའི་རྣམ་གཞག་ཙམ་མིན་པར། སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་ལ། ཚུལ་མིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལས་ཡོང་བས་ན། བདེན་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བས་དངོས་གནས་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད། འདི་དག་ནི་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད་འདུག །དེ་དག་བོད་རིགས་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།།  །།

 

༨༽ རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་དང་། གསར་རྩོམ་གྱི་གལ་གནད།

 

ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གོང་རྒྱ་གར་བའི་ཚན་རིག་པ་མཁས་དབང་སྟེ། དངོས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཁོང་དང་སྐབས་ཤིག་ལྡི་ལིར་ཚོགས་འདུའི་སར་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་ཞིང་། བར་སྐབས་ཤིག་ལ་ཁོང་གིས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུང་ཞིག་མཇལ་བྱུང་བས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་རྣམས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འདུག་ཅེས་གསུངས་བྱུང་། ཁོང་ནི་དངོས་ཁམས་རིག་པ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྟེ། ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ལ་མཁས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གིས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའམ། དངོས་པོ་ཚུགས་ཐུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྐོར་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག་པས་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང་། དེང་སྐབས་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ (Quantum Physics) ནང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་སྐོར་བཤད་པ་དེ་དག་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་དབང་དེ་དག་གིས་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་གི་གོང་རོལ་ནས་མཁྱེན་རྟོགས་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས་བྱུང་། དེ་ལྟ་བུའི་ང་རང་ཚོའི་མཐུན་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་བཞིན་ཡོད།

རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཅེས་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་པའི་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་པའི་ཐོག་ལ་ཕར་ཞལ་འདེབས་འབུལ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། ཚན་རིག་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕར་རིམ་བཞིན་འཚོལ་སྐབས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། རྙེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཐོག་ཏུ་བཏགས་ཡོད་དང་། དེའི་ནང་ཚན་ནས་བཏགས་ཡོད་མིང་རྐྱང་ཙམ་ཞེས་པའི་གོ་བ་དེ་སླེབས་མ་ཐུབ་ན་མེད་ཅེས་པའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ལ་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་ཞལ་འདེབས་ཆེན་པོ་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ།

དེས་ན་ཐར་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་གཞུང་ལུགས་གསར་པ་རྩོམ་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་པ་དྲན་གྱིན་འདུག །ངོས་ནས་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ལ། ཪིམ་བཞིན་ཚན་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུའི་རིགས་རྣམས་རང་དགར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་བསླབས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མིན་པར། ཚད་མའི་གཞུང་ལ་ཆ་མཚོན་ན། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་སོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་མུ་སྟེགས་པའི་འདོད་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ལ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་དགག་པ་བསྐྱོན་པ་དང་། ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གི་རྗེས་སུ་མུ་སྟེགས་པའི་སྟོན་པ་གསར་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་པ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་དེ་དག་ལ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱིས་གསལ་བཤད་དང་དགག་གཞག་གནང་བ་ལྟ་བུ་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་དུ་མི་གསལ་ཞིང་། དུས་ཕྱིས་སུ་བྱོན་པའི་མུ་སྟེགས་པའི་མཁས་པས་མཛད་པ་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེར་མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ནང་དུ་དགག་བཞག་མང་བ་གསལ་ཡོད་འདུག །དེ་ལྟར་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་དེ་དང་དེའི་སྐུ་དུས་སུ་མེད་ཅིང་། ཕྱིས་སུ་རིག་པ་གསར་པ་རྙེད་པ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བྱོན་པའི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་དག་གིས་དག་སེལ་དང་། དགག་སྒྲུབ་གནང་བ་བྱུང་ཡོད།

ད་ཆ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་སྐབས་འདིར། ང་ཚོས་སྔར་གྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་གི་སྐོར་བརྗོད་རྒྱུར་དཀའ་རྙོག་དེ་ཙམ་མེད་ཀྱང་། དེང་དུས་ཚན་རིག་པའི་ཐོག་ནས་ནང་པ་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་པ་མིན་ནའང་། བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནང་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ནང་པའི་རང་ལུགས་བཟུང་ནས་འགྲོ་ལུགས་འདི་ལྟར་ཡིན། ཞེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཞིག་རེད་འདུག །འདིར་དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། དེ་དག་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སེམས་སུ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས།

མ་གཞི་སྔར་ནས་ངོས་ཀྱིས་སྐབས་རེ་རྟགས་གསལ་གཏོང་སྐབས་ལུང་ལ་གཏན་ནས་མ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་རིགས་ལ་སྦྱོང་བརྡར་བྱས་ན་ལེགས། ཞེས་ལན་མང་བརྗོད་ཟིན་པ་ཡིན། དེས་ན་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལ་བསྐྱར་ལྡབ་ཡང་ལྡབ་བྱས་པའི་ཐོག་ཏུ་མི་འཇོག་པར་ཅུང་ཟད་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་བསམ་བློ་གཏང་རྒྱུ་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད་འདུག །ངོས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་དེ་ཙམ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་། ང་ཚོར་རྒྱུ་ཆ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་ཞིག་དང་། བསམ་བློ་གཏང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག །དེས་ན་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་མིན་ལ་ཐུག་ཡོད། དཔྱད་པ་བྱས་ན་དཔྱོད་པའི་སྒོ་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་དེ་དག་ནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་འདུག །དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་སྐོར་ཞུས་ན་སྙམ་པ་ཞིག་བྱུང་།།  །།

 

༩༽ གཟུར་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕྱོགས་ལྷུང་གི་ཉེས་སྐྱོན།

 

གཟུ་བོའི་བློས། ཞེས་པ་ནི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས^[13]། སྣོད་ལྡན་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་གསུང་སྐབས།

གཟུར་གནས་བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་བའི། །

ཉན་པོ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །

ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། བློ་གཟུ་བོར་མི་གནས་པར་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་སྟེ། རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་། གཞན་ཕྱོགས་ལ་སྡང་སེམས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཞེན་ཆགས་བྱེད་ཡུལ་དེའི་སྐྱོན་ཡང་སྐྱོན་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་། ཕ་རོལ་པོའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཡོང་བར་བརྟེན། ཐོག་མར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས^[14]།

ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་སེམས་གདུངས་པས། །

ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །

ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། བློ་ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གིས་བསླད་དེ་བདེན་དོན་ཡང་དག་མཐོང་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་པ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་གིས་བསླད་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེ་དག་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གིན་ཡོད། ཡང༌ང་ཚོ་བོད་རིགས་ཁོང་ཁྲོ་དང་འཁོན་འཛིན་གང་འཚམ་ཡོད་མཁན་ཞིག་གིས་རྒྱ་མིས་བྱས་ཚད་སྐྱོན་དུ་མཐོང་གིན་ཡོད། དེ་དག་ནི་བློ་གཟུ་བོར་མི་གནས་པའི་རྟགས་རེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ (1357-1419) ལམ་རིམ་ཆེན་མོ་ལས^[15]།

