बड़गांव [नालंदा] के ब्लैक बुद्धा पर लिखे अभिलेख को प्रथम बार पढ़ते समय की वीडियोग्राफी. ཞེས་པ་འདིའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད།
རྒྱ་གར་ནཱ་ལནྡཱའི་བར་གའོང་ (Bargaon/Jagdishpur) ས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་ “ནག་པོ་སངས་རྒྱས” (Black Buddha / Telia Baba) ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ཐོག་གི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་ (Inscription) ཐོག་མར་ཀློག་འདོན་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་བརྙན་ཐུང་ (Videography) དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཙོ་བོ་ཁག་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན།
༡. ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གནས་ཚུལ་སྙིང་པོ།
སྐུ་བརྙན་གྱི་དུས་རབས། དུས་རབས་ ༧ ནས་ ༡༠ པའི་བར་བཞེངས་པར་གྲགས་པའི་ནཱ་ལནྡཱའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་སྐུ་ནག་པོ་འདི་ནི་ ༡༨༡༡-༡༢ ལོར་ཕྲན་སིས་བྷུ་ཁ་ནཱན་ (Francis Buchanan) གྱིས་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོགས་སུ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
ཡི་གེ་ཐོག་མར་བཀླགས་པ། ལོ་ངོ་ ༢༡༥ ལྷག་གི་རིང་རྡོ་སྐུའི་པད་དེན་ཐོག་གི་ཡི་གེ་དེ་འཇིམ་པ་དང་སྣུམ་བྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་ཀློག་མ་ཐུབ་པར་ལུས་ཡོད། ཉེ་ཆར་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་རིགས་མཁས་པ་ ཌོག་ཊར་ར་ཇེན་དྲ་པྲ་སཱད་སིངྒ་ (Dr. Rajendra Prasad Singh) གྱིས་ས་གནས་སུ་ཕེབས་ནས་ཡི་གེ་དེ་དངོས་སུ་བཀླགས་ཡོད།
མངོན་སུམ་བརྙན་ཐུང་ (Eyewitness Videography) ཌོག་ཊར་ར་ཇེན་དྲ་པྲ་སཱད་སིངྒ་ཡིས་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དེ་དངོས་སུ་ཀློག་འདོན་དང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བརྙན་ཐུང་ (Eyewitness Videography of Deciphering the Black Buddha Inscription) དེ་ YouTube ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་ཡོད།
༢. རྡོ་སྐུའི་ཐོག་ཏུ་ཅི་ཞིག་འཁོད་ཡོད་དམ།
རྡོ་སྐུའི་པད་དེན་ཐོག་ཏུ་ “སིདྡྷམཱཏྲིཀཱ”
(Siddhamatrika Script) ཡིག་རིགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྙིང་པོ་ (རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ) འཁོད་ཡོད།
སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་རྒྱུ་ཏ་ཐ་ག་ཏས་གསུངས། །
དེ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །
(ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ: “ཡེ་དྷརྨཱ་ ཡེ་ཏུཔྲབྷཝཱ་ ཏུཾ ཏེ་ཥཱཾ ཏཐཱགཏོ་ ཧྱཝདཏྲྣ ཏེ་ཥཱཾ ཙ་ ཡོ་ ནིརོདྷོ་ ཨེ་ཝཾ་ཝཱདཱི་ མ་ཧཱཤྲམཎཿ॥”)
༣. བརྙན་ཐུང་དེ་ག་ལས་བལྟ་ཐུབ།
ཁྱེད་ཀྱིས་ YouTube ཐོག་ Eyewitness Videography of Deciphering the Black Buddha Inscription Dr. Rajendra Prasad Singh ཞེས་བཙལ་ན། ཁོང་གིས་རྡོ་སྐུའི་དངོས་པོའི་རྨང་གཞིར་བལྟས་ནས་ཡི་གེ་རེ་རེ་བཞིན་ཀློག་འདོན་བྱེད་པའི་བརྙན་ཐུང་དེ་དངོས་སུ་གཟིགས་ཐུབ།
འབྲེལ་ཡོད་དྲི་བ།
ཁྱེད་ཀྱིས་བརྙན་ཐུང་དེའི་ནང་གི་ནང་དོན་རྒྱས་པ་འཚོལ་གྱི་ཡོད་དམ། ཡང་ན། ནཱ་ལནྡཱའི་བར་གའོང་ “ནག་པོ་སངས་རྒྱས” ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གཞན་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
ངོ་སྤྲོད་འདི་རྩོམ་ཡིག་ཐཡང་ངུ་ཞིག་བཟོས་རོགས
ནཱ་ལནྡཱའི་བར་གའོང་ “ནག་པོ་སངས་རྒྱས” ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཐུང་ངུ།
ལོ་ངོ་ ༢༠༠ ལྷག་གི་གསང་བ་མངོན་པར་གསལ་བ། ནཱ་ལནྡཱའི་ནག་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ།
རྒྱར་གར་ནཱ་ལནྡཱའི་བར་གའོང་ (Bargaon) ཡང་ན་ཇག་དེ་ཤ་པུར་ (Jagdishpur) ས་གནས་སུ་བཞུགས་པའི་ “ནག་པོ་སངས་རྒྱས” (Black Buddha / Telia Baba) ཀྱི་རྡོ་སྐུ་འདི་ནི། དུས་རབས་ ༧ ནས་ ༡༠ པའི་བར་པཱ་ལའི་དུས་རབས་ (Pala Period) ནང་བཞེངས་པར་གྲགས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༡༡ ལོར་ཕྲན་སིས་བྷུ་ཁ་ནཱན་ (Francis Buchanan) གྱིས་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོགས་སུ་གསལ་སྟོན་བྱས། འོན་ཀྱང་། ལོ་ངོ་ ༢༠༠ ལྷག་གི་རིང་རྡོ་སྐུའི་པད་དེན་ཐོག་གི་ཡི་གེ་དེ་འཇིམ་པ་དང་སྣུམ་བྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་སུས་ཀྱང་ཀློག་མ་ཐུབ་པར་ལུས།
ཉེ་ཆར་སྐད་ཡིག་དང་ཡིག་རིགས་མཁས་པ་ ཌོག་ཊར་ར་ཇེན་དྲ་པྲ་སཱད་སིངྒ་ (Dr. Rajendra Prasad Singh) ས་གནས་སུ་དངོས་སུ་ཕེབས་ནས། རྡོ་སྐུའི་པད་དེན་ཐོག་གི་ “སིདྡྷམཱཏྲིཀཱ” (Siddhamatrika) ཡིག་རིགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་ཡི་གེ་དེ་ཐོག་མར་ཀློག་འདོན་ (Decipher) བྱས། ཁོང་གིས་ཡི་གེ་དེ་དངོས་སུ་ཀློག་འདོན་དང་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བརྙན་ཐུང་ (Eyewitness Videography) དེ་ YouTube ཐོག་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པས་ཀུན་གྱི་དོ་སྣང་དང་མཐོང་ཆེན་ཐོབ།
རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་སྙིང་པོ་འདུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ།
“སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་རྒྱུ་ཏ་ཐ་ག་ཏས་གསུངས། །”
“དེ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །”
ཞེས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་རྩ་བའི་ཡེ་དྷརྨཱའི་སྔགས་ཚིག་འཁོད་ཡོད། འདིས་ནཱ་ལནྡཱའི་ལོ་རྒྱུས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ། དེ་བཞིན་གནAncient Indian ཡིག་རིགས་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ལ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔང་པོ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད།

དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲ། བྱོན་པ་ལེགས།