ཇ༽ སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཛད་པ།

ཇ༽ སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་འཕགས་ཡུལ་གྱི་མཛད་པ།

 

དེ་ཡང་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་ (1504-1566) མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་ལས^[1]།

དེ་ཚེ་རྒྱ་གར་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས། །ཛམྦུའི་གླིང་ནས་མཁས་ཤིང་བཙུན་པའི་མཆོག །

ཤཱནྟ་རཀྵི་ཏ་ཞེས་ཞི་བ་འཚོ། །བོད་ཡུལ་འདུལ་སྐལ་ཁོ་ནར་སྐུ་བལྟམས་པ། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ (1927-1997) མཆོག་གིས་མཛད་པའི་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས^[2]། དམ་པ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་བམ་གྷ་ལའམ། ཟ་ཧོར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ལག་འཛིན་ལ་སྲས་ལྕམ་སྲིང་གསུམ་ (ཆེ་བ་དྷརྨ་རཱ་ཛ། འབྲིང་བ་མཁན་ཆེན་འདི་ཉིད། ཆུང་བ་ལྷ་ལྕམ་མནྡྷ་ར་བ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཙུན་མོར་གྱུར་པ་དེའོ།།) ཡོད་པའི་འབྲིང་པོ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་^[3]ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས། ཐུན་མོང་གི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་། ཁྱད་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད། རིག་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་མཁྱེན་པར་མཛད་དེ་རང་རྒྱུད་གོང་མའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོར་གྱུར། དབུ་མ་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མཛད་དེ་འཕགས་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་བསྐྱངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ (1713-1793) མཛད་པའི་ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་^[4]ཀྱང་།

རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པའི་གཏེར་གྱུར་རྣམ་སྣང་མཛད། །

ཅེས་བསྔགས་པ། མཁན་པོ་ཡང་དག་རྣམ་སྣང་མཛད། མཚན་གཞན་བོ་ངྷི་ས་ཏྭ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ལ་ཤནྟཱ་རཀྵི་ཏ། བོད་སྐད་དུ་ཞི་བ་འཚོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སྔོན་རོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ་ས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཞིང་འདིར་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་སླད་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་བྱོན་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཟ་ཧོར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། གཞོན་ནུ་ནས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མའི་འབྱུང་གནས་བཙོན་ར་ལྟ་བུ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་རིག་ནས་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་དོར་ཏེ་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་དྲུང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་བཞེས། དེ་ཡང་རྩ་བའི་སྡེ་པ་བཞི་ལས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་ཡིན་པས། མཁན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བ་ལུང་སྡེ་བཞི་ནས་གསུངས་པའི་དགག་སྒྲུབ་གནང་གསུམ་གྱི་བཅས་པ་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་ནས་བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཉེས་ལྟུང་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་གོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་ནས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྱངས་ཏེ་མཁས་པའི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་མཛད།

དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་མན་ངག་རྣམས་གསན་བཞེད་ནས་སློབ་དཔོན་དུལ་བའི་སྡེ་ལ་བསྙེན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གསན་ཏེ། དེའི་མན་ངག་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་རིམ་པ་ལ་རྒྱན་མདོ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་མེད་མི་རུང་དུ་གཟིགས་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བའི་མན་ངག་མཐར་ཐུག་པ་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད། གཞུང་དེ་དག་གི་དོན་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་རིགས་པས་ལེགས་པར་དཔྱད་ནས་ངེས་ཤེས་གཏིང་ཕྱིན་པར་རྙེད་པ་ན་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཉམས་སུ་བཞེས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཉམས་མྱོང་གི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་འཁྲུངས་པ་ན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་རྒྱ་ཆེར་སྩལ་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དབུ་མ་རྒྱན་འགྲེལ་པ་དང་བཅས་པ་མཛད་དེ་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཏེ་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མན་ངག་ཉིན་མོ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐུན་མོང་བའི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་བརྩོན་པར་མཛད་ཅིང་། ལྷག་པར་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་སློབ་དཔོན་དུལ་བའི་སྡེ་ལས་ཤེར་ཕྱིན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལེགས་པར་གསན་ཏེ་ཤེར་ཕྱིན་མདོ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་དོན་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་པ་སོགས་མདོར་ན་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་རྒོལ་བ་ངན་པ་ཞིག་བྱུང་བས་ཐམས་ཅད་རིགས་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚར་བཅད་ཅིང་། མཁས་པའི་བ་དན་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་བཞུགས་པས་ན། འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་ (1846-1912) མཛད་པའི་མཁན་ཆེན་ཞི་འཚོའི་བསྟོད་པ་འཇམ་དཔལ་མ་ལས^[5]།

བསྟན་པའི་རྩ་བ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡི། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ངུར་སྨྲིག་རྒྱལ་མཚན་འཆང་། །

སྡོམ་བརྩོན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་རྒྱལ་པོར་བསྔགས། །ཤཱཀྱའི་སྲས་གཅིག་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ།།  །།

 

དཔྱད་གཞིའི་ལུང་ཁུངས་ཡིག་ཆ།

^[1]  ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༦ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༣༡༣

^[2]  དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ། ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༢༠༠༢ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༤༢༣

^[3]  སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ནི། ཨོ་ཌི་བི་ཤར་སྐུ་འཁྲུངས་དེ་ཡང་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་དུས་རགས་པ་མཉམ་པས་དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་དུ་བྱོན་སྙམ། ཁོང་གིས་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སོགས་མཛད་དོ།།

^[4]  ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར། ཐེ་ཝན་པར་མ། ༢༠༠༧ ལོ། ཤོག་གྲངས་ ༩༡

^[5]  མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ། ༼ཝཾ༽ འཕྲུལ་པར་དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༤༥བ༣ ནས་ ༤༧ན༡ བར།

 

ཡོང་ཁུངས། པཎ་གྲུབ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྣམ་ཐར་འཛམ་གླིང་མཛེས་རྒྱན། ༼ག༽ རྩོམ་པ་པོ་རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡར་འཕེལ། སྐུ་བཅར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་གྲྭ་ཚང་། ༢༠༢༣ ལོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིང་ཀྲོན། Westphalia Press ཤོག་གྲངས་ ༡༩༩ ནས་ ༢༠༢ བར་གསལ་བ་ལས་བཏུས།