གང་དག་ཕྱོགས་འཛིན་མུན་པས་མ་བསྒྲིབས་ལ། །

ལེགས་ཉེས་འབྱེད་པའི་བློ་ཡི་མཐུ་ལྡན་ཞིང༌། །

དལ་བའི་རྟེན་བཟང་དོན་ལྡན་བྱེད་འདོད་པའི། །

སྐལ་ལྡན་དེ་རྣམས་རྩེ་གཅིག་བསྒྲིམས་ཏེ་ཉོན། །

ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བློ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་སྟེ་སོ་སོའི་རྣམ་རྟོག་གིས་བསླད་ན་དོན་ཡང་དག་པའམ་དོན་དངོས་ཤེས་མི་ཐུབ། དཔེར་ན། མིག་ཤེལ་ཚོན་མདོག་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ཡོད་ན་དོན་དངོས་ཀྱི་ཚོན་མདོག་དེ་ཉིད་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་མི་ཐུབ་ཅིང་། དོན་དངོས་ཀྱི་ཚོན་མདོག་གང་ཡིན་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ལ་སྔོན་དུ་མིག་ཤེལ་ཚོན་མདོག་མི་འདྲ་བ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ལྟ་དགོས་པ་བཞིན། བློ་གཟུ་བོར་གནས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་ཞིང༌། ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ན་བདེན་དོན་ཤེས་ཐུབ། སོ་སོའི་རྣམ་རྟོག་གིས་འདི་སྐྱོན་རེད། ཅེས་ཐག་བཅད་ནས་དེའི་ངོས་ནས་བལྟས་ན་སྐྱོན་ལས་གཞན་མི་མཐོང་ལ། ཡང་འདི་ཡོན་ཏན་རེད་ཅེས་ཐག་བཅད་ཟིན་ན་གང་དུ་བལྟས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང༌བས་ན། བློ་གཟུ་བོར་མི་གནས་པར་འགྱུར།

དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་པ་ཞིག་གིས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དེ་ཁོ་ན་བདེན་པ་ཡིན། ཞེས་རང་ལྟ་མཆོག་འཛིན་གྱིས་དཔྱད་པ་བྱས་ན་ཡོང་ཐབས་གཏན་ནས་མེད། གོང་ཞུས་ལྟར་ཐོག་མར་རི་རབ་ཡོད་མེད་དང་། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པ་མཛོད་སོགས་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། ཐོག་མར་དཔྱད་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་གལ་གནད་ཆེ། དཔེར་ན། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བཀའ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། དཔྱད་པའི་གཞི་ལ་བཞག་ནས་ལུང་འདིས་དོན་འདི་ལྟར་བསྟན་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལའང་དགག་བྱ་དང་དགོས་པའི་དབང་གིས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅེས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་དཔྱད་པ་འདི་ལྟར་དུ་གནང་ཡོད་ལ། ང་རང་ཚོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱས་ཏེ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རིག་གསར་གྱི་མཐོང་ཚུལ་གསར་པ་དང་། འགྲེལ་བཤད་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ནས་རི་རབ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ཐུབ་ཐབས་མེད་ལ། རི་རབ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་དགོས་དོན་ཡང་མེད། རི་རབ་ཡོད་མེད་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། དེ་མིན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་དང་། དྲི་མ་ཟད་རུང་ཡིན་མིན་འདི་རིགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན། དེས་ན་གོ་རིགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་གལ་གནད་ཆེ་ལ། ལྷག་པར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་མ་བྱས་པར་ལམ་སང་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ཕྱིན་ན་ཡག་པོ་མེད། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས^[16]།

ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང༌། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང༌། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་པ། །ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ།།

ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་འདིའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་དེ། དེ་ཐོས་ནས་རེ་ཞིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མྱུར་དུ་རབ་ཏུ་དད་པ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་ནས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྤྱིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་། དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ལས། དེ་ནི་དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་ཅིང་། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་ཡོད་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་དེ་ཙམ་མེད་པས། དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགོས་ལ། ང་ཚོས་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་འགྲོ་ལུགས་བཞིན་དུ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས། ངའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་ཞེས། མིག་བཙུམས་ནས་རྨོངས་དད་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ཆོས་ལུགས་གཞན་རེད་ཅེས་ཕར་འཇོག་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་གཉིས་ཀར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། གཟུ་བོའི་བློས་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། བློ་ཕྱོགས་ལྷུང་གིས་མི་ཕན་ཞིང་། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་ཅི་མཛད་ལེགས་མཐོང་བྱས་ཏེ། སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་བརྗོད་ནའང་མི་འགྲིག །དེས་ན་གཟུ་བོའི་བློས་ཐེ་ཚོམ་བསླངས་ཤིང་། ལམ་སེང་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་པར་རྒྱུ་མཚན་དང་གནད་འགག་གང་ཞིག་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་རེད།།  །།

 

༡༠༽ ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་དང་། ཡིན་མིན་གྱི་བརྟག་དཔྱད།

 

ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས། ཞེས་པ་ནི། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དགོས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་དོགས་པ་མི་ཡོང་བ་དང་། དོགས་པ་མེད་ན་དྲི་བ་མི་ཡོང༌། དྲི་བ་མེད་ན་བརྟག་དཔྱད་མི་བྱེད། བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་ན་ལན་མི་རྙེད་པས། དེས་ན་དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡོང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དགོས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཐོག་ནས་དྲི་བ་སླེབས་པ་དང་། དྲི་བའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་། རྒྱུ་མཚན་མཐོང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་པ་བཅས་འདི་ལྟར་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། དེས་ན་བསྟན་པ་སྤྱི་བཙན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་ན། དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་ལམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལས། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་འགྲོ་ལུགས་དེ་མིན། གང་ཟག་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མི་ཤེས་ཤིང་། ཅི་ཡང་མི་འཇོན་ཁར་བསླབས་ནས་ནུས་པ་གཏན་ནས་ཐོན་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དབང་རྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར་སྔགས་བགྲང་བ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་བྱ་ཐབས་གཞན་མེད།

ཐེ་ཚོམ་ལ་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དང༌། དོན་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ། ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ཡིན་ནམ་མིན་ཕལ་ཆེར་མིན་སྙམ་པའི་བློ་གཉིས་འཛིན་དེ་ལ་དོན་མི་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དང༌། ཕལ་ཆེར་ཡིན་ལས་ཆེ་སྙམ་པ་དེར་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་གཉིས་ནི་བློ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་པས། ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་ཤིང་། སྐབས་འདིའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཆ་མཉམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ལ་གོ་དགོས།

དེ་བཞིན་རྩ་ཉོན་དྲུག་སྟེ། མ་རིག་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དང༌། ལྟ་བ་བཅས་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན། དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་བཅས་སུ་དབྱེ་བ་འབྱེད་དགོས། སྤྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ནི་སྤང་བྱ་ལྟ་བུར་བརྩི་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པར་བློ་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་གང་ལའང་འདི་རེད་འདི་མ་རེད། ཅེས་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ཏུ་མ་འཁྱོགས་པར་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་གིས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན།

གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཡིན་དང་ཡིན། བཀའ་ཕེབས་བཞིན། ལོས་བདེན་ཞེས་སོགས་བརྗོད་དེ་ལམ་སང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་མིན་པར། ཡིན་ནམ་མིན། ཡོད་དམ་མེད་སོགས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ངང་དུ་བཞག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་ཞིང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཡིན་ཤག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ན་བརྟག་དཔྱད་མི་བྱེད་པས། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཐོག་ནས་དོགས་པ་བསླངས། དོགས་པས་རྩད་གཅོད་བྱས། རྩད་གཅོད་བྱས་ཏེ་བདེན་དོན་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་རྟོག་དཔྱོད་དང་། དྲི་བ། རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་བའི་འདོད་པ་སོགས་སླེབས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་དེ་དག་ཡོང་ཐབས་མེད།

དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་གཏོང་བ་དང་། བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཐོག་མ་ནས་ང་ཡིད་ཆེས་མེད་ཅེས་མི་བརྗོད་པར། བློ་གཟུར་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། ཡང་ང་ནང་པ་ཡིན། ངའི་ཕ་མ་ཡང་ནང་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་བདེན་པ་རེད་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མིན་པར། བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་། གང་ཡང་ཡོང་ཆོག་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པ་ཡིན། མདོར་ན། བློ་རྩེ་གཉིས་སུ་གནས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བློ་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་གྱི་དབུར་དགོས་སོགས་ཆོས་བཞི་གསུང་སྐབས། གཞུང་དེའི་བརྗོད་བྱ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བརྗོད་བྱ་དེ་ཤེས་ན་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པ། དགོས་པ་དེ་ཡང་འཕྲལ་གྱི་དགོས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཉིང་དགོས་གང་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་རྩད་ཞིབ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ལྟར་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་མཐོང་བ་དང་། བརྗོད་དོན་དེ་དག་ཤེས་ན་དགོས་པ་ཞིག་མཐོང་བ་དང་། དགོས་པ་དེ་ཡང་འཕྲལ་གྱི་དགོས་པ་ཙམ་མིན་པར་ཕུགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཞིག་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་སྐབས། བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད། དབང་རྣོན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ལྟར་ན། གཞུང་གི་དབུ་ནས་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པར་གསུངས།

ཞིབ་མོར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་ཐར་དང་། གསུང་བཟང་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེའི་བླ་མ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཤེར་ཕྱིན་གཞུང་གི་ལྟ་བ་དེ་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བར་བརྟེན། སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས^[17]།

འགྲོ་དོན་རྩ་ལག་དབྱིག་གི་གཉེན། །རང་གི་མོས་པ་གཙོར་བྱེད་པས། །

ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པ་ལ། །ཡང་དག་རྟེན་ནས་རྣམ་པར་བཀྲོལ། །

འཕགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱས་ཀྱང༌། །

དེས་བྱས་བྱས་པ་མིན་མཐོང་ནས། །དབུ་མར་གནས་པའི་བློས་རྣམ་ཕྱེ། །

ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ནི་ངའི་དགེ་རྒན་གྱིས་གསུང་གིན་འདུག་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པར། ངའི་དགེ་རྒན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་མོས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེའི་དགོངས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་དེ་ནི།

དེས་བྱས་བྱས་པ་མིན་མཐོང་ནས། །

ཞེས་པ་ལྟར། ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པ་གཟིགས་ནས་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་བཞིན། རྒྱལ་བའི་གསུང་སྣ་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་འདི་ཡིན་པ་རེད་བསམས་ན་ནོར་བ་ཡིན། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་དྲངས་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འདི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་ནོར་བ་ཡིན་པས། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ། ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བ་ཐམས་ཅད་གུང་བསྒྲིགས་ནས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྟོགས་བརྗོད་མདུན་ལེགས་མ་ལས^[18]།

གཞུང་ལ་ཕྱོགས་རེ་བ་དང་རགས་པ་རེས། །

ཚིམ་པར་མ་བྱས་ཀུན་ལ་ཞིབ་ཏུ་སྦྱངས། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞུང་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ནས་དོན་དག་བཙལ་དགོས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དཔེར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་རེད་ཅེས་ཁྲིད་ནས་ཕྱིན་ན། མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་དབུ་མ་རྒྱན་ལས^[19]།

དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །

རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །

ཞེས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚིག་མང་པོ་ཐོན་ཡོང་གིན་ཡོད། དེས་ན་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ནང་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཞེས་བཀོད་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་པ་དེ་དགོངས་པ་གང་ལ་བཞེས་མིན་ཞི་བ་འཚོའི་གཞུང་ཡོངས་རྫོགས་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ནས་བལྟས་ན་ཤེས་ཐུབ།

སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཞུང་ལས་རང་བཞིན་མེད། ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དང་འདི་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་མིན་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གཞུང་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། གཤིས་ལུགས་ཞེས་པའི་ཚིག་ཐོན་ཡོང་གིན་ཡོད་ལ། རང་བཞིན་ཡོད་ཟེར་བ་དང༌། དེ་མེད་ཟེར་བའང་ཡོང་གིན་ཡོད། གཞུང་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ནས་དོན་དག་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་ཚིག་གཅིག་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པར་དཀའ་བས་ན། ཞིབ་མོར་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན།

དེ་མིན་བཀའ་གང་གནང་དང་། ཅི་མཛད་ལེགས་པར་མཐོང་བའི་མོས་གུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིག །དེ་ལྟར་འགྲིགས་ན་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་དེ་དག་གིས་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་བརྩམ་དགོས་དོན་མེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་རང་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་འགྲིགས། ཆོས་པ་གཞན་ལྟར་ང་ཚོ་དེ་ལྟར་མིན་པ་ཞིག་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་དེ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་ར་འཕྲོད་ན་ཁས་བླངས་ཤིང་། ར་འཕྲོད་ཀྱི་མི་འདུག་ན་གཡུགས་ཞོག །དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མ་གུས་པའི་སྐད་ཆ་མིན། དགག་བྱ་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མིན་ཞེས་བརྗོད་ཆོག་པ་ནི་རླབས་ཆེན་ཞིག་རེད་འདུག །དེར་བརྟེན་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བླ་མའི་གསུང་ཡིན་ནའང་གསུང་ཚད་ལ་ཆ་འཇོག་མི་བྱེད་པར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་ནི་མ་གུས་པའི་སྐད་ཆ་མིན་པར་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེན་པོ་རེད། དེས་ན། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ནི་དགོས་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཞེས་པ་ལྟར་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་རྩད་གཅོད་བྱེད་དགོས། རྩད་གཅོད་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དགོས་ཤིང་། རྩད་གཅོད་མ་བྱས་པར་འཕྲལ་དུ་ཡིན་པར་ཐག་བཅད་ན་ཡོང་ཐབས་མེད། ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡང་བློ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན་མི་འགྲིག།  །།

 

༡༡༽ ཤེས་ནས་ཐོབ་པའི་དད་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས།

 

རྒྱུ་མཚན་མཐོང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་སྐྱེ་བ་ལ། ཞེས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་དེ་ནི་ཤེས་ནས་ཐོབ་པའི་དད་པ་དེ་ཡིན་ཅིང་། སངས་རྒྱས་པའི་དད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞིག་དགོས་པས་ན། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན། དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་སྐྱེ་དགོས། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་བླ་མ་ཞིག་གིས་གསུངས་པ་རེད་ཅེས་དང༌། ངའི་རྩ་བའི་བླ་མས་གསུངས་བྱུང་ཟེར་བས་ལ་དག་རྒྱུ་མེད། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཡང་ཡང་བྱས་པའི་མཐར་འདི་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད་ཅིང་། རིགས་པའི་རྒྱབ་རྟེན་འདུག་སྙམ་པ་ཞིག་བློ་ངོར་འཆར་སྐབས། དེ་ལ་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་སླེབས་ཡོང་བ་ཡིན།

དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་དད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། དཀོན་མཆོག་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གིས་སྙིང་རྗེ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་ཙམ་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་སྟེ། དཔེར་ན། བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ་ཞེས་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས^[20]།

བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བ་མ་བྱས་ན། །

སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །

ཅེས་གསུངས་ཡོད་ལ། དེང་གི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་རྙོག་དྲ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་འགྲོ་བ་མིས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན། མི་སུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྙོག་དྲ་མང་པོ་ཞིག་མིས་བཟོ་བཞིན་ཡོད། མིས་བཟོས་པའི་རྙོག་དྲ་དེ་དག་གི་རྩ་བ་ཐུག་ས་ང་དང་ང་ཚོ། ཞེས་པའི་རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་གྱི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་ཡོང་གིན་ཡོད། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡིན་པ་གཅིག་མཚུངས་དང་། དེའི་ནང་ནས་ང་ཚོ་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མི་གཅིག་པ་ཡིན་པས། རང་ཉིད་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཇི་བཞིན་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རེད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་བྱེད་པ་དང་། མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་བརྩི་མཐོང་སླེབས་ན་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་རིགས་རྣམས་མི་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་མིན་དེང་སྐབས་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་རྩེད་མོ་རྩེ་བཞིན་ཡོད། ཉིན་རེའི་འཛམ་གླིང་གི་གསར་འགྱུར་ཁག་ལ་བལྟས་ན། ཕན་ཚུན་གསོད་རེས་གཏོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཡ་ངའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་བཞིན་པར་མ་ཟད། མི་གསོད་བྱེད་ཀྱི་གོ་ལག་ཇི་ཙམ་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཡིན། དེ་དག་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བྱས་པ་མིན་ལ། ཚན་རིག་གིས་ཀྱང་བྱས་པ་ཞིག་མིན། དེ་ནི་ང་རང་ཚོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་མ་དུལ་བའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས།

བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། །

སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །

ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེ་བཞིན་སྤྱོད་འཇུག་ལས^[21]།

འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་། །

འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་ཅེས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཧ་ཅང་ཡ་རབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་ཉིད་བློས་བཏང་སྟེ། གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་མིན། རྣམ་དཔྱོད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་ལེགས་ཤོས་ནི། གཞན་གཅེས་འཛིན་བྱས་ན་རང་ཉིད་ལ་ཁེ་ཕན་ལེགས་ཤོས་དེ་ཐོབ་ཀྱིན་ཡོད།

མི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། གཞན་གྱིས་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཡོང་བ་དང་། གྲོགས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བློས་ཐུབ་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཤ་སྟག་འོང་། བློས་ཐུབ་ཀྱི་གྲོགས་པོ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ན། རང་ཉིད་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན། གྲོགས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡོང་ཞེ་ན། གཞན་ལ་བརྩེ་བ་དང་གུས་ཞབས་བྱས་ན་གྲོགས་པོ་ཡོང་བ་ལས། རང་ཉིད་གཞན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ནས་བསྡད་ན་གྲོགས་པོ་ཡོང་ཐབས་མེད། དེ་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནའང་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ཁྱི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། ཁྱི་གཞན་ཞིག་ཡོང་ཚེ་མཇིང་པའི་སྤུ་རྣམས་གཟེངས་ཏེ་ངར་སྐད་བཏོན་ནས་སྡོད་མཁན་དེ་ལ་གྲོགས་པོ་རག་གི་མེད། ཁྱི་ཞི་ཞིང་འཇམ་པོའི་ཐོག་ཏུ་སྡོད་མཁན་རྣམས་ནི་ཁྱི་གཞན་དང་མཉམ་དུ་རྩེད་མོ་རྩེ་བ་སོགས་ཀྱིས་སྡོད་བཞིན་པ་མཐོང་གསལ་ལྟར་ཡིན། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཚང་མ་དེ་ལྟར་ཡིན། དེར་བརྟེན་འགྲོ་བ་མི་ལ་ཆ་མཚོན་ན། ཆོས་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡང་། ཇི་ཙམ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པའི་མི་དེ་སེམས་སྐྱིད་པ་ཡོད་ལ། སེམས་སྐྱིད་པ་ཡོད་ན་གཟུགས་པོ་བདེ་བ་ཡོད། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མིན་པར་ཚན་རིག་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད།

གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་སྟངས་ནི། བདེན་བཞིའི་ཐོག་ནས་གསུང་གིན་ཡོད། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་ཉེས་པ་མཐོང་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ངོ་ཤེས། ཀུན་འབྱུང་གི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་དེ་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ལོག་ཤེས་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པར་བརྟེན། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས^[22]།

སྲིད་པའི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །

ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་མ་རིག་པ་ཞེས་པ་དེ་སྤོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་ན། མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ཞིག་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྒོས་ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་སྟེང་ལ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་ཞིག་མཐོང་ན་དེ་ལ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སླེབས་ངེས་ཡིན། གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་དང་། ཕྱག་དཔེའི་ནང་དུ་འཁོད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་ན་དེ་ནི་ཁྱད་མཚར་ཞིག་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ལམ་དེ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་། གཙོ་བོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ། དེའི་གཞི་རྟེན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། བསླབ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བཅས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན།

སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཁུངས་སྐྱེལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་། དཔེར་ན། ང་ཚོས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཤོད་ཀྱིན་ཡོད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཞེས་པ་དེ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་རང་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཞིག་དང་། ནང་པའི་གཞུང་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུས་བྱས་པ་ལས། འཇིག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་མི་དགོས་ཤིང་། དངོས་པོ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་དེས་ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པའི་སྐོར་གསུང་གིན་ཡོད། དེ་ནི་དེང་སྐབས་ཀྱི་ཚན་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ནའང་། ཕྱི་ཤེལ་སོགས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་སྐབས། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་གཡོ་བ་ཞིག་མཐོང་གིན་འདུག །དེས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ། འགག་པ། འཇིག་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་བཞི་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ལ། མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པར་བརྟེན་གནས་བྱེད་ཅིག་དང་། འཇིག་བྱེད་གཞན་ཞིག་མི་དགོས་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གསུངས་ཡོད།

མདོར་ན། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེས་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུའི་རྣམ་གཞག་བརྗོད་སྐབས་ཕན་འདོགས་བྱེད་དམ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཞིག་བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་མཁན་ཞིག་དང་། འབྲས་བུ་དེ་འགྲུབ་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གསལ་པོ་རེད། ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཤོད་སྐབས། ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དེ་རྫས་རིགས་མཐུན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ལས། རྫས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་ཐབས་མེད། སེམས་མེད་བེམ་པོའི་ཆོས་ལའང་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་རིགས་མཐུན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ལས། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་མི་ཐུབ། དེས་ན། ཤེས་པ་ཞེས་པ་དེ་གཟུགས་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཅིང་། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཚན་རིག་པ་དག་གིས་ཀླད་པ་ལས་ཟུར་དུ་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་པའི་དམ་བཅའ་ཞིག་ཡོད།

ལོ་ཤས་སྔོན་ཨ་རིར་སྨན་པའི་ཚན་རིག་པ་འགའ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་གི་ཞོར་འཕྲོས་སུ་ངོས་ནས་དོགས་སློང་ཞིག་བྱས་པ་སྟེ། ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཁྲོད་དུ་རིགས་འགའ་ཞིག་ལུས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བཟང་ངན་ཞིག་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་དང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ཡང་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ལ་གཡོ་འགུལ་གང་ཡང་མེད་པར་ཡིད་བློ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་རྣམ་རྟོག་ཡུད་ཙམ་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་ལ་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་བྱེད་མིན་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡོང་མི་ཆོག །གང་ལགས་ཤེ་ན། ཤེས་པ་དེ་ཀླད་པ་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཞེས་རྗོད་ཀྱིན་འདུག །

འོན་ཀྱང་དེང་སྐབས་ཚན་རིག་པ་གང་འཚམ་ཞིག་གིས། བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་རིམ་པར་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་སྒོམ་བརྒྱབ་པ་དང་། སེམས་བཅོས་པའི་དབང་གིས་ཀླད་པའི་རྫས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཞིག་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། དེས་ན་ཀླད་པར་འགུལ་བསྐྱོད་གཏོང་མཁན་སེམས་སམ། ནུས་པ། རྫས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེང་སྐབས་གཞི་ནས་མཐོང་ཡོང་གིན་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཡང་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡིན། སེམས་དེ་གཟུགས་ཅན་དུ་མེད་ཀྱང་གཡོ་འགུལ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་སྟབས། དེ་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཤིང་། དེས་ན་སེམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་དེ་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ལས། སེམས་མེད་བེམ་པོ་ཞིག་གིས་ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་ཐབས་མེད་ལ། ཤེས་པས་བེམ་པོའི་ཆོས་ཤིག་གི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་མི་ཐུབ། དེར་བརྟེན་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས^[23]།

རྣམ་ཤེས་མིན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགྲུབ། །

ཅེས་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་འདུག །རྣམ་ཤེས་མིན་པ་ཞིག་གིས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པས་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་ལ་ཐོག་མ་བཞག་ན་རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དེ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་དགོས་པ་དང་། ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེས་པར་འདོད་དགོས་པ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཆོག་ན། ད་ལྟ་ད་ལྟའི་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེས་ཆོག་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་དུ་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་མཐར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན།

དེ་ལྟར་རིགས་འདེད་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་མཐར་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐོག་མ་འཇོག་མི་ཐུབ་ཅིང་། ཐོག་མ་བཞག་ན་རིགས་པས་གནོད། དེར་བརྟེན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཐོག་མ་མེད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པར་བརྟེན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ངའམ་གང་ཟག་དེར་ཡང་ཐོག་མ་མེད། ཅེས་པ་དེ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། བླ་མས་བཀའ་གནང་གིན་འདུག །ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པར། ཚད་མ་རིག་པས་དཔྱད་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་རིགས་པས་དཔྱད་མཐར་གཏུགས་ནས་གྲུབ་དོན་འདི་ལྟ་བུ་དང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཞིག་ཡིན།།  །།

 

༡༢༽ སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ།

 

འདི་ལྟར་བསམ་གཞིག་བྱེད་སྐབས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་ཡང་ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་མེད་ཅེས་རང་དགར་གསུངས་པ་ཞིག་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན། ཕར་རིམ་བཞིན་འཚོལ་སྐབས་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་དང་། གཟུགས་ཅན་གཞིར་བཞག་གི་ཚད་རྡུལ་དངོས་ཁམས་རིག་པའི་ (Quantum Physics) འགྲོ་ལུགས་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལ་ཆ་མཚོན་ནའང་། རྣམ་རིག་པའི་ཕྱི་དོན་འགོག་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་རྩད་ཞིབ་བྱས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དེ་དག་རྟོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ང་རང་ཚོའི་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཆགས་སྡང་གི་དབང་ལས་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། མིང་ལ་ཆགས་སྡང་ཞེས་འདོགས་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང་། སེམས་འཁྲུགས་པའི་དབང་གིས་མ་སྐྱིད་པ་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་འདུག །

མདོར་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་དེ་དག་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། དེའི་ཐོག་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་གསུངས། དེ་ལ་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་མ་དུལ་བའི་ཆ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་བློས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་མཐར་ཐུག་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་སྐབས་མྱོང་བ་ལ་གཏུགས་ནས་བརྗོད་ཐུབ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། མི་འདྲ་བ་ཞིག་མཐོང་སྐབས། དེ་གསུང་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་ཡོང་ངེས་ཡིན།

མདོར་ན། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་དེ་རྩད་གཅོད་བྱས་ནས་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཅིག་དང་། དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་། དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་གསུང་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་དད་པ་སྐྱེ་བ། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལའང་དད་པ་སླེབས་པ་བཅས་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྩད་གཅོད་བྱེད་སྐབས་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ཞེན་ཁོག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། དཔྱད་ཞིབ་ལེགས་པོ་ཞིག་མི་ཡོང་བས། དེ་ལྟར་མིན་པར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་བདེ་བྱེད་བདག་པོས་མཛད་པའི་ལྷ་ལས་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟོད་པ་ལས^[24]།

བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཕྱོགས་མི་འཛིན། །སེར་སྐྱ་སོགས་ལ་མི་སྡང་ཡང་། །

གང་ཞིག་རིགས་པར་ལྡན་པའི་ཚིག །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན། །

ཞེས་ཁོང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མི་ཞེན་ཅིང་། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ལ་སྡང་བ་ཡང་མེད་པར་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་དག་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་བསྡུར་ནས་དཔྱོད་སྐབས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་མཐོང་ཞིང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཤུགས་ཆེ་བ་འདུག་པས། དེ་གསུང་མཁན་དེ་སྟོན་པར་བཟུང་བ་ལྟར། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན།

བློ་གཟུར་བོར་མི་གནས་པར་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན། བདེན་དོན་ཤེས་ཐབས་མེད། ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་ཡིན་ཅེས་རྗོད་བཞིན་ཡོད། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ། ཞེས་པ་ནི་དེང་སྐབས་རྒྱ་མིས་རྗོད་བཞིན་པའི་ཐ་སྙད་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱས་ཏེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལམ། དངོས་ཡོད་ཀྱི་བདེན་དོན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་འཚོལ་མཁན་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལས་གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་། ལམ་བགྲོད་པའི་རིམ་པ། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ། ཞེས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཡོད། དེར་བརྟེན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་ཐོག་མར་གསུང་སྐབས།

འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །

འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །

འདི་ནི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །

འདི་ནི་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །

ཞེས་པའི་བཟླས་པ་དང་པོ་ནི་བདེན་བཞིའི་ངོ་བོ་ལ་བཟླས་ཤིང་། དེ་ནི་གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནས་ལམ་བགྲོད་པའི་རིམ་པ་ནི།

སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ།

ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ།

ཞེས་པ་ནི་བདེན་བཞིའི་བྱ་བ་ལ་བཟླས་པ་སྟེ། དེས་བླང་དོར་གྱི་གནས་རྣམས་གསུང་གིན་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་བགྲོད་ནས་ཕན་ཐོགས་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཟད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་ཐུབ་པར་བརྟེན།

སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱར་མེད། །

ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་སྤང་བར་བྱར་མེད། །

ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱར་མེད། །

འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་སྟེ་མངོན་དུ་བྱར་མེད། །

ཅེས་འབྲས་བུ་ལ་བཟླས་པ་བཞིའི་ཐོག་ནས་གསུངས། མདོར་ན། སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞི་མངོན་དུ་བྱས་ཟིན་ན་སླར་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པར་གསུངས། དེ་དག་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། གཟུ་བོའི་བློ་མེད་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས^[25]།

ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་སེམས་གདུངས་པས། །

ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། དེའི་ཐོག་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྐབས་ཐེ་ཚོམ་དགོས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་ན་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པས། གང་ལའང་ཡིན་མིན་གྱི་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་དགོས་པ་ཡིན། དེས་ན། གཟུ་བོའི་བློས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞིབ་མོར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་དེ་རྒྱུ་མཚན་འཚོལ་བ་དང་། རྒྱུ་མཚན་མཐོང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་དད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་བཅས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་འདི་ཉིད་བྲིས་པ་ཡིན།།  །།

 

༡༣༽ གསོལ་འདེབས་ལྗགས་རྩོམ་དང་། བྲིས་སྐུ་གསར་བཞེངས།

 

ཡོངས་གྲགས་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་། ཞེས་པ་ནི། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་མཁའ་མཉམ་མ་སོགས་སྔར་ནས་བོད་ལ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ནང་དུ་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཚུད་མེད། སློབ་དཔོན་དེ་དག་གི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་ང་ཚོས་འཆད་ཉན་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་མཐའ་མ་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ལ་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་གི་ནང་དུ་མཛོད་འགྲེལ་མཛད་མཁན་^[26]སོགས་མང་པོ་ཞིག་འདིར་ཚུད་མེད་ཀྱང་། འདིར་གཙོ་བོ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་གཙོ་བོར་གསུང་མཁན་རྣམས་ངོས་ཀྱིས་སྣོན་མ་བརྒྱབ་པ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། སློབ་དཔོན་པདྨའི་ངང་ཚུལ་བཅས་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གསུང་མཁན་གྱི་རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་བརྒྱུད་ཀྱི་འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོ་དང་། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་བཅས་ཀྱི་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གཞུང་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་མེད་མི་རུང་དུ་མཐོང་ནས་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་བྲིས་སྲོལ་སྔར་ནས་ཡོད་མུས་ཐོག་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་བླ་བརྒྱུད་གཞན་དགུ་བསྣན་ཏེ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་བྲིས་སྐུ་གསར་བཞེངས་དང་འབྲེལ། མཁས་པའི་སྐྱེས་མཆོག་དེ་དག་ལ་སྙིང་ནས་གུས་པའི་གསོལ་འདེབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འབྲི་འདུན་བྱུང་བ་དང་། ཞེས་པ་ནི། བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་སྔ་བོད་ནས་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཐང་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ། སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོ། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་བཅས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ང་ཚོས་འཆད་ཉན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གཞུང་རྣམས་གཙོ་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་བྱུང་བས། ཐོག་མར་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་བྲིས་པ་དང༌། དེ་དང་བསྟུན་ནས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་བྲིས་ཐང་འབྲི་སྲོལ་བཅས་བཟོས་ཡོད།

དེ་ལྟར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི། བཀའ་བསྟན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་མཇལ་ན། སྔར་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ལས་ཐོན་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཟབ་ཅིང་བརླིང་བ། དེ་ཡང་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཅིག་ཡིན། ལྷག་པར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་དེ་དག་ནི་རྣམ་དཔྱོད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གཅིག་པུའི་སྐད་ཆ་མིན་པར། དངོས་སུ་མཐོང་ཆོས་སུ་མཇལ་དུ་ཡོད་པའི་གསུང་རབ་ཁག་ལ་བལྟས་ན། ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པར་མ་ཟད། དེ་བཞིན་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་མཐོང་ཐུབ་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དེ་ཉིད་བྲིས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཤོ་ལོ་ཀ་རེ་རེའི་ནང་དུ་པཎ་གྲུབ་དེ་དང་དེའི་དམིགས་བསལ་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་མཛད་རྗེས་གང་དག་ཡོད་པ་རྣམས་བཀོད་ཡོད་པས། པཎ་གྲུབ་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་འདོན་སྐབས་མཛད་རྗེས་དེ་དག་བློ་ངོར་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་གསུང་དགོས་པ་གལ་གནད་ཆེ།

མདོར་ན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གཞུང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི། ཕལ་ཆེར་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་འདུག །རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་འབྲི་བཞེངས་གནང་བའི་ནང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་གཙུག་ཏོར་དང༌། སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་ཡོད་སྟབས་དབུ་ཞྭ་སྒྲོན་སྲོལ་མེད་པ་ལས། དེ་མིན་པཎ་གྲུབ་ཚང་མར་དབུ་ཞྭ་དམར་པོ་རེ་སྒྲོན་སྲོལ་ཡོད། དེ་ནི་པཎ་གྲུབ་དེ་དག་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་བཞུགས་སྐབས་དབུ་ཞྭ་དེ་ལྟར་བཞེས་སྲོལ་ཕལ་ཆེར་ཨེ་ཡོད་སྙམ། བོད་ས་བབ་མཐོ་ལ་གནམ་གཤིས་གྲང་བས་ཞྭ་མོར་དགའ་པོ་ཡོད། བོད་མི་རང་ཉིད་ཞྭ་མོ་གྱོན་དགོས་པར་བརྟེན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་རྣམས་ལའང་དབུ་ཞྭ་བསྒྲོན་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། ཡང་ན་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང༌། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་རྣམ་གསུམ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་བཞུགས་གནང་སྐབས། བོད་ལ་གནམ་གཤིས་གྲང་ངར་ཆེ་བས་དབུ་ཞྭ་བཞེས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཕྱིས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ཡུལ་གྱི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་གྲུབ་མཁས་དབང་ཚང་མར་དབུ་ཞྭ་དམར་པོ་རེ་བསྒྲོན་པ་ཞིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ།

དེ་ལྟར་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་ཐོག་ཏུ་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་ཞིག་ཡོད་པ་གང་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་སྐབས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་རི་སོགས་སུ་བཞུགས་སྐབས་དུག་སྦྲང་མང་བར་བརྟེན་དུག་སྦྲང་འགོག་བྱེད་དུ་སྦྲུལ་གྱི་གདེངས་ཀ་བྱུང་བ་རེད། ཅེས་ངོས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་དང་བཅས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། མདོར་ན། ང་ཚོས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྣང་བརྙན་འབྲི་སྲོལ་གང་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཁྱད་པར་མེད། ཁོང་གི་གསུང་རྣམས་ལ་བལྟས་ན་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད་འདུག །

གཞན་ཡང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ནི། ས་བབ་མཐོ་ལ་གནམ་གཤིས་གྲང་ངར་ཆེ་བས། མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་སྐུ་བསིལ་ནས་གདིང་བ་ལྟེབ་ཚིགས་བསྐྱོན་ཏེ་སྐུ་སྟོད་ལ་བཞེས་ནས་བཞུགས་དགོས་བྱུང་བས། ད་ལྟ་ང་ཚོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གིས་བཞེས་པའི་སྟོད་འགག་འདི་ཉིད་ཐོག་མ་དེ་ནས་བྱུང་། ཞེས་གསུང་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་བདེན་མིན་མི་ཤེས། རྒྱ་གར་གྱི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྟོད་འགག་མེད་ལ། འདུལ་བའི་གཞུང་དུའང་སྟོད་འགག་སྐོར་གསལ་མེད།

གཞན་ཡང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་ལས^[27]། རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་བྱ་རྒྱུ་ནི། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དེ་དག་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་དང་། གཅིག་བྱས་ན་ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་གི་རིང་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན། ཐོག་མར་ནང་ཆོས་མ་དར་གོང་ང་ཚོར་རིག་གནས་ཡོད་ལ། ཞང་ཞུང་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་ཡང་ཡོད། སྐབས་དེར་གསོ་བ་རིག་པ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཡོད་ཚོད་འདུག །དེ་དག་གིས་མཚོན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དེ་དག་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱིན་པའི་རིག་གཞུང་ཞིགཡིན། མི་རབས་མང་པོ་ཞིག་གིས་རིག་གནས་གསར་པ་རྣམས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཞིང་། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་ནས་ཐད་ཀར་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་གདན་ཞུ་གནང་སྟེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གདན་དྲངས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི། སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་པ་གཅིག་པུའི་སྐད་ཆ་མིན་པར་ལྟ་གྲུབ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན།  དེར་བརྟེན་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནི། དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། དབུ་མ་རྒྱན་དང་ཚད་ཆེན་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་གསལ་ཡིན།  ཁོང་གིས་དངོས་སུ་ཞལ་ཆེམས་གནང་སྟེ་མ་འོངས་པར་དཀའ་ངལ་ཕྲད་ན་ངའི་དགེ་ཕྲུག་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གདན་དྲོངས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་བོད་ལ་ཕེབས་ཤིང་། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྣང་བ་ནི། ད་ལྟའང་གཞུང་ལུགས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བཞིན་ཚད་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་པ་བསྟན་འགྱུར་ནང་པོ་ཏི་གཉིས་འདུག །བོད་རང་གི་ས་གནས་ས་ཐོག་ལ་ཕེབས་ནས་སྒོམ་རིམ་མཛད་ཡོད། མཁས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་མེད་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་མིན་དེ་དག་ལས་ཤེས་ཐུབ།

ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ལ་ང་ཚོར་ཁུངས་ཆེན་པོ་མེད། ཆེ་ས་མ་མཐོང་བར་ཆུང་སར་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པར་མ་ཟད། ལུང་ཆུང་རེ་ལ་དཔོན་ཆུང་རེ་དང་། ལུང་ཆུང་རེ་ལ་བླ་མ་རེ་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་ལུང་ཆུང་དེ་དག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པ་ལས། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་བོད་སྤྱི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་མི་འདུག །ཡིན་ནའང་། མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་བོད་ལ་ལག་སྤྲོད་གནང་བ་དེ་དག་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མེས་པོ་དག་གིས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་གནང་འདུག །མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནི། ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཡིན།  དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་སྔ་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། བར་སྐབས་ནས་ངོས་ཀྱིས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་ཞེས་རྗོད་བཞིན་པ་དེ་དག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བླ་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཙམ་མིན་པར། བསྟན་འགྱུར་ནང་གི་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་། དེ་བཞིན་དབུ་མ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ང་ཚོས་ལྟ་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནཱ་ལེནྡྲའི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ཞེས་ནམ་རྒྱུན་ཤོད་བཞིན་པའི་སྟེང་མཁས་པའི་དབང་པོ་གཞན་དགུ་སྣོན་པ་བརྒྱབ་སྟེ་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་བཟོས་པ་ཡིན།

གཞན་ཡང་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།^[28] ངོས་ཀྱིས་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་བསགས་ཡོད་ལ། ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཤེས། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་ངོས་ཀྱི་བསམ་འཆར་བཤད་པ་དང་། ལམ་སྟོན་བྱས་པ་དེ་དག་གི་ཐོག་ཏུ་ཕལ་སྐད་ལྟར་བཤད་ན། རྒྱག་གཅིག་མཆོངས་གཅིག་གི་ཐོག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམ་ཐོན་གྱིན་འདུག་སྙམ་པ་དང་། མཐར་གཏུགས་ན་རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ང་ཚོས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཐུགས་བཞེད་ང་ཚོས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཡང་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་མཚོན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་སྐབས་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་རྣམས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུའང་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་འདུག་དགོངས་ནས་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཡོང་ངེས་ཡིན།

ཉེ་སྔོན་ངོས་ཀྱིས་སོག་ཡུལ་དུ་རྩེད་མོ་དང་བཅས་ཏེ་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང་། སྔར་ངོས་རང་སོག་ཡུལ་དགའ་ལྡན་དགོན་དུ་སླེབས་སྐབས་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་སྤྲད་པ་དེ་དག་འདུ་ཁང་གི་རྒྱབ་ངོས་སུ་འགྲེམས་འཇོག་གནང་ཞིང་། མདུན་ངོས་སུ་ཕྱག་རྡོར་དང་། འཇིགས་བྱེད་སོགས་ལྷག་པའི་ལྷ་རྫིག་པོ་དེ་རིགས་ཡོད་པ་བྱས་ཏེ། མདོར་ན། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་རྣམས་རྒྱབ་ངོས་སུ་གབ་ནས་བཞུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག །དེར་བརྟེན་ངོས་ནས་རྩེད་མོ་དང་བཅས་ཏེ་ཁྱེད་རང་ཚོས་འདིར་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཀྱི་མེད་སྟབས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་ང་ཚོས་བརྩམས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་མི་འདུག་པས། ང་ཚོ་རྒྱབ་ངོས་སུ་ངལ་གསོ་བརྒྱབ་ནས་བསྡད་ཡོད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་བྱུང་། དེ་རྗེས་ངོས་ནས་སླར་ཡང་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་ཞིག་སྤྲད་ནས་འོག་ཏུ་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་ལམ་རིམ་སྨོན་ལམ་ལས^[29]།

བསྟན་པ་རིན་ཆེན་མཆོག་གིས་མ་ཁྱབ་པའམ། །

ཁྱབ་ཀྱང་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་དེར་ནི། །

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡིད་རབ་བསྐྱོད་པ་ཡིས། །

ཕན་བདེའི་གཏེར་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཤོག །

ཅེས་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཉིད་བྲིས་ཏེ་སྐུ་ཐང་དེ་ཕུལ་ནས་སྐུ་ཐང་འདི་དག་གབ་ནས་བཞུགས་རྒྱུ་ཞིག་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། འདིར་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་སྐུ་ཐང་རྣམས་གབ་ནས་མ་བཞུགས་པར་མདུན་ངོས་སུ་བཞུགས་འདུག །གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ནི། ངོས་ནས་ཞུས་པ་ལྟར་སློབ་གཉེར་ལ་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། དེའི་སྐོར་མ་གཞི་རྗེས་སུ་ཞུ་འཆར་ཡོད། སློབ་གཉེར་ལ་ཐད་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་ན་པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ལེགས་བཤད་རྣམས་ད་དུང་ཡང་བདག་པོ་རྒྱག་གིན་འདུག་དགོངས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཡོང་ངེས་མ་ཟད། དེ་དག་གི་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ཤིག་ཀྱང་ཏན་ཏན་ཡོང་ངེས་ཡིན།།  །།

 

༡༤༽ ཞུ་སྐུལ་མཛད་པ་པོ་དང་། ལྗགས་རྩོམ་མཛད་ལོ།

 

དོན་གཉེར་ཅན་ཆོས་གྲོགས་འགའ་ཞིག་ནས་ཀྱང་སྐུལ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། སྐྱབས་རྗེ་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད། ཁོང་དང་འདིའི་སྐོར་བཀའ་མོལ་བྱུང་བར། ངེས་པར་དུ་འབྲི་དགོས་ཚུལ་བཀའ་གནང་མྱོང་ཡོད། དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎ་ཆེན་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ཅེས་པ་འདི་དག་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་གི་ལེགས་བཤད་ལ་བཅོས་མིན་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ཐོབ་ཅིང་། གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་དེ་ལྟར་ལོས་ཡིན་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལ་འགུལ་བསྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡོང་གིན་འདུག །མཁས་པ་དེ་དག་གིས་ལེགས་བཤད་སློབ་གཉེར་མཁན་གྱི་གྲལ་མཐར་འཁོད་པ། གོང་དུ་བརྗོད་པའི་གཞུང་དེ་དག་ལས་འགའ་ཞིག་མཇལ་མྱོང་ཡོད་ཀྱང་ཆ་ལག་ཚང་བ་ངོས་ནས་མཇལ་མྱོང་མེད། ཡང་ལ་ལ་གོ་ཐོས་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་མཇལ་ཁོམ་མ་བྱུང་ཞིང་། བསྟན་འགྱུར་ཚར་བཅུ་དྲུག་ཀློག་མཁན་ཨ་ལགས་བཀྲ་ཤིས་ཞུ་བ། སྐྱེས་ཡུལ་གར་ཞྭའི་གཡས་གཡོན་ནས་ཡིན་པའི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་དགེ་འདུན་པ་ངོ་ཤེས་ཤིག་ཡོད། ཁོང་གིས་དེང་སྐབས་བཀའ་འགྱུར་ཚར་བཅོ་བརྒྱད་པ་དེ་ཀློག་བཞིན་པ་བཅས་ཧ་ལས་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཚར་མང་པོ་བཀླགས་འདུག །ད་དུང་མིག་ཡག་པོ་འདུག་ཀྱང་། གོ་བ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་མི་ཤེས། དེ་མིན་ཧ་ལས་པ་རེད།

ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་ནས་ལོ་གྲངས་ ༢༥༤༥ བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ་ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན། རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཀང་ར་རྫོང་ཁོངས། དྷ་རམ་ས་ལ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་གྲུབ་པར་བགྱིས་པ་དགེ་བར་གྱུར་ཅིག།  །།

འཕྲོས་རྣམས་དྲུག་པར་གཟིགས་པར་ཞུ།

 

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།

^[1] དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼ང༽ སེར་གཙུག་ནང་བསྟན་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་ཁང་། ༢༠༡༡ ལོ། ཤོག་ ༡༥༣

^[2] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། མངོན་པ། ༼ཀུ༽ དེབ་ཨང་ ༧༩ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༠

^[3] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼ཕ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༣༠༠

^[4] བསྟན་འབར་མ་འདི་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ཡི་སྨད་ཆ་བོད་དུ་མ་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཏུས་པ་ཡིན། ཞེས་ཀློང་རྡོལ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་འབུམ་གླེགས་བམ་གཉིས་པ། ཤོག་གྲངས་ ༦༠༩ གསལ་ལོ།།

^[5] བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ཡིག །གླེགས་བམ་གཉིས་པ། ༢༠༡༢ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༩༩

^[6] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼འ༽ དེབ་ཨང་ ༦༠ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༨༠

^[7] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཚད་མ། ༼ཅེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤༨༩

^[8] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། འདུལ་བ། ༼ཡུ༽ དེབ་ཨང་ ༩༡ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༩༣

^[9] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཚད་མ། ༼ཅེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༡༢

^[10] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་སྩལ་པའི་བཀའ་སློབ་ལས་བཏུས།

^[11] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས་ ༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རིགས་སློབ་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སློབ་ཐོན་པ། ལྷ་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུ་བ། གསར་འབྱོར་བཅས་ལ་མཇལ་ཁའི་སྐབས་སྩལ་པའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས།

^[12] བཀའ་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེས་རབ་སྣ་ཚོགས། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༣༤ པ། ༢༠༠༩ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤༠༣

^[13] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཚད་མ། ༼ཅེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༡༢

^[14] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཛ༽ དེབ་ཨང་ ༥༨ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༩

^[15] བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༩ ལོ། ཐེ་ཝན་པར་མ། ཤོག་གྲངས་ ༢

^[16] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཇ༽ དེབ་ཨང་ ༥༢ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༠༦

^[17] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཤེར་ཕྱིན། ༼ཇ༽ དེབ་ཨང་ ༥༢ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༢༠༥

^[18] བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ཡིག །གླེགས་བམ་གཉིས་པ། ༢༠༡༢ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༩༠

^[19] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ས༽ དེབ་ཨང་ ༦༢ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༨༩༥

^[20] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ལ༽ དེབ་ཨང་ ༦༡ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡༡

^[21] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ལ༽ དེབ་ཨང་ ༦༡ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡༡

^[22] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། དབུ་མ། ༼ཚ༽ དེབ་ཨང་ ༥༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༨༡༥

^[23] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། ཚད་མ། ༼ཅེ༽ དེབ་ཨང་ ༩༧ པ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༥༡༥

^[24] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། བསྟོད་ཚོགས། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༡ པོ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༢༠

^[25] བསྟན་འགྱུར་དཔེ་བསྡུར་མ། བསྟོད་ཚོགས། ༼ཀ༽ དེབ་ཨང་ ༡ པོ། ༢༠༠༨ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༡༢༠

^[26] སློབ་དཔོན་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་། གང་སྤེལ། དགེ་འདུན་བཟང་པོ་སོགས་སོ།།

^[27] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་སྩལ་པའི་བཀའ་སློབ་ལས་བཏུས།

^[28] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་བ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ཕྱག་བཏབ་སྟེ་ལོ་ངོ་ ༦༠༠ འཁོར་བའི་མཛད་སྒོའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སྐབས་སྩལ་པའི་བཀའ་སློབ་ལས་བཏུས།

^[29] རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་གསུང་འབུམ། ༼པ༽ རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་འབུམ་སྡུད་སྒྲིག་ཁང་། ༢༠༡༩ ལོ། ཤོག་ ༧༢༣

 

ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་གསོལ་འདེབས་དད་གསུམ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིད། ཕྱོགས་སྒྲིག་པ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༣༦༥ ནས་ ༤༥༠ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས་པའོ།